Het bewijs dat een Amerikaanse raket op 28 februari insloeg in een basisschool in het Iraanse Minab stapelt zich op, maar de Amerikaanse president Donald Trump blijft Iran de schuld geven voor de dode kinderen. Welke aanwijzingen zijn er voor Amerikaanse betrokkenheid?
Door Daan de Vries en Laurie Treffers
Op de meisjesschool in Minab is de schooldag net begonnen als Israël en de Verenigde Staten op zaterdag 28 februari rond 9.45 uur (lokale tijd) de aanval openen op Iran. Nog geen uur later wordt het schoolgebouw vol geraakt door een raket.
Volgens Iran vallen bij de raketinslag zeker 175 doden, onder wie veel kinderen. Sinds het begin van de oorlog in Iran zijn nergens meer burgerdoden gevallen dan in Minab. En bij oorlogen met Amerikaanse luchtaanvallen was sinds de Irak-oorlog in 2003 het aantal burgerdoden bij één aanval niet meer zo hoog. De laatste keer dat bij een Amerikaanse luchtaanval meer dan honderd burgerdoden vielen, was bij een bombardement op de Iraakse stad Mosul in 2017.
Het schoolgebouw ligt naast een marinebasis van de Iraanse Revolutionaire Garde. Op dat complex hebben de Amerikanen gelijktijdig zeker zes andere gebouwen gebombardeerd, blijkt uit satellietbeelden. Iran wijst op de dag van de inslag direct naar de VS. De Amerikanen kondigen een onderzoek aan, maar blijven in de anderhalve week na de aanval twijfel zaaien over de toedracht.
Intussen stapelen de bewijsstukken zich op dat het om een Amerikaanse raket ging, vermoedelijk een Tomahawk. De Amerikaanse president Donald Trump blijft ontkennen, maar zijn verklaringen bevatten feitelijke onjuistheden. Welke aanwijzingen zijn er?
Minder dan een uur na de inslag verschijnen in Iraanse staatsmedia de eerste berichten dat in Minab een school is getroffen door de Israëlisch-Amerikaanse luchtaanvallen. Op sociale media gaan al snel beelden rond van de nasleep van de luchtaanval.
Videobeelden van de nasleep van de aanval op de meisjesschool tonen rookpluimen vanaf meerdere locaties. Dit komt overeen met de schade die later te zien is op satellietbeelden.
Een van de video’s toont verschillende rookpluimen, zowel uit de richting van de meisjesschool als van de nabijgelegen militaire basis. De rookpluimen wijzen erop dat de school op hetzelfde moment is aangevallen als de basis van de Revolutionaire Garde.
Het schoolgebouw wordt van de basis gescheiden door een muur. Hoewel het gebouw ooit onderdeel uitmaakte van het militaire complex, is op satellietbeelden te zien dat de afscheiding er zeker al sinds 2016 staat. Vanuit de lucht zijn bovendien de contouren zichtbaar van een sportveldje op het schoolplein.
bron: Volkskrant/Planet Labs
Recente satellietbeelden van voor en na de bombardementen tonen dat de gebouwen op de basis bij dezelfde golf aanvallen zijn geraakt als de school. Alle getroffen gebouwen zijn zwaar beschadigd.
Satellietbeelden van 4 maart tonen de schade die de Amerikaanse luchtaanvallen hebben aangericht aan het militaire complex en de school.
Planet Labs/Vantor via Reuters
Hoewel het door Iran genoemde aantal slachtoffers niet onafhankelijk te verifiëren is, wijzen satellietbeelden er wel op dat het dodental aanzienlijk is: op een begraafplaats in Minab worden in de dagen na de aanval zeker honderd graven aangelegd.
Dit beeld werd na de aanval op de meisjesschool gedeeld door Iraanse staatsmedia. Te zien is hoe honderd graven worden gegraven op de begraafplaats in Minab.
WANA/Reuters
In de nasleep van de aanval wijst Iran direct naar Israël en de VS. Het Israëlische leger heeft op de eerste dag van de oorlog geen luchtaanvallen uitgevoerd in de omgeving van Minab. De Amerikanen hebben wel aanvallen uitgevoerd in het zuiden van Iran, maar doen aanvankelijk geen uitspraken over de dodelijke raketinslag in Minab.
Op 4 maart toont de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth tijdens een persconferentie een overzichtskaartje van de Amerikaanse bombardementen. Op die kaart lijkt ook Minab te zijn gemarkeerd.
Op 4 maart toont de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth een overzichtskaart van Amerikaanse aanvallen in Iran.
AP
In de dagen daarna komen verschillende Amerikaanse media tot de conclusie dat de meisjesschool zeer waarschijnlijk is getroffen door een Amerikaanse raket. President Donald Trump wil echter niets van die lezing weten.
‘Naar mijn mening, op basis van wat ik heb gezien, heeft Iran dit gedaan’, zegt Trump zaterdag. ‘De Iraniërs zijn heel onnauwkeurig met hun munitie, zoals u weet. Ze hebben totaal geen precisie.’ Defensieminister Hegseth voegt toe dat ‘Iran de enige partij is die bewust op burgers mikt’. Trump noch Hegseth levert enig bewijs voor deze beweringen.
