Het skelet van Charles de Batz de Castelmore d’Artagnan, beroemd als ‘vierde musketier’ uit de boeken van Alexandre Dumas, is mogelijk gevonden onder een kerk in Maastricht. Archeologen zoeken al honderden jaren naar de botten van d’Artagnan.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Per toeval werd een skelet gevonden onder de vloer van de Sint-Petrus-en-Pauluskerk in Wolder, een wijk in Maastricht. Een deel van de vloer verzakte in februari. Pastoor Jos Valke, die aanwezig was bij de vondst van de botten, zegt dat het skelet onder losgekomen tegels is gevonden, vlak bij het altaar van de kerk. Aanwijzingen dat het om d’Artagnan gaat, zijn sterk, zeggen betrokkenen.
D’Artagnan dankt zijn bijnaam ‘de vierde musketier’ aan de fictionele roman De drie musketiers, waarin hij als laatste aansluit bij het al bestaande drietal Athos, Porthos en Aramis. Maar hij bestond ook echt. In werkelijkheid was d’Artagnan kapitein van het elitekorps en tevens de rechterhand van de langstzittende Franse koning, Lodewijk XIV.
Vermoedens dat de musketier in de buurt van de kerk begraven moet liggen, bestaan al langer. D’Artagnan sneuvelde waarschijnlijk op 63-jarige leeftijd tijdens de Franse belegering van Maastricht op 25 juni 1673. Hij zou dodelijk zijn getroffen door een musketkogel. In historische teksten staat dat hij in zijn borst werd geraakt.
De Fransen hadden hun kamp in de buurt van de kerk in Wolder gevestigd. De theorie is dat het lichaam van de musketier niet terug naar Frankrijk kon worden gebracht vanwege de oorlog en dat de Fransen er daarom voor kozen hem onder de kerk te begraven.
Verschillende details over zijn levensloop komen overeen met het skelet dat nu is gevonden. Pastoor Valke: ‘We hebben een munt gevonden in het graf en ook een kogel in de ribbenkast.’ Volgens de pastoor, die zelf ‘voor 99 procent zeker is’ dat de botten toebehoren aan d’Artagnan, is de munt geslagen voor de overtocht naar het hiernamaals. Dat wordt alleen gedaan voor mensen van hoge statuur, aldus Valke.
Wim Dijkman, de archeoloog die betrokken is bij het onderzoek en al 25 jaar onderzoek doet naar d’Artagnan, noemt daarbij nog een mogelijkheid om te kunnen aantonen dat het om het skelet van de musketier gaat. ‘D’Artagnan raakte in 1654 gewond in Stenay. Mogelijk kunnen we dat ook nog zien op het skelet.’ Maar de belangrijkste aanwijzing dat het om d’Artagnan gaat, is de plek waar het skelet begraven lag. ‘Die komt overeen met biografieën die over hem zijn geschreven.’
Maar het enige wat definitief uitsluitsel kan geven, is DNA-onderzoek. Het skelet is inmiddels in Deventer, waar wordt onderzocht of de leeftijd en de geboortestreek van de musketier, het Franse dorpje Lupiac, overeenkomen met die van het skelet. DNA is opgestuurd naar München, omdat er nog een mannelijke familielijn bestaat. In het geval van een match kan dus met zekerheid worden gezegd dat de botten toebehoren aan d’Artagnan.
Archeoloog Erik Akkerman, die niet betrokken is bij het onderzoek naar de musketier maar veel ervaring heeft op het gebied van de studie naar menselijk botmateriaal, zegt dat alleen een match met nog levende nazaten of met de botten van omgekomen familieleden aan alle onzekerheid een eind kan maken.
Akkerman nuanceert daarbij het idee dat met botonderzoek alleen de geboorteplaats van de persoon kan worden vastgesteld. Zo kan wel worden achterhaald waar iemand ongeveer moet hebben geleefd, maar kan veelal niet worden gezegd in welk land of dorp iemand is opgegroeid.
‘In het verleden zijn botten gevonden waarvan werd gedacht dat het om Spaanse soldaten ging die vochten tijdens de Tachtigjarige Oorlog.’ Uiteindelijk bleek het volgens Akkerman om huurlingen uit Oost-Europa te gaan. ‘Veel nauwkeuriger dan dat werd het niet.’
Source: Volkskrant