Rob Jetten is de meest online premier ooit. Daar zit een strategie achter. ‘Hij is zichtbaar, transparant, positief. Dat was zijn koers voor de verkiezingen, en nu nog steeds.’
Door Sara Berkeljon
Op 3 maart, de dag dat premier Rob Jetten voor het eerst op werkbezoek gaat in Brussel, post hij een filmpje vanaf een parkeerplaats langs de snelweg bij afrit Hazeldonk.
Jetten kondigt aan wat hij gaat doen: eerst naar António Costa van de Europese Raad, dan naar Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en parlementsvoorzitter Roberta Metsola, dan met de pers praten, vervolgens op bezoek bij de Belgische premier Bart De Wever en tot slot naar Mark Rutte, secretaris-generaal van de Navo. ‘Wil je alles weten van mijn bezoek aan Brussel, volg dan de updates gedurende de dag!’
Instagram/@minpres
De volgende Instagramstories die op die dag verschijnen (zes in totaal), tonen Jetten handenschuddend en poserend voor vlaggen, lopend over lange rode lopers en lachend met Rutte. De hele dag wordt samengevat in vijf posts op Instagram, twee Facebook-berichten, zes X-berichten (drie in het Engels, drie in het Nederlands), drie LinkedIn-bijdragen, vier posts op Threads en zeven op Bluesky.
antoniocosta.euco en minpres
Europa Building
minpres
Brussels, Belgium
Jetten is niet alleen de meest actieve Nederlandse premier op sociale media ooit, hij is op Facebook, Instagram, Bluesky, LinkedIn, Threads en X zelfs met twee accounts actief: het ene beheerd door de Rijksvoorlichtingsdienst, het andere door D66.
Dat zijn ‘gescheiden processen’, laat de RVD weten. De officiële accounts (met als gebruikersnaam @DeMinPres, @minpres of @ministerpresident) werden na het aftreden van Dick Schoof overgenomen door het socialemediateam van Jetten, bestaand uit drie medewerkers (twee fulltime, een parttime) die verantwoordelijk zijn voor de strategie en inhoud.
Dat de RVD ook een Bluesky-account bijhoudt voor de minister-president is nieuw. Lang niet alle ministers zitten op het platform dat geldt als de links-progressieve tegenhanger van X, waar sinds de overname door Elon Musk een uiterst rechtse wind waait. X is onder bewindspersonen nog altijd populairder en geen enkele VVD-minister zit op Bluesky. Naast de dubbelaccounts bestaat er een officieel YouTube-kanaal van de minister-president. Jetten heeft ook een TikTok-account, beheerd door D66.
Waar Schoof op de officiële kanalen af en toe iets postte, is Jetten er dagelijks aanwezig. ‘In principe’ wordt op de kanalen van de minister-president van ‘alle externe activiteiten en gesprekken verslag gedaan, variërend van internationale telefoongesprekken en bezoeken, tot binnenlandse werkbezoeken en ontmoetingen’, schrijft de RVD desgevraagd. Alleen over vertrouwelijke afspraken en interne vergaderingen wordt niet gepost.
Op alle platforms aanwezig zijn is een bewuste strategie. Zo kunnen ‘zoveel mogelijk’ mensen kennis nemen van overheidsinformatie, volgens de RVD, ‘juist ook groepen die via traditionele media minder goed worden bereikt’.
Dat is ook de reden dat de minister-president nog steeds aanwezig is op X, waar op zijn posts bijna uitsluitend met negativiteit – of erger – wordt gereageerd.
Wouter de Winther van De Telegraaf stelde bij de eerste persconferentie van Jetten vragen over het vele posten online: is het nieuw beleid ‘dat het niet meer zozeer gaat om de inhoud, maar veel meer om het plaatje?’
Jetten was het hier ‘echt niet’ mee eens. Het is juist goed om transparant te zijn over het werk als politicus, zei hij. En online werkt het nu eenmaal zo ‘dat juist het persoonlijke, het menselijke achter de functie, ertoe leidt dat mensen het interessant vinden om het te volgen en daardoor ook een hele hoop inhoud meekrijgen’.
Zijn posts over zijn relatie met de Argentijnse profhockeyer Nicolás Keenan, die zelf ook 175 duizend TikTok-volgers heeft, dienen ook een ander doel, zei Jetten. Hij heeft al tien jaar te maken met ‘ontzettende homohaat’, met dagelijkse bedreigingen en wekelijkse aangiftes tot gevolg. ‘Ik heb er heel bewust voor gekozen om te laten zien: ik laat me niet klein maken door die haters. Dat is de reden dat ik dat persoonlijke en dat politieke probeer te combineren.’
jettenrob en nicokeenan
Instagram/@jettenrob
Volgens kenners begrijpt Jetten hoe het werkt. Ja, hij post veel, maar in de wereld van sociale media kan eigenlijk van overkill geen sprake zijn. Diederik Broekhuizen is oprichter en creatief directeur van The Best Social Awards, een prijs die Jetten in 2021 al won. ‘Een keer in de maand iets posten werkt niet’, zegt hij.