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de meisjesschool werd getroffen door een Amerikaanse raket. De concreetste aanwijzing werd zondag naar buiten gebracht door het Iraanse persbureau Mehr News, dat gelieerd is aan de Iraanse autoriteiten. De video toont een raketaanval op het militaire complex in Minab. Al voor de inslag zijn meerdere rookpluimen te zien, ook uit de richting van de meisjesschool. De aanval op de school moet dus kort voor de gefilmde raketinslag hebben plaatsgevonden.
Onderzoeksplatfrom Bellingcat identificeert de raket als een Tomahawk, een kruisraket van Amerikaanse makelij. De vorm van het projectiel komt niet overeen met de verschillende typen raketten waarover Iran beschikt. Aangezien ook Israël geen Tomahawks heeft, moet het om een Amerikaanse raket gaan.
Trump is nog altijd niet overtuigd. ‘Iran heeft ook enkele Tomahawks. Ze zouden willen dat ze er meer hadden’, zegt de Amerikaanse president maandag tegen The New York Times. ‘Zoals u weet hebben tal van landen Tomahawks. Die kopen ze van ons.’
Los van het feit dat de VS al decennialang geen wapens verkopen aan Iran, is ook Trumps bewering dat de raketten door veel landen worden gebruikt onjuist: naast de VS hebben alleen het Verenigd Koninkrijk en Australië Tomahawks. Japan en Nederland hebben de afgelopen jaren contracten afgesloten om de raketten aan te schaffen.
Iraanse staatsmedia voegen maandag een volgend puzzelstukje toe, met een reeks foto’s van brokstukken die volgens de Iraniërs afkomstig zijn van de aanval op de school. De objecten zijn neergelegd op een tafel, met op de achtergrond het verwoeste schoolgebouw. Of de fragmenten daadwerkelijk zijn aangetroffen bij de meisjesschool, is onmogelijk te verifiëren.
Deze foto’s werden maandag gedeeld door Iraanse staatsmedia. Ze zouden resten tonen van de raket die de meisjesschool trof.
IRIB
Wel is het volgens The New York Times aannemelijk dat het brokstukken zijn van een Amerikaanse Tomahawk-raket. Op de foto’s is het opschrift ‘Made in the USA’ te zien, evenals de namen van Amerikaanse wapenfabrikanten. Ook zijn serienummers zichtbaar die overeenkomen met de manier waarop het Amerikaanse leger zijn materieel registreert. Die nummers wijzen erop dat dit raketonderdeel in 2014 is besteld door het Amerikaanse leger.
Op basis van deze opschriften stelde The New York Times vast dat de reststukken van een Tomahawk-raket zijn.
IRIB
Als de school inderdaad is getroffen door een Amerikaanse raket, dan is de vraag hoe dat heeft kunnen gebeuren. Aangezien Tomahawks als zeer nauwkeurig gelden, achten militaire experts de kans klein dat het gebouw onbedoeld onder vuur is genomen. Een waarschijnlijker scenario is dat de Amerikanen het schoolgebouw ten onrechte hebben aangemerkt als militair doelwit.
Zeker is dat de intensiteit van de eerste golf Amerikaanse en Israëlische bombardementen ongekend is, zo blijkt uit een analyse van de Britse ngo Airwars, die onderzoek doet naar burgerslachtoffers in luchtoorlogen.
Mensen doorzoeken het puin op zoek naar slachtoffers na de vermoedelijk Amerikaanse aanval op de meisjesschool in Minab.
AP
In de eerste vier dagen voerden de Amerikanen naar eigen zeggen meer dan tweeduizend luchtaanvallen uit, meer dan tijdens het eerste half jaar van de oorlog tegen Islamitische Staat. Het enorme aantal bombardementen maakt een zorgvuldige analyse van het risico op burgerdoden lastiger.
Bovendien is zo’n twee derde van de experts die bij het Amerikaanse leger werkten aan het voorkomen van burgerdoden sinds Trumps aantreden ontslagen of overgeplaatst, schrijft The Atlantic op gezag van ingewijden. Defensieminister Hegseth heeft zich meermaals fel uitgesproken tegen wat hij ‘politiek correcte oorlogvoering’ en ‘stomme spelregels’ noemt.
Ook zijn er onder experts grote zorgen over het toenemende gebruik van kunstmatige intelligentie door het Amerikaanse leger. In Iran hebben de Amerikanen AI-model Claude ingezet om doelwitten te identificeren, zeggen ingewijden tegen The Washington Post. Of AI ook is gebruikt bij de voorbereiding van de aanval op Minab, is onbekend.
Bij de nietsontziende Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op Iran zijn inmiddels meer dan twaalfhonderd burgerdoden gevallen, volgens cijfers van mensenrechtenorganisatie Hrana. Voor de slachtoffers van het dodelijke bombardement in Minab vond vorige week dinsdag een massabegrafenis plaats, waar duizenden Iraniërs afscheid namen van de omgekomen meisjes, ouders en leraren.
De VS zijn zeer waarschijnlijk verantwoordelijk voor de luchtaanval op een meisjesschool in de zuidelijke Iraanse stad Minab, waarbij volgens Teheran 175 doden zijn gevallen. Dat stelt The New York Times na onderzoek.
De oorlog in Iran kost de Verenigde Staten nu al miljarden dollars. In de eerste honderd uur schoten de Amerikanen naar schatting voor ruim 3 miljard aan raketten en drones af.
Met de dood van Ali Khamenei heeft Donald Trump een van zijn beloftes – onthoofding van het Iraanse regime – meteen al waargemaakt. De vraag is of hij daarmee ook het einde van de Islamitische Republiek heeft ingeluid.
Source: Volkskrant