Een interview van radio-dj Ruud de Wild over een documentaire over Chinees-Indische restaurants heeft veel losgemaakt. De Wild werd beschuldigd van racisme. ‘We zijn meer dan alleen het eten’, zegt Rui-Jun Luong van de Stichting Asian Raisins.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met als specialisme sociale ongelijkheid.
‘Scheldpartijen, verwensingen, mensen die hoopten dat ik weer kanker zou krijgen, dat mijn kankermoeder ook kankerdood zou gaan, et cetera’, las De Wild maandag live op NPO Radio 2 voor. Nadat hij uit de doeken had gedaan welke reacties hem afgelopen week ten deel waren gevallen, liep hij tijdens zijn eigen programma voor Powned weg uit de Hilversumse studio.
Het interview met filmmaker Julie Ng van een week eerder leidde volgens De Wild tot een spervuur van bedreigingen aan zijn adres. Tijdens het interview spraken de radio-presentator en sidekick Lauren Verster over de documentaire van Ng, die gaat over de Chinees-Indische restaurantcultuur in Nederland. De grootte van loempia’s en de kleur van babi-pangangsaus kwamen uitgebreid ter sprake, maar over de documentaire spraken ze nauwelijks. In een tweede telefoongesprek, na kritiek van de regisseur die ook in de studio zat, boden De Wild en Verster excuses aan.
De stichting Meer dan Babi Pangang, met Ng als voorzitter, publiceerde na de gewraakte uitzending een open brief geadresseerd aan omroep Powned, de werkgever van De Wild en Verster. Ook diende de stichting een klacht in bij de NPO wegens racisme. PowNed zei maandag dat excuses namens de omroep er niet zullen komen. De Wild zal de rest van de week niet op de radio te horen zijn.
Het interview en de nasleep passen in een patroon van anti-Aziatisch racisme, ziet Rui-Jun Luong (30). Op sociale media deelt zij geregeld videos waarin ze aandacht vraagt voor discriminatie van mensen van Aziatische komaf. Een van Luongs video’s, over stereotyperende filmpjes van Martine Sandifort, leidde recentelijk tot excuses van de cabaretier. Ze maakte ook een video over De Wild.
De lijst voorbeelden van discriminerende of stereotyperende filmpjes of opmerkingen in de media is lang. In de vroege fase van de coronapandemie deed radio-dj Lex Gaarthuis stof opwaaien met een carnavalsnummer, Voorkomen is beter dan Chinezen, verwijzend naar de oorsprong van het virus. Jaren daarvoor vroeg Gordon tijdens een talentenjacht aan een Chinees-Nederlandse kandidaat: ‘Welk nummer ga je zingen? Nummer 39 met rijst?’. En dan is er Hanky Panky Shanghai, dat op lagere scholen wordt gezongen.
Luong, kunstenaar en fotografe, richtte in 2020 de Stichting Asian Raisins op om racisme tegen de Aziatische gemeenschap te bevechten. Met het platform voert ze al jaren actie om het verzonnen kinderliedje uit het collectieve geheugen te krijgen.
Hoe heb jij naar het interview gekeken?
‘De documentaire gaat natuurlijk om meer dan babi pangang, daarom ook die titel. We zijn meer dan alleen het eten en het is heel jammer dat ze bij het interview weer alleen daarbij bleven. De geschiedenis en nuances over de Chinese cultuur in Nederland interesseerden hen niet.’
Je leest in de reacties online veel terug dat het ‘maar als grapje’ bedoeld was. Die ‘grapcultuur’ kaartte Asian Raisins al vaker aan.
‘Dat zit heel diep verankerd in de Nederlandse cultuur. Van alles mogen we een grapje maken, ook al is het schadelijk of doet het mensen pijn. Ik merk dat mensen constant dezelfde opmerkingen herhalen. Het is heel hardnekkig, vaak wordt niet eens erkend dat het racisme is.
‘Er wordt vervolgens gezegd dat je zulke opmerkingen niet zo serieus moet nemen, maar zij krijgen niet mee dat je zulke ‘grapjes’ al jaren aanhoort. Ook in de media blijven stereotypes herkauwd worden en dat hoor ik dan op straat terug. Als ik workshops geef op scholen, zingen scholieren racistische carnavalsliedjes.’
Heeft het zin om mensen via sociale media, via een groot platform, aan te spreken? Het zet de deur open naar heftige reacties, zoals naar De Wild.
‘Die krijg ik ook. Ik probeer op een rustige manier bewustwoording te creëren, maar ik krijg online ook veel haat over me heen. Negen van de tien keer zijn het racistische reacties, maar er zitten ook bedreigingen tussen. Als ik je op straat zie, sla ik je neer, zulke uitspraken. Voor ons platform er was, werd dit soort racisme niet op een structurele manier aangekaart, daarom maakt het veel los. Maar de hevigheid kwam omgekeerd ook los.’
Op het gebied van racisme tegen zwarte Nederlanders is de afgelopen jaren veel veranderd, bijvoorbeeld rond Zwarte Piet. Hoe staat het ervoor met racisme tegen de Aziatische gemeenschap?
‘Er bestaat een sterk vooroordeel, gebaseerd op de modelminderheid. Mensen nemen al snel aan wij er geen problemen mee hebben of ons er toch niet tegen zullen uitspreken. Ze veroorzaken geen problemen en zeggen niks, dan kan ik wel roepen wat ik wil, wordt er gedacht.
‘Groepen als Kick Out Zwarte Piet hebben het verschil gemaakt voor de zwarte gemeenschap. Zij zijn ook echt een voorbeeld voor mij geweest: als wij ons als Aziatische gemeenschap verenigen, zouden wij ook zulke successen kunnen behalen. Ik zie alleen dat het beeld van die modelminderheid vaak wordt geïnternaliseerd: door niet van zich te laten horen, hopen ze dat zij niet gediscrimineerd zullen worden. Dat werkt zo niet.’
Zie je ook een generatieverschil? Zijn millennials en Gen Z’ers mondiger dan hun ouders?
‘Ik denk het wel. De oudere generatie sprak de taal niet en moest integreren in Nederland. Ze gingen vaak werken bij een restaurant of begonnen er zelf een. Ze kregen te maken met racisme, maar moesten óók geld verdienen. En dan is een dak boven je hoofd belangrijker dan principes waarmee je een klant wegjaagt. Zij waren bezig met overleven. Voor mijn generatiegenoten is dat anders.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant