Het Concertgebouw kan voortaan musici weigeren als die betrokken zijn bij onder meer oorlogsmisdaden en genocide. Dit staat in nieuwe richtlijnen die het podium stilzwijgend publiceerde, een paar maanden na protest rond de komst van een Israëlische cantor.
is binnenlandverslaggever van de Volkskrant.
De richtlijnen volgen na de ophef over het optreden in december van voorzanger Shai Abramson, die als ‘chief cantor’ is verbonden aan het Israëlische leger. Zijn komst voor een chanoekaconcert leidde tot veel protest van zowel pro-Palestijnse activisten als medewerkers van het Concertgebouw, die wezen op het genocidale geweld van Israël in Gaza.
Dat die kwestie nog altijd gevoelig ligt, blijkt uit het zwijgen van de persafdeling van het Concertgebouw. Die beantwoordt woensdag geen vragen over de nieuwe richtlijnen, die in februari op de website werden geplaatst en waarover The Rights Forum als eerste publiceerde. De woordvoerder van het Concertgebouw wil ook niet zeggen of ze zijn opgesteld vanwege de ophef rond de Israëlische legercantor. ‘Dit zijn nu de richtlijnen, en die zijn voor iedereen superduidelijk.’
Vorig jaar zomer vroeg het Concertgebouw de organisator van het chanoekaconcert de omstreden voorzanger te vervangen. Toen de stichting dit weigerde, besloot het podium het concert te annuleren.
Maar na felle kritiek van Joodse organisaties en een dreigend kort geding maakte het Concertgebouw een draai: Abramson mocht komen, maar de twee concerten waren ‘uitsluitend voor genodigden’.
En nu zijn er dus nieuwe richtlijnen. Deze ‘guiding principles’ staan sinds februari op de website. Ze vermelden onder meer dat het Concertgebouw staat voor ‘artistieke vrijheid, integriteit en gelijkheid’. Daarbij geldt in principe dat ‘alle concerten die passen binnen onze artistieke beleidskaders en verhuringen die we hebben geaccepteerd moeten kunnen doorgaan’.
Wel kan het Concertgebouw daar ‘in uitzonderlijke gevallen’ van afwijken, bijvoorbeeld wanneer sprake is van activiteiten die ‘kwetsend en/of grievend’ zijn, of in strijd met normen van ‘openbare orde, zedelijkheid, fatsoen en veiligheid’.
Daarnaast kan het podium activiteiten schrappen ‘met artiesten/musici/orkesten die direct of indirect betrokkenheid hebben bij of oproepen tot discriminatie, geweld of ernstige schendingen van internationaal en humanitair recht (waaronder oorlogsmisdaden, misdrijven tegen de menselijkheid en genocide)’.
Activist Marijn Lems noemt de aanpassing ‘een goed signaal’. Hij is betrokken bij de actie Culturele Boycot Israël, waarbij circa 750 Nederlandse en Belgische musea, festivals en podiumgezelschappen en meer dan tweeduizend kunstenaars en cultureel werkers zijn aangesloten. Zij werken niet meer samen met Israëlische culturele instellingen.
Het Concertgebouw sloot zich niet bij de actie aan, ‘maar zet hiermee wel een stap in de goede richting’, aldus Lems.
Hij stelt dat er internationaal meer voorbeelden zijn van bedrijven en instellingen die zulke clausules in hun voorwaarden opnemen. ‘Het is een manier om iets te doen zonder Israël direct te hoeven veroordelen, met alle beschuldigingen van antisemitisme die daar vaak bijhoren. Bovendien zijn ze hiermee voorbereid op situaties waarin andere landen oorlogsmisdaden hebben begaan.’
Een bestuurslid van Stichting Chanukah Concert, die Shai Abramson vorig jaar naar Nederland haalde, hoorde deze week ‘toevallig’ over de gewijzigde richtlijnen. ‘Ik word er niet warm of koud van’, zegt hij. ‘Het staat ze vrij om regels te stellen.’
De stichting hoopt in de toekomst weer terecht te kunnen in het Concertgebouw. ‘Ze weten heus wel dat we niet van plan zijn dezelfde man nog een keer uit te nodigen. Wie zou dat nou in zijn hoofd halen?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant