Boeken Liever een friends-to-lovers of een verhaal over rivaliserende ijshockeyspelers? Romance-boeken zijn enorm populair bij een nieuwe groep lezers. „Het is fijn om te lezen over mannen met emotionele intelligentie.”
‘Laten we de spice raten. Hoeveel chilipepers verdient dit boek van één tot vijf?” Aisha Benerink (22) kijkt de ruimte rond. „Eentje”, zegt Kimber Brinkman (37). Veel instemmend geknik om haar heen. „Toen ik het las dacht ik: is dit alles? Veel herhaling en weinig details. Maar ik hoorde dat het een debuut is; dat verklaart wel veel. Misschien moest ze er nog even inkomen.”
Dit is de vijfde editie van de romance-boekenclub die Benerink organiseert in haar winkel Sips in Zutphen, waar ze boeken, koffie en wijn verkoopt. Op een donderdagavond na sluitingstijd zitten twaalf vrouwen achter in de zaak om vijf kleine ronde tafels met roze kaarsen – nog eens twintig staan op de wachtlijst.
Tussen de wijnglazen ligt Off to the Races van Elsie Silver, waarin een norse maar woest aantrekkelijke erfgenaam van een Amerikaanse ranch verliefd wordt op zijn koppige paardentrainer. Een ‘dit-is-een-slecht-idee’-relatie die zich in driehonderd pagina’s uitspint in hyperbole beschrijvingen van kaaklijnen, smachtende blikken en gefrustreerde zuchten.
Elke boekenclub serveert Benerink een bijpassende wijn. In de paarse wijnkoelers staat een een fles witte viognier met een paard op het label. Ariana Grande’s Dangerous Woman speelt door de speakers. Op Spotify is voor bijna elk populair romanceboek een afspeellijst gecureerd voor en door lezers, zo ook voor Off to the Races. Om de boekenclub af te trappen, vraagt Benerink de groep om in een paar woorden de ‘moraal van het verhaal’ vatten.
„Ik vind haar zo cool; ze blijft zo dichtbij zichzelf”, zegt Neala Lobry (19) over de vrouwelijke hoofdpersoon Billie. „En ze is ook niet bang om keuzes te maken met haar hart en gevoel, in plaats van altijd maar met je brein.” Gaby Stokkel (27) naast haar: „Om daarop aan te haken: ze geeft echt haar eigen leven vorm ongeacht haar familiegeschiedenis, die laat ze heel bewust los.” Jana van der Zeeuw (33) is wat kritischer: „Ik had wel een beetje het gevoel dat ik de Penny aan het lezen was maar dan voor 18+”, waarna iedereen begint te lachen.
Ontlezing heeft geen grip gekregen op deze vrouwen. De meesten aan tafel lezen tientallen romanceboeken per jaar en verslinden de ene na de andere serie, één van hen las vorig jaar 158 boeken. Soms is het moeilijk het gesprek te volgen door al het jargon. De groep heeft hun eigen taal vol tropes, smut en FMC’s.
In de gesprekken reflecteren de vrouwen op de liefde, relaties en het zelfbeeld van de hoofdpersonages en henzelf. „Elsie Silver heeft altijd vrouwelijke hoofdpersonen die, hoe zal ik het zeggen, niet van die simpele chickies zijn. Het zijn nooit damsels in distress die wegzwijmelen voor mannen met geld”, zegt Benerink, die vorig jaar zestig boeken las „waarvan vijftig romance”. „Ik herken me zó in Billie dat het bijna creepy is. Door haar besefte ik ook: pittig zijn is niet erg. Er is altijd wel iemand die je aankan en genoeg tegengas kan geven. Echte liefde is het waard om je muren voor te verlagen.”
In de afgelopen vijf jaar is de afzetmarkt in de VS voor het romance-genre enorm gegroeid. Sinds 2021 is het aantal romanceboeken meer dan verdubbeld, volgens marktonderzoeksbureau Circana. Ten tijde van het onderzoek, juni 2025, was romance het snelst groeiende genre van dat jaar in de totale Amerikaanse markt voor gedrukte boeken.
In Nederland mogen uitgevers zelf bepalen hoe ze een boek categoriseren. De meeste romanceboeken zullen in de categorie ‘romantiek’ vallen, maar romantasy wordt ook als ‘fantasy’ gelabeld. Tussen 2021 en 2025 is de verkoop van de Nederlandstalige titels van deze genres licht afgenomen, laat KVB Boekwerk weten, en de verkoop van vergelijkbare Engelstalige titels is bijna verdrievoudigd.
„In twee jaar zijn we van één naar zes boekenkasten met romance gegaan”, zegt Shirley Munnicks, verantwoordelijk voor de inkoop van romance bij American Book Center in Amsterdam. In februari prijkte in grote witte letters op de etalage Bring back the yearning, omgeven door hartjes en chilipepers. Op de eerste verdieping staan metershoge kasten vol verhalen over smachtende ijshockeyspelers, queer coming-of-age, rivaliserende drakenrijders of de klassieke friends-to-lovers.
„In de oude winkel in de Kalverstraat was romance ook heel populair, maar voornamelijk onder oudere vrouwen die historische fictie lazen”, zegt Munnicks, die al dertig jaar voor de boekenwinkel werkt. „Nu staat het hier op zaterdagmiddag vol meiden en jonge vrouwen.”
