Keir Starmer heeft donderdag gehamerd op het belang van diplomatie en onderhandelingen in het conflict in de Golfregio. De Britse premier zei dat zijn regering niet moet buigen voor druk van buitenaf, waarmee hij reageerde op kritiek van de Amerikaanse president Donald Trump.
Starmer begaf zich donderdagmiddag op een ingewikkeld balanceerkoord in Downing Street, zijn ambtswoning wat het toneel vormde voor een korte toespraak waarin hij de Britten bijpraatte over de oorlog in het Midden-Oosten. Enerzijds probeerde de Britse premier de "speciale band" met de Amerikanen te onderstrepen, anderzijds wees hij op het belang van principes.
"We moeten de kracht hebben om bij onze principes te blijven", zei Starmer in een toespraak die ongeveer een kwartier duurde. "Ongeacht de druk van anderen." Daarmee leek hij te doelen op Trump, die samen met Israël afgelopen week Iran met groot machtsvertoon aanviel.
De Amerikaanse president haalde de afgelopen dagen meerdere keren uit naar Starmer, omdat de Britten niet aan de aanval wilden meedoen. "We hebben niet te maken met Winston Churchill", sneerde Trump onder meer richting Starmer.
Starmer bleef er donderdag bij: het VK is voorstander van dialoog en onderhandelingen, niet van geweld. Dat is de reden dat de Britten niet meededen aan de Amerikaans-Israëlische operatie.
Wel liet het VK de Amerikanen Britse bases in de regio gebruiken om de aanvallen te faciliteren. Tegenover journalisten vertelde de Britse premier dat de Amerikanen zaterdagmiddag met dat verzoek contact met hem zochten, nadat de eerste aanvalsgolf was geweest. Zondagavond gaf de regering in Londen groen licht.
Kort erna werd een Britse basis op Cyprus aangevallen door Iraanse drones. Daarop zag Starmer zich genoodzaakt antidronehelikopters en torpedojagers richting het eiland te sturen. Donderdag kondigde de premier aan ook vier gevechtsvliegtuigen naar Qatar te sturen, om Britten in de regio te beschermen.
Met het faciliteren van de Amerikaanse aanvallen is het VK tegen wil en dank meer betrokken bij het conflict dan veel andere Europese landen. Ook maakt de Iranoorlog duidelijk dat de Britse relatie met de Amerikanen overduidelijk een stuk sterker is dan die tussen de Europeanen en Washington.
Dat is de andere kant van het balanceerkoord: Starmer onderstreepte donderdag andermaal de "speciale relatie" die zijn land met de VS heeft en die nu volop zichtbaar is. Naast het uitlenen van militaire bases wisselen Washington en Londen ook inlichtingen met elkaar uit.
Toch wordt langzaam maar zeker duidelijk dat de Amerikaans-Britse verhoudingen sinds de terugkeer van Trump op het wereldtoneel niet langer hetzelfde zijn. Woensdag sneerde Starmer in het Britse Lagerhuis naar Trump: het VK doet niet mee aan oorlogen zonder "degelijk" plan en gelooft niet in een "verandering van het (Iraanse, red.) regime vanuit de lucht".
De aanvallen op Iran zullen Starmer ongetwijfeld doen terugdenken aan de catastrofaal verlopen Amerikaanse inval van Irak in 2003. De Britten deden mee aan die operatie, die door toenmalig premier Tony Blair met hand en tand werd verdedigd maar een bloedige en slepende oorlog inleidde.
Dat nooit meer, zal Starmer nu denken. "We herinneren ons allemaal de fouten van Irak", zei de premier woensdag in het Lagerhuis. "We hebben die lessen geleerd." Daarmee lijkt de "speciale relatie" tussen het VK en de VS toch wat deukjes te hebben opgelopen. De Britten beslissen over hun belangen, de Amerikanen over die van hen, is de boodschap nu vanuit Downing Street.
Source: Nu.nl algemeen