Serie Sinds het einde van ‘Friends’ maakt Lisa Kudrow de onregelmatig verschijnende serie ‘The Comeback’, over een tv-actrice op zoek naar succes. Dit keer moet AI haar redden: „We werkten zo snel mogelijk, in de angst dat de werkelijkheid ons zou inhalen.”
Lisa Kudrow als celebrity Valerie Cherish in seizoen 3 van 'The Comeback'.
The ComebackVan: Michael Patrick King, Lisa Kudrow. Met: Lisa Kudrow, Dan Bucatinsky, Laura Silverman.Elke maandag een nieuwe aflevering van zo’n 30 min.HBO Max
Manager Billy heeft goed nieuws. „Valerie Cherish, ben je er klaar voor om weer te werken?”
„Nou. Ik ben al aan het werk. Ik werk morgen. Ik heb twee seizoenen Mrs. Hatt gedaan. Ik wás Mrs. Hatt.”
„Dat heeft niemand gezien.”
„Omdat het op Epics was. Hoeveel apps kan een mens hebben? En ik heb mijn podcast: Cherish the Time.”
Maar Billy heeft iets beters: een aanbod – auditie niet nodig – voor een hoofdrol in een nieuwe multi-camera comedy. Sitcoms zijn terug! Waar het over gaat of wie ze zal spelen weet hij niet, maar ze zal in elk geval niet met asshole writers hoeven te dealen: de scripts worden geschreven door AI.
Valerie aarzelt. Drie jaar eerder heeft ze nog een hele dag meegestaakt met boze tv-schrijvers voor wie AI de aartsvijand is. Verspeelt ze zo niet hun sympathie? Maar ze doet het toch. Valerie Cherish (gespeeld door Lisa Kudrow, beroemd als Phoebe uit Friends) zegt uiteindelijk ja tegen alles wat op haar pad komt.
In het eerste seizoen van The Comeback (2005) gold ze al als oud en passé en liet ze cameraploegen toe in haar huis voor een realityshow. In het tweede (2014) hees ze zich in een groene bodysuit en doorstond talloze vernederingen voor een ‘prestige-project’ op HBO. Valerie moet en zal gezien worden, ook al kijkt Hollywood liever weg.
Valerie Cherish is Kudrows creatie. Eind jaren tachtig maakte ze als beginnend comédienne deel uit van improvisatiegroep The Groundlings en bedacht daar ‘Je favoriete actrice in een talkshow’, een typetje met geaffecteerde stem en bevroren glimlach dat ze vaak op tv zag. Na het monstersucces van Friends (1994-2004) werd Kudrow door haar agenten gekoppeld aan schrijver en regisseur Michael Patrick King, verantwoordelijk voor het grootste deel van de Sex and the City-franchise.
Het bleek een goeie creatieve match: de twee hebben nu al 22 jaar lol in het samen verzinnen van situaties waarin Valerie Cherish terecht zou kunnen komen, gevoed door hun eigen ervaringen in de tv-wereld. De uitzonderlijk lange hiaten tussen de seizoenen van The Comeback, tot nu toe vooral een cult-succes, zorgen ervoor dat de serie behalve pijnlijk grappig ook interessant blijft: niets zo veranderlijk en trendgevoelig als de entertainment-industrie en de ijdele, kwetsbare mensen die er hun bestemming in zien.
Valerie Cherish (Lisa Kudrow) met haar favoriete gezelschap: zijzelf.
Twintig jaar geleden gold reality-tv als „het bijna-uitsterf-moment voor gescripte televisie”, zegt Kudrow tijdens een persconferentie in Los Angeles waarop ze samen met Michael Patrick King het derde en, zo bezweert ze, laatste seizoen van The Comeback presenteert. De zaal zit vol lokale journalisten en scriptschrijvers, de rest kijkt mee via het scherm. Kudrow: „Datzelfde gevoel van bijna-ondergang heerst nu rond AI. Voor Valerie is AI de ultieme strijd, de ultieme uitdaging. Ons eerste seizoen is nu niet meer zo cringe als het toen was, met dank aan de Real Housewives. Iederéén heeft nu zo’n beetje z’n eigen realityshow op social media.”
