Lotte Houwink ten Cate Historicus en schrijver Lotte Houwink ten Cate (35) las De verborgen geschiedenis van Donna Tartt twaalf jaar geleden als student in New York. Bij de herlezing lag het boek onder in de kinderwagen.
„In mijn twintiger jaren woonde ik als student in New York. Ik was dag en nacht aan het lezen. De verborgen geschiedenis van Donna Tartt las ik gewikkeld in een deken op de bank van een Joodse Amerikaan met wie ik een relatie had. Het was een ongelooflijk strenge winter en het sneeuwde buiten. Mijn leven bestond toen alleen maar uit lezen, seks en eten.
Het verhaal gaat over zes studenten aan Hamden College, een extreem elitaire academische omgeving. Ze vallen voor de invloed van een professor oud-Grieks en raken steeds verder geïsoleerd. De groep verliest elke morele grens uit het oog, tot moord aan toe. Ik denk dat de hele plot samenkomt in één zin die al ergens aan het begin van het boek staat: „Echte schoonheid is altijd schokkend.”
Als student voel je de belofte van een nieuw leven lonken; van jezelf opnieuw kunnen uitvinden. Dit boek draait om vragen als: hoe presenteer ik mezelf? Hoe wijs ik mijn jeugd af of maak ik me los van mijn ouders? Maar dat is ook een glijdende schaal, iets dat iedereen van begin twintig herkent. De verborgen geschiedenis spreekt juist aan omdat het over mensen gaat die op die glijdende schaal helemaal onderuitgaan.
De academische wereld die Donna Tartt schetst, ken ik van binnenuit. De beschrijvingen van de herfstbladeren op de campus, de natuur van de oostkust, de kleinschalige seminars, of over hoe bedwelmend een charismatische hoogleraar kan zijn. De grote focus op esthetiek en schoonheid komt ook terug in de uitgebreide omschrijvingen van colbertjes en stoffen. Zelfs als iemand een schotwond heeft, draait de eerste paniek om de vraag of zijn hemd van Paul Smith is geruïneerd.
De eerste keer dat ik dit boek las, viel ik er als een blok voor. Nu, zo’n twaalf jaar later, voelt de wereld die wordt omschreven verder weg. Dat komt omdat ik liefdesverdriet voel over hoe Amerika is afgedwaald: het Amerika van toen, waar ik zo ongelooflijk veel van hield en waar ik mezelf ben geworden, bestaat niet meer. Ook voel ik meer afstand tot die academische ivoren toren die wordt beschreven en die ik destijds als vanzelfsprekend beschouwde. Sinds mijn promotie zie ik ook dat die alleen maar bestaat bij de gratie van uitsluiting.
Tegelijk bewonder ik hoe compromisloos intellectueel het boek durft te zijn. We hebben net een discussie over het Boekenweekgeschenk achter de rug en de drang die heerst om te knielen voor een breed publiek. Daar heb ik moeite mee. De verborgen geschiedenis weigert om die knieval te maken: in het boek staan allemaal zinnen in het oud-Grieks of Latijn, die ook niet worden vertaald. Het viert juist de glamour van intelligentie en de auteur doet geen enkele moeite om dat in te dammen.
Door het herlezen realiseerde ik me vooral hoe erg mijn leven is veranderd in de afgelopen tien jaar. Nu lag het boek een weeklang onder in de kinderwagen. Het lezen gebeurde op gestolen momenten. Maar dat vind ik helemaal niet erg. Het grote geluk van kinderen hebben is dat je wordt gestoord.”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt.
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews