is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
Is er dan geen enkele hoop voor de sociaaldemocratie? Jawel: de Spaanse premier Pedro Sánchez.
Bij progressieve Europeanen begint een heuse Sánchezmania te ontstaan – The Economist noemde hem de ‘progressieve prins’ – vooral dankzij zijn krachtige weigering om naar de pijpen van Trump en Israël te dansen.
Sánchez durft nog moralistisch te zijn waar dat elders iets is om je voor te schamen. Daarbij doet Spanje, waar extreemrechts pas in 2019 voet aan de grond kreeg, de laatste jaren heel veel dingen goed.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In de zomer van 2025 zag het er nog donker uit voor Sánchez, die worstelt met een corruptieschandaal waarbij zijn vrouw betrokken was. Nadat die storm ging liggen, begon de wind stevig in zijn rug te blazen. De economie groeit al een paar jaar aanmerkelijk sneller dan in de rest van Europa en het energiebeleid met ambitieuze klimaatdoelen spreekt tot de verbeelding.
Internationaal is de statige premier de enige Europese leider die geloofwaardig en consequent stelling neemt tegen de Amerikaanse gekte. Perfect is hij overigens niet; Spanje blijft ernstig in gebreke bij de Europese defensie.
Sánchez’ meest indrukwekkende prestatie, zeker gezien het sentiment in de rest van Europa, is zijn houding ten opzichte van immigratie. Hij blijft succesvol hameren op de economische voordelen van immigranten in een vergrijzend land, dat handjes nodig heeft om te blijven groeien.
Onlangs pardonneerde het een half miljoen illegale immigranten. Al wordt hij daarbij geholpen door het feit dat veel immigranten uit Latijns-Amerika komen, met recentelijk veel Venezolanen, die vanwege de taal makkelijk integreren. Een ander voordeel is een groot en leeg platteland, waar bijvoorbeeld Oekraïnse immigranten (Spanje nam er 200 duizend op) nieuw leven blazen in bijna uitgestorven dorpen.
De belangrijkste electorale inspiratie voor sociaaldemocraten elders is echter Sánchez’ ‘sociale schild’, dat bedoeld is om de gewone man te beschermen tegen economische schokken.
Nu dankzij Trumps idiote Iranoorlog energieprijzen overal voor chagrijn zorgen, wordt Spanje, dat al decennia inzet op duurzame energie, relatief weinig geraakt. Toch staat Sánchez erop dat zelfs die kleine pijn bij gewone mensen wordt verzacht. De benzineprijs wordt door een btw-verlaging met 30 cent per liter verlaagd en er komt een belastingverlaging van 60 procent op elektriciteit.
Heel anders gaat het in Nederland, waar het kabinet geen aanstalten maakt om burgers te compenseren en er vooralsnog alleen wordt beloofd maatregelen te ‘onderzoeken’.
Nu ben ik geen sociaaldemocraat, en ben ik het van harte met CPB-directeur Pieter Hasekamp eens dat Nederland geen ‘compensatiesamenleving’ moet worden; van mij hoeft de regering haar rijke en dikwijls nutteloos rondrijdende electoraat voorlopig niet te compenseren. Maar ik zit nu even in mijn rol als adviseur van de sociaaldemocratie.
Cadeautjes voor de gewone man worden in Nederland vooral door Wilders en andere incapabele rechtspopulisten beloofd, waarna de rest dergelijke voorstellen als ‘gratis bier’ weghoont. Als links wéér een verkiezing heeft verloren, wordt vertwijfeld verzucht dat sociaaldemocraten misschien maar gewoon anti-immigratie moeten worden om te winnen. Maar wat als het nu die cadeautjes zijn? Wat nu, als de gewone man gewoon graag gratis bier drinkt?
Het punt hier is dat, als sociaaldemocraten weer verkiezingen willen winnen, ze gewone mensen iets moeten bieden dat ze snappen. Een duidelijke morele positie dus, en concrete en begrijpelijke maatregelen die – hoe populistisch ook – ten goede komen aan de zwakkeren. Leiders moeten bovendien kansen zien, zoals Sánchez die zag in de misdragingen van Israël en de VS op het wereldtoneel. Het is op deze punten dat zo pijnlijk duidelijk wordt dat Nederland geen linkse leiders heeft. Laat staan goede.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.