Niemand merkte fotograaf Txema Salvans op toen hij jarenlang vrijwel elke zondag vanaf zijn camper het leven vastlegde dat zich voor hem op een functieloze parkeerplaats afspeelde.
Door Olaf Tempelman
Fotografie Txema Salvans
Zo weinig als mensen zien die zich in een razend tempo tussen belangrijke plekken verplaatsen, zo veel zien mensen die de tijd hebben voor één ogenschijnlijk onbelangrijke plek. Het beroemdste voorbeeld van deze paradox is Alfred Hitchcocks filmklassieker Rear Window uit 1954. Daarin speelt James Stewart een fotograaf die midden in een snikhete zomer met een gebroken been aan zijn appartement is gekluisterd. Hij heeft alle tijd zijn aandacht te richten op de appartementen aan de overkant van de binnenplaats, en over wat hij daar allemaal ziet gaat Rear Window.
Als Hitchcocks fictieve fotograaf een reëel bestaande navolger heeft, dan is het Txema Salvans (1971). Deze Catalaanse fotograaf is al jaren gespecialiseerd in plekken die ogenschijnlijk niemands aandacht waard zijn, én in de kunst op het juiste moment precies de verkeerde kant op te kijken. Voor zijn fotoboek Perfect Day uit 2020 trok hij de hele Spaanse kust langs, maar legde geen enkele keer de zee vast, omdat hij daar consequent met zijn rug naartoe stond. Het resultaat was geen reclame voor de schoonheid van de Spaanse kust, maar wel een overrompelend tijdsbeeld.
Zijn nieuwe fotoboek Carrefour Sunday 12 PM schoot Salvans geheel vanaf het dak van zijn camper, op de parkeerplaats van de Carrefour in El Prat del Llobregat, aan de rand van Barcelona. De titel refereert niet aan de openingsuren van deze supermarkt – deze Carrefour is op zondag gesloten – maar aan het tijdstip waarop Salvans jaren achter elkaar met zijn camper de parkeerplaats opreed, behalve op zondagen waarop het regende.
Wie echt iets wil leren over het leven van mensen in onze tijd, die moet op zondag op een grote parkeerplaats van een gesloten supermarkt zijn, was Salvans voorgevoel, en dat bedroog hem niet. Vanaf het dak van zijn camper was hij getuige van vermoedelijke zakelijke besprekingen, vermoedelijke buitenechtelijke affaires, schaakpartijen, acrobatiek op rollerskates en plezier in de zon. Hij zag er mensen hun leven overdenken, hun auto’s repareren en hun was ophangen.
Veelzeggend: op geen van al die zondagen merkte iemand op de parkeerplaats van de Carrefour op dat er een camper stond met een man met een fotocamera op het dak.
Nieuwsgierigheid ontstaat wanneer niet alles zichtbaar is. Voor fotograaf Marcel van den Bergh begint die bij een alledaags decor: schuttingen waar nét iets bovenuit steekt.
Wat gebeurde er toen automobilisten deze stopstrepen naderden? Werd het gevaarlijk? Of kon het verkeer ook met een spelfoutje goed worden afgewikkeld? Fotoredacteur Frank Schallmaier zag dat het vooral in de Verenigde Staten – daar moet je vaak stoppen – weleens misgaat met de sjablonen die worden gebruikt om de letters te zetten. Al was er ook een stopteken waarbij de laatste letter smolt door de hitte.
In het zo keurig geordende Nederland verbaasd fotograaf Marcel van den Bergh zich over de vele botsingen van weggebruikers met verkeersborden.
Source: Volkskrant