De wereldberoemde kunstenaar Banksy is niet meer. Niet zoals we hem kennen tenminste. Persbureau Reuters claimt dat Robin Gunningham de man achter het pseudoniem is. Daarmee komt er een einde aan de anonimiteit die bij zijn kunst en imago hoort. Een terugblik in acht sleutelmomenten.
Door Sarah van Binsbergen
Fotografie Getty Images, AFP, AP en EPA
Nadat hij in de jaren negentig was begonnen als graffitikunstenaar in Bristol, krijgt Banksy rond 2000 bekendheid door zijn straatkunst in Londen.
Om sneller te kunnen werken en zo ongezien te blijven, maakte hij van stencil-graffiti zijn handelsmerk.
Sommige van zijn kunstwerken werden onderdeel van vetes met andere straatkunstenaars. Bijvoorbeeld met graffitikunstenaar King Robbo, die in 2010 de tekst van dit Banksy-stencil aanpaste.
Banksy’s kunst is sterk activistisch.
Hij zet vaak humor en satire in om autoriteiten zoals politieagenten te bevragen en belachelijk te maken, bijvoorbeeld in het iconische Kissing Coppers (Brighton, 2004).
Al snel dook de kunst van Banksy ook buiten het Verenigd Koninkrijk op, vaak op politiek beladen plekken. Hij kreeg internationale bekendheid met een reeks stencils op de Westelijke Jordaanoever. Een daarvan is het Love is in the Air (Flower Thrower) (2003), een symbool voor geweldloos verzet tegen de Israëlische bezetting. Ook in Gaza zijn door de jaren heen verschillende Banksy-kunstwerken verschenen.
In augustus 2015 opende Banksy’s Dismaland, een alternatief, maatschappijkritisch pretpark in de Engelse badplaats Weston-super-Mare. Ruim veertig hedendaagse kunstenaars, onder wie Damien Hirst, werkten mee.
Onder andere te zien en te doen: dobberende bootjes met migranten, Assepoester die belaagd wordt door paparazzi, en een ‘zakgeldkraampje’ waar kinderen tegen woekerrente een hypotheek kunnen afsluiten.
In de vijf weken dat het open was, trok het pretpark zo’n 150 duizend bezoekers.
In mei 2017, kort voordat de Brexit-onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU begonnen, verscheen deze muurschildering van Banksy op een gebouw bij de ferryterminal in Dover van de veerdienst tussen het Verenigd Koninkrijk en het vasteland van Europa.
De schildering werd in een nacht gemaakt en toont een metaalbewerker die een ster van de Europese vlag, het symbool van Europese eenheid, verbrijzelt. Het gebouw waar deze muurschildering op stond, is in 2023 vernietigd.
Niet ver van de muurschilderingen die hij op de Westelijke Jordaanoever maakte, verfraaide Banksy in 2017 een hotel dat volgens de eigenaar ‘het slechtste uitzicht ter wereld’ heeft. Het kijkt namelijk uit op de muur die de Palestijnse gebieden scheidt van Israël.
De kamers van het hotel in Bethlehem zijn versierd met kunstwerken van Banksy, die overwegend gaan over het conflict tussen Israël en Palestina.
Het hotel, dat naast een functioneel hotel ook een galerie en politiek statement is...
... wil bezoekers inzicht geven in hoe het is om te moeten leven onder bezetting.
Een van Banksy’s spraakmakendste kunstwerken is zonder twijfel de stunt Love is in the Bin (2018). Tijdens een veiling werd een schilderij op doek van Banksy’s iconische meisje met ballon geveild voor ruim een miljoen pond, en direct daarna door een in de lijst ingebouwde papierversnipperaar vernietigd.
Het ging de boeken in als het eerste kunstwerk dat tijdens een veiling werd gemaakt.
Helemaal volgens plan ging het niet: de versnipperaar stopte halverwege, waardoor de bovenkant intact bleef.
Hoewel het bedoeld was als kritiek tegen de vercommercialisering van kunst, krikte de stunt de waarde van het werk juist op tot een recordbedrag van ruim 18 miljoen pond.
In november 2022 bevestigde Banksy de creatie van zeven muurschilderingen in verschillende Oekraïense plaatsen die door de Russische invasie getroffen waren, waaronder Borodjanka, Irpin en Horenka.
De kunstwerken verschenen snel na de Russische terugtrekking uit de regio en werden door Banksy zelf bevestigd via Instagram en een ‘making-of’-video. Ze worden gezien als symbolen van hoop en verzet in de door oorlog geteisterde regio.
De kunstwerken in Oekraïne speelden een belangrijke rol in het onderzoek van Reuters naar de identiteit van Banksy: journalisten reisden naar een van de dorpen om de dorpsbewoners te ondervragen.
In de zomer van 2024 maakte Banksy in Londen een serie van negen kunstwerken van dieren.
De gestencilde wilde dieren doken op verschillende plaatsen in de stad op.
Een van de kunstwerken, op een satellietschotel in de wijk Peckham...
... werd binnen een paar uur na de onthulling gestolen.
Het laatste kunstwerk verscheen op een rolluik bij de ingang van de London Zoo. Na een aantal dagen werd het rolluik door de directie van de dierentuin verwijderd en vervangen door een replica.
In september 2025 kwam Banksy in het nieuws met een stencilkunstwerk dat hij op de Londense rechtbank plaatste. Het kunstwerk toont een rechter met een pruik die dreigend, met de hamer in de lucht, over een demonstrant buigt. Die houdt een met bloed bespat bord omhoog.
Het werk verscheen kort na grootschalige arrestaties bij pro-Palestina-protesten en bekritiseerde de macht van de staat. Al snel werd het afgedekt met plasticfolie en verwijderd ...
... waarbij functionarissen verwezen naar de noodzaak om het monumentale gebouw te beschermen.
Fans van de activisten en van Banksy zagen de verwijdering echter als een vorm van censuur.
Stickers zijn de nieuwe graffiti. Zelfs op de meest onverwachte plekken duiken ze op in het straatbeeld. We inventariseerden de mooiste en hebben daarvan de makers opgezocht. Hoe werken ze en wat drijft ze?
Wat zegt graffiti over de geschiedenis van een stad? Marc Kersten bracht een boek uit over de eerste generatie graffitiartiesten in Den Haag. De Volkskrant maakt met hem een rondje langs de muren en ziet hoe de wereld én de kunstvorm is veranderd.
1Up is een graffiticrew die vanuit Berlijn de wereld aan het veroveren is. De vermaarde Amerikaanse straatfotograaf Martha Cooper ging een week met ze op pad. Het collectief, 1 United Power, plaatst vriendschap, plezier en eenheid boven een eigen naam en individuele roem.
Source: Volkskrant