Het UWV onderzoekt een opvallende aanpassing van trajecten voor werkzoekenden. Met meer structuur, verplichte lachtherapie en aandacht voor gedrag wil de instantie niet alleen burn-outs verminderen, maar ook voorkomen dat mensen op latere leeftijd ‘verzuren’.
Aanleiding zijn signalen uit de zorg. Medewerkers in verpleeghuizen geven aan dat sommige ouderen steeds chagrijniger en negatiever worden. In gesprekken over hun leven blijkt volgens hen dat deze groep relatief vaak langere tijd werkloos is geweest. Dat zou kunnen samenhangen met minder levenservaring, minder sociale interactie en moeite met het reguleren van emoties. Volgens het UWV gaat het om een vorm van multiproblematiek die eerder begint dan gedacht. “Als mensen langdurig uit het arbeidsproces zijn, kan dat effect hebben op hun houding, gedrag en welzijn,” zegt een woordvoerder. “Daar willen we eerder op inspelen.”
Minder kennis, sneller negatief
Volgens signalen uit de zorg speelt ook een gebrek aan brede levenservaring en kennis een rol. Medewerkers geven aan dat sommige ouderen die langdurig buiten het arbeidsproces stonden, moeite hebben met het relativeren van situaties en sneller negatief reageren. Door minder contactmomenten, minder nieuwe prikkels en een beperkter dagelijks ritme zouden mensen minder kennis en perspectief opbouwen. Dat kan volgens betrokkenen leiden tot een sombere of afwijzende houding. Ook het reguleren van emoties zou lastiger zijn.
Het UWV ziet hierin een extra reden om eerder in te grijpen. Door werkzoekenden meer structuur, sociale interactie en ontwikkeling te bieden, moet worden voorkomen dat die negatieve patronen zich op latere leeftijd versterken. In de aangepaste trajecten wordt gewerkt met een vaste dagstructuur, waarin sollicitatieactiviteiten worden gecombineerd met rustmomenten en sociale interactie. Nieuw onderdeel is lachtherapie: deelnemers volgen sessies waarin bewust wordt gewerkt aan ontspanning en positieve prikkels. Het idee is dat dit helpt om stress te verlagen en negatieve denkpatronen te doorbreken. Het UWV sluit niet uit dat ‘structureel klagen’ in de toekomst als vorm van niet-participatie wordt gezien, met mogelijke gevolgen voor de uitkering.
Voor mensen die volledig zijn afgekeurd, wordt gekeken naar een lichtere variant. Zij kunnen deelnemen aan vrijwillige programma’s gericht op dagritme en sociale betrokkenheid. Intern wordt dat omschreven als “begeleid actief blijven, zonder werkdruk”. Het UWV werkt voor de verkenning samen met gemeenten en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Doel is om trajecten breder te maken dan alleen het vinden van werk, en ook te kijken naar gedrag en welzijn op de lange termijn.
Gevolgen voor personeelstekort in de zorg
Volgens het UWV speelt het probleem ook indirect een rol in het groeiende personeelstekort in de zorg. Medewerkers geven aan dat het werken met sterk negatieve of moeilijk benaderbare ouderen het werk zwaarder maakt. Dat kan ervoor zorgen dat minder mensen voor de sector kiezen of er juist uit vertrekken. Door eerder in te grijpen bij werkzoekenden hoopt het UWV bij te dragen aan een generatie ouderen die sociaal vaardiger en makkelijker in de omgang is. “Als het werk in de zorg als prettiger wordt ervaren, kan dat ook helpen om personeel te behouden,” aldus de woordvoerder.
Critici vragen zich af of de link tussen werkloosheid en gedrag op latere leeftijd niet te kort door de bocht is. Ook wordt getwijfeld of verplichte therapie en dagritme daadwerkelijk effect hebben. Het UWV benadrukt dat het om een verkenning gaat en dat de aanpak nog verder wordt onderzocht.
Beeld ter illustratie (Foto: ChatGPT)
Source: Fok frontpage