Valerie uiteraard ook: om geen viraal moment mis te lopen wordt ze de hele dag gefilmd door een social-media-assistent, een verveelde Gen Z’er met de veelzeggende naam Patience. Ook huurt ze Jane weer in, de timide cameravrouw die haar al sinds 2005 volgt, én hangt ze haar huis vol bewakingscamera’s. Valerie is altijd en overal in beeld. Dystopisch misschien, maar hier is het vooral komisch. Kudrow brengt zoveel nuance in haar stem en gezichtsuitdrukkingen dat geen close-up te dichtbij voelt.
Valerie Cherish is een wandelende sociale flater. Haar grapjes slaan plat, haar ideeën worden genegeerd. Celebrities als Fran Drescher en Jane Fonda, die allebei kort opduiken in het derde seizoen, reageren ijzig op haar goedlachse gedram. Valerie kent haar plaats in de pikorde niet, maar zet toondoof door tot ze weer wat applaus te pakken heeft: haar publiek mag haar wel.
„Ik vind Valerie krachtig”, zegt Kudrow. „Na het eerste seizoen zeiden mensen: ‘O mijn god, hoe speelde je haar? Wat moet dat móéilijk geweest zijn.’ Maar dat was het helemaal niet. Ik voelde me er nooit slecht bij. Misschien leeft Valerie in de waan van de realiteit die ze zelf creëert, weet je? Met haar gaat het prima.”
Zonder het AI-evangelie te prediken plaatst The Comeback kanttekeningen bij het idee van tv-schrijvers als een onschuldige, kwetsbare diersoort. Van alle mannen die Valerie Cherish in de loop van de serie hebben vernederd is schrijver Paulie G. (een geweldige rol van Lance Barber) de ergste: een ongeïnteresseerde, drugsverslaafde, pizza vretende rotzak die haar aankijkt met een minachting waar je buikpijn van krijgt. In seizoenen één en twee is Valerie van hem afhankelijk; nu zijn de rollen omgedraaid.
Lisa Kudrow is als Valerie Cherish weer in beeld voor een sitcom – geschreven door AI.
Kudrow: „Die writers’ rooms konden heel ruig zijn. Vroeger dacht ik: ze moeten stoom afblazen. Doe wat je wilt, als het maar achter gesloten deuren gebeurt en ik het allemaal niet hoef te zien of mee te maken. Inmiddels denk ik dat Hollywood wel wat tot rust is gekomen. De ego’s worden iets meer ingedamd omdat er zoveel concurrentie is. Werk is niet gegarandeerd. Voor niemand.”
King: „De excessen verdwijnen. Ooit hadden we 23 schrijvers voor 23 afleveringen, dat slonk naar één schrijver voor acht afleveringen, en nu… het krimpt steeds iets verder. Dat is eng, maar dat maakt het ook grappig. Als we maar overleven. De nachtmerrie waar we nu in zitten is: wat is AI? Hoeveel macht heeft het? Wat zou er met ons kunnen gebeuren? Tijdens het schrijven van dit seizoen kregen we van HBO de opdracht om zo snel mogelijk te werken, om te voorkomen dat de realiteit ons zou inhalen. Tot nu toe heeft geen studio nog toegegeven dat ze een serie door AI hebben laten schrijven.” Kudrow: „We zitten nog in de ‘Wat als’-fase.”
In The Comeback pakt het chaotisch uit. ‘AL’, zoals de onzichtbare schrijver van Valerie’s nieuwe sitcom genoemd wordt, spuit grappen als een dolle, maar het zijn er zoveel tegelijk dat iedereen in de war raakt. En natuurlijk gaat ook AL hallucineren. „Waarom zit ik opeens in de gevangenis?” vraagt Valerie. „En wie is Nathan?”
Niemand die het weet.
Wat moet je deze week kijken? Tips en achtergronden over boeiende films, series en tv-programma’s