‘Er wordt op de kanalen van Jetten steeds maar doorgecommuniceerd. Ik vind dat gedurfd. Hij is zichtbaar, transparant, positief. Dat was zijn koers voor de verkiezingen, en nu nog steeds.’ Jetten past zich aan ‘de nieuwe realiteit’ aan, zegt Broekhuizen. Die is dat een groot deel van de bevolking de informatie voornamelijk van sociale media haalt.
Instagram/@minpres
Daarbij zijn de generaties grofweg verdeeld over de verschillende platformen: Facebook is voor boomers, Instagram voor millennials en TikTok voor gen-Z’ers. TikTok, dat eigendom is van een Chinees bedrijf, mogen rijksambtenaren sinds 2023 niet meer op hun werktelefoon installeren vanwege spionagegevaar, maar de socialemediateams van de meeste politieke partijen zijn desondanks tot de conclusie gekomen dat de app onmisbaar is om jonge mensen te bereiken.
Jetten kondigde in 2024 de terugkeer van D66 op TikTok aan ‘om extreem-rechts te verslaan’. De partijleider is er onder D66-vlag actief. De partij gebruikt vanwege de veiligheidsrisico’s ‘een speciale telefoon alleen voor het TikTokken’, zei Jetten in 2024.
‘Alles draait om aandacht trekken’, zegt Sanne Kruikemeier, hoogleraar Digitale Media en Samenleving en gepromoveerd op het gebruik van sociale media door politici. ‘Je moet proberen in het algoritme te komen. Eerst de aandacht vast zien te houden door iets persoonlijks, of een grap. Daarna is er misschien ruimte voor het overbrengen van inhoud.’ Dat politici met hun video’s af en toe ‘cringe’ zijn, is volgens Kruikemeier niet per se erg, want daar zijn burgers aan gewend.
TikTok/@robjettend66
Politici kijken ook naar andere succesvolle campagnes, zegt Kruikemeier, zoals die van de New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani, die lopend door de stad campagnefilmpjes opnam. Ineens gingen andere politici ook vaker lopend filmpjes opnemen. Zo ook Jetten, die steeds langs de Tweede Kamer wandelt, aan de Bezuidenhoutseweg. ‘Ik vraag me altijd af waar je naartoe loopt’, vraagt verloofde Keenan zich onder een van de filmpjes af.
nicokeenan
I always wonder where are you walking to
Instagram/@jettenrob
Dat bijna overal een strategie achter zit, maakt volgens Kruikemeier niet uit. ‘De kijker is daar niet mee bezig, die ziet het gewoon in de tijdlijn voorbijkomen.’
De beste ‘creators’ op sociale media, zegt Broekhuizen van The Best Social Awards, delen een aantal kenmerken: ze zijn authentiek, hebben zelfspot, maken grapjes, zijn transparant, zijn niet alleen bezig met zenden en snappen internetcultuur.
Jetten vinkt die vakjes aan, wat volgens Broekhuizen ook met zijn leeftijd (38) te maken heeft. ‘Hij zit al zijn hele volwassen leven op het internet, daardoor komt het authentiek over.’ Drie medewerkers voor de officiële socialemediakanalen van de nieuwe premier noemt hij ‘weinig’. ‘Ik ken merken die er dertig man op hebben zitten.’
Dat het soms fout kan gaan, bleek in de eerste week van het nieuwe kabinet. D66 maakte een post over minister Hans Vijlbrief, die het partijaccount op Instagram zogenaamd even had overgenomen, en daarop knullige selfies postte van zichzelf met andere nieuwe D66-ministers.
d66_insta
.
.
Instagram/@d66_insta
Dat in het begeleidende nummer (‘Pause’ van Milolaathetlukken) werd gerapt ‘Oh my god yes, bitches willen met me naar bed’, leidde tot hilariteit op Instagram (‘Haha Hans Legend’), maar in een andere context tot serieuze vragen van parlementair journalisten. Jetten noemde het nummer daarop ‘ongepast’.
Broekhuizen: ‘Als je humor op sociale media inzet, zit een relletje of iets ongepasts in een klein hoekje.’
Hij is de jongste premier ooit en de progressieve leider van een minderheidskabinet in een overwegend rechtse omgeving. Hoe gaat Rob Jetten overeind blijven? Een risicoanalyse aan de hand van drie factoren.
Kiezers moeten zich niet alleen verdiepen in partijprogramma’s, maar ook in de mensen die hen daadwerkelijk gaan vertegenwoordigen. De samenstelling van een gemeenteraad doet ertoe.
Het Amsterdamse gemeenteraadslid Itay Garmy (Volt) zette zich er met Denk-raadslid Sheher Khan voor in ‘oog te houden voor elkaars pijn’. Mede door de vele haatreacties zal de Joodse Amsterdammer na de verkiezingen niet terugkeren.
Source: Volkskrant