Sinds het begin van de autosport vormden mannen het centrale punt. Lange tijd werd aangenomen dat vrouwen beter geschikt waren om auto’s te modelleren dan ze te besturen, terwijl een rol als engineer of teammanager volledig uitgesloten leek. Juist daarom voelt het vandaag zo betekenisvol om meer vrouwen hun weg naar de grid te zien vinden. En toch zijn vrouwen altijd een fundamentele – zij het zeldzame en versnipperde – aanwezigheid geweest in de Formule 1.
Vandaag telt Red Bull Hannah Schmitz als Principal Strategy Engineer, Haas heeft Laura Müller als race engineer, terwijl Bernie Collins en Ruth Buscombe zich hebben gevestigd als prominente strategen in de F1. Elders werkt Michaelagh Tennyson in Red Bulls technische pitcrew en is Khloe Collins actief als car build technician. Hun werk krijgt steeds meer erkenning via initiatieven zoals In Her Corner en een groeiende online zichtbaarheid. Maar niets daarvan is werkelijk nieuw.
Vrouwen maken al deel uit van de autosport – en in het bijzonder van de Grand Prix-racerij – sinds het allereerste begin. Namen als Camille du Gast, Maria Antonietta Avanzo, Elisabeth Junek en Hellé Nice namen al deel tussen de jaren 1900 en 1940, lang voordat het moderne kampioenschap vorm kreeg.
Maria Teresa de Filippis werd in 1958 de eerste vrouw die zich kwalificeerde voor een Formule 1 Grand Prix. Tijdens de Franse Grand Prix van datzelfde jaar kreeg ze van een racedirecteur te horen dat "de enige helm die een vrouw zou moeten dragen die van de kapper is". Ondanks dergelijke opvattingen reed ze in de Formule 1, vaak bestempeld als "il pilotino" ("de kleine coureur") vanwege haar gestalte, tot haar afscheid in 1959.
Ook buiten het circuit speelden vrouwen een belangrijke rol in de autogeschiedenis. Zelfs koningin Elizabeth van Engeland sloot zich tijdens de Tweede Wereldoorlog aan bij de Auxiliary Territorial Service (ATS) als chauffeur en monteur. Daar werd ze opgeleid in motoronderhoud en repareerde ze vrachtwagens en ambulances, wat haar de bijnaam "Princess Auto Mechanic" opleverde.
Nina Rindt neemt de tijden op van haar man Jochen Rindt, met zakhorloge aan de pitmuur.
Foto door: Rainer W. Schlegelmilch / Motorsport Images
En dichter bij de paddock: vóór het tijdperk van computerautomatisering werden rondetijden vaak handmatig gemeten vanaf de pitmuur – niet zelden door vriendinnen en echtgenotes van coureurs, stopwatch in de hand.
Vandaag markeert echter een bijzonder jubileum: het is 85 jaar geleden dat Lella Lombardi werd geboren. De Italiaanse blijft een unieke figuur in de geschiedenis van de Formule 1: de enige vrouw die ooit WK-punten scoorde. Ze was ook een van de weinigen die zich wist te kwalificeren en te racen op het hoogste niveau, en werd later de eerste vrouw die deelnam aan de Race of Champions.
Lombardi’s carrière reikte veel verder dan de Formule 1. Ze won de 6 Uur van Pergusa in 1979, de 6 Uur van Vallelunga datzelfde jaar en de 6 Uur van Mugello in 1981. In 1976 eindigde ze als tweede in haar klasse tijdens de 24 Uur van Le Mans.
Geboren in Piemonte als dochter van een slager, werkte Lombardi aanvankelijk als bezorger voor de familiezaak. Daar ontstond haar passie voor autorijden. Hoewel haar ambitie thuis aanvankelijk met aarzeling werd ontvangen, kreeg ze steun toen ze in 1968 haar competitieve talent begon te tonen.
In 1974 probeerde Lombardi zich te kwalificeren met een privé-ingeschreven Brabham. De auto droeg sponsoring van Radio Luxembourg, dat uitzond op 208 meter middengolf – een detail dat haar startnummer inspireerde.
Foto door: Rainer W. Schlegelmilch / Motorsport Images
In 1970 had ze haar snelheid al bewezen door vier van de tien Formule 850-races in een Biraghi te winnen, waarna ze in 1971 het kampioenschap veroverde. Vervolgens stapte ze over naar de Italiaanse Formule 3, waar ze twee seizoenen op rij als tiende eindigde en zelfs de hoog aangeschreven Maurizio Flammini versloeg op Vallelunga.
Haar prestaties bleven niet onopgemerkt. Na een twaalfde plaats in de F3-supportrace in Monaco nodigde Brands Hatch-promotor John Webb haar uit voor de Celebrity Escort Mexico-serie, waar ze namen als Jacques Laffite en Mike Wilds versloeg. Dit leidde tot een test in een ShellSPORT F5000 Lola T330 en een volledig seizoen in de serie in 1974.
Haar weg naar de Formule 1 was echter allesbehalve eenvoudig. In 1974 probeerde Lombardi zich te kwalificeren met een privé-ingeschreven Brabham, gesteund door de Automobile Club d’Italia, maar zonder succes. De auto droeg sponsoring van Radio Luxembourg, dat uitzond op 208 meter middengolf – een detail dat haar startnummer inspireerde.
De winter daarna bleek beslissend. Met steun van graaf Vittorio Zanon kreeg ze een zitje bij March Engineering voor het seizoen 1975, naast Vittorio Brambilla en Hans-Joachim Stuck.
Tijdens de Spaanse Grand Prix 1975, schreef Lombardi geschiedenis als de eerste – en tot op heden enige – vrouw die WK-punten scoorde.
Foto door: Motorsport Images
Tijdens de openingsrace in Zuid-Afrika werd Lombardi de eerste vrouw sinds De Filippis die zich kwalificeerde voor een Grand Prix. Later dat seizoen, tijdens de Spaanse Grand Prix, schreef ze geschiedenis als de eerste – en tot op heden enige – vrouw die WK-punten scoorde.
Het resultaat kwam echter onder tragische omstandigheden tot stand. De race werd stilgelegd na een dodelijk ongeluk met de auto van Rolf Stommelen, waarbij vier toeschouwers om het leven kwamen. Omdat de volledige raceafstand niet werd afgelegd, werden slechts halve punten toegekend, waardoor Lombardi ironisch genoeg slechts een half punt kreeg – een statistiek die even symbolisch als schrijnend is.
Ze bleef solide prestaties leveren, waaronder een zevende plaats op de Nürburgring. Buiten haar resultaten viel Lombardi ook op als een van de eerste coureurs die openlijk een relatie met iemand van hetzelfde geslacht had, wat haar positie als pionier zowel op als naast de baan verder onderstreepte.
Sinds haar tijd hebben slechts drie andere vrouwen geprobeerd deel te nemen aan de Formule 1: Divina Galica, Desiré Wilson en Giovanna Amati. Het blijft een korte lijst – maar misschien niet voor lang meer. Nu initiatieven zoals de F1 Academy aan momentum winnen en de zichtbaarheid van vrouwen in alle geledingen van de sport toeneemt, zouden de fundamenten die door de eerste pioniers zijn gelegd alsnog kunnen leiden tot een bredere, langverwachte verschuiving.
Wat zou jij graag willen zien op Motorsport.com?
- Het Motorsport.com-team
Source: Motorsport