Strips Regis Loisel is een grote naam in de Europese stripwereld. Het laatste huis net voor het bos is een groteske geschiedenis vol gekken, gekwijl en getover, maar ook een tamelijk vlak verhaal. Hij redt het door vleugjes spijt, verdriet en liefde toe te voegen.
Fragment uit 'Het laatste huis net voor het bos' van Regis Loisel.
Régis Loisel en Jean-Blaise Djian – Het laatste huis net voor het bos. Standaard Uitgeverij. 168 blz. hardcover. € 35
Ga er maar voor zitten. In het laatste huis net voor het bos, verstopt achter hoge muren en omringd door een oneindige tuin waarin allerlei figuren rondwaren, leeft een boze feeks met haar stoïcijnse bediende en haar man. Of nu ja: wat er van die man over is. Zij behekste hem en nu gaat hij door het leven als een büste. Zonder armen en benen (én zonder piemel) kan hij tenminste niet achter de vrouwen aan.
Haar zoon Pierrot, postbode te Parijs, staat op het punt haar te bezoeken vanwege de nationale Franse feestdag. Hij is nogal een aparte; zijn flaporen, hangende oogleden en enorme voortanden maken van hem een opzienbarende verschijning – al vindt hij zelf beslist van niet. Vanwege een betovering ziet hij in de spiegel namelijk een heel andere jongeman. En dan is er nog een prostituée die in dezelfde tram verzeild raakt als Pierrot en in wie hij zijn droomvrouw ziet. Zonder het te weten, gaan ze allebei naar dat ene huis, net voor het bos.
Eenmaal daar gaat de Franse stripmaker Régis Loisel (1951) los. Zonder al te veel houvast voor de lezer, stort hij ons in een compleet absurde wereld waarin iedereen onder hoogspanning staat. We zien veel lillend vlees, dikke konten, kwijl, bloed en wat er wordt geroepen is niet voor gevoelige oren. Het is grotesk tot en met. Het zou vooral ranzig zijn als er niet ook steeds verhaallijntjes omhoog piepten die een ander verhaal vertellen: dat van verdriet, spijt, gemiste kansen en zelfs liefde. Die stapjes opzij krijgen in aanloop naar de apotheose de overhand.
Loisel is een grote naam in de Europese strip. In de jaren 1980 maakte hij furore met scenarist Serge Le Tendre. Hun vierdelige epos Op zoek naar de tijdvogel is een klassieker. Beide makers schreven ook een prequel, Voor de zoektocht, die pas in 2024 werd afgerond: de acht delen van die reeks verschenen in een periode van maar liefst 26 jaar.
Andere populaire series van Loisel zijn Peter Pan en Magasin Général. Met name die laatste reeks, een innemend verhaal over een kleine plattelandsgemeenschap in het Quebec van 1920, gooide hoge ogen. Magasin Général, dat Loisel samen met Jean-Louis Tripp maakte, is een prachtig uitgewerkte geschiedenis over meerdere jaren, waarin de seizoenen een belangrijke rol spelen. In bijna 700 pagina’s kruipt de tijd voort en zien we het dorpje en de bewoners veranderen.
Pagina uit ‘Het laatste huis net voor het bos’ van Regis Loisel.
Al deze series zijn van de lange adem en daarmee compleet anders dan Het laatste huis net voor het bos, met zijn 160 pagina’s. Dat moeten Loisel en medescenarist Jean-Blaise Djian hebben ingezien, want de vaart van de eerste pakweg veertig pagina’s is enorm. Voorgeschiedenissen worden in een paar plaatjes geduid, veel blijft onbesproken. Het duurt dan ook even voordat we ons met de personages kunnen verbinden. Zo is de rol van gezelschapsdame Mimi vreemd. Zij is van buiten, schrikt zich aanvankelijk het apelazarus van wat ze aantreft, maar voelt zich dan toch ineens vrij snel op haar plek. En wat is het met al die trollen in de tuin? Geen tijd om daar lang bij stil te staan.