De oude romantische fictie, met een ontbloot bovenlijf op de kaft en een vrouw in een Victoriaanse jurk, heeft plaatsgemaakt voor pastelkleurtjes met cartoonachtige figuren. Een ervaren romancelezer hoeft maar een blik op die ogenschijnlijk schattige kaft te werpen om te weten over welk subgenre het gaat, van cowboys, sporters tot ‘small town romances’ – zoals de knusse Dream Harbor-serie van Laurie Gilmore, waarin in ieder deel een nieuw koppel elkaar vindt in de winkelstraat van een pittoresk stadje, of dat nu in Het Pumpkin Spice Café of De Cinnamon Bun Boekhandel is.
„En dit is typisch dark romance”, zegt boekinkoper Else Zander van het American Book Center, terwijl ze een boek uit de kast pakt. „Met doodskoppen, schedels en een hele donkere vibe. Dan moet je denken aan stalkers, maffia of consensual non-consent.” De meeste dark romance-boeken beginnen met een pagina vol trigger warnings om lezers te waarschuwen voor heftige thematiek.
Het genre heeft deze eeuw flink wat wendingen gemaakt: waar de jaren nul werden getekend door de meer traditionele romance boeken van Nora Roberts, trok Fifty Shades of Grey het genre in de jaren tien naar een meer duistere hoek. Tijdens de pandemie en met de opkomst van BookTok nam romance echt een vlucht: op TikTok bepaalden lezers zelf welke auteurs ze ophemelden tot ‘BookTok Queens’. Dat betekende het wereldwijde succes van de emotioneel zware verhalen van Colleen Hoover (It Ends With Us) en de zoete slow burns van Emily Henry (People We Meet on Vacation). Streamingdiensten sprongen daar bovenop, met verfilmingen als Bridgerton, The Summer I Turned Pretty en Heated Rivalry, dat inmiddels trekjes heeft van een „massapsychose”.
Romance daagt ook de dynamiek in de uitgeefwereld uit. Bij gebrek aan interesse van traditionele uitgevers gaven veel romance-auteurs hun boeken zelf uit. „TikTok maakte deze self-published titels enorm populair, waardoor ze pas later werden opgepikt door de grote uitgeverijen”, zegt Zander. „Uitgevers keken eerst toch neer op het genre; ze zijn nu pas bezig de populariteit bij te benen. Sommige titels kunnen wij zelfs niet inkopen omdat schrijvers ze zelf uitgeven via bijvoorbeeld Amazon, en exclusiviteitsdeals hebben getekend.”
Deze zomer wordt een lang gekoesterde wens van Zander werkelijkheid: op de begane grond krijgt ze zes kleine kasten voor romantasy. „Zodat daar niet alleen maar grote fotografieboeken liggen, maar ook een hoek is om mensen binnen te halen en te houden”, zegt Zander. „Maar we moeten nog even kijken hoe we weer gaan schuiven met de kasten om plaats te maken.”
Voor de laatste opdracht van de boekenclub in Zutphen leest Aisha Benerink een stelling voor over het gedrag van de personages in het boek die de groep mag beoordelen. De vrouwen vouwen een wit vel doormidden en schrijven op de ene kant ‘green flag’ en op de andere kant ‘red flag’.
Benerink: „Vaughn [de mannelijke hoofdrolspeler] is in het begin afstandelijk en controlerend.”
Voorzichtig verschijnen de red flags. Afstandelijk zijn mag, maar controlerend niet, oppert de groep. „Een beetje tegengas is oké.”
Benerink: „Billie weigert hulp en houdt heel erg haar afstand.”
Geroezemoes en discussie: het is niet goed of slecht, ze is vooral heel erg koppig. „Maar dat past ook bij haar.”
Benerink: „Hij geeft toe dat hij bang is haar kwijt te raken.”
„Mag ik een groter papiertje?” grapt Gaby Stokkel terwijl ze flink met de green flag-kant wappert. „Juist het open, kwetsbaar en eerlijk zijn – dat zouden meer mannen mogen doen.”
Zegt de populariteit van romance iets over de moderne man, over liefde en relaties van nu? „Dat we toch vaak worden teleurgesteld, maar ook dat we daar geen genoegen mee nemen”, oppert Brinkman, terwijl de rest driftig mee knikt. „Vrouwen kozen vroeger toch vaker voor een man die hen kon onderhouden of een bepaalde status meebracht. Maar nu is het zo van: ja sorry, maar als jij niet emotioneel stabiel bent of je eigen leven kan leiden zonder dat ik jouw moeder moet zijn, dan hoeft het van mij niet. En die mannen zijn er bijna niet. Dan is het fijn om te lezen over mannen die gevoelig, zorgzaam en emotioneel intelligent zijn.”
„We hadden het eerder al over spice en dat klinkt heel oppervlakkig, maar het zegt wel iets over de seksuele ontwikkeling van vrouwen”, vult Benerink aan. „Op school heb ik nooit iets geleerd over vrouwelijk genot, terwijl het in deze boeken minstens even belangrijk als dat van de man. Het leert ook dat je avontuurlijk mag zijn, en dat dat niet iets is om je voor te schamen. Ik denk dat jongeren die opgroeien met deze boeken ook een heel ander beeld van seks krijgen dan wat je in porno ziet. En waardoor ze misschien ook veel sterker in hun schoenen staan en beter hun grenzen kunnen aangeven.”
Benerink loopt naar de voorkant van de winkel en komt terug met een stapel boeken, zodat de groep samen de volgende titel kan kiezen. Het ene boek omschrijft ze alsof je „een teen dipt in de dark romance”, een ander is „fluffy, fluffy”. Bij één voorstel aarzelt Benerink: „Die wil ik eigenlijk niet nog een keer lezen. De vorige keer viel mijn lens uit mijn oog omdat ik zo hard moest huilen.”
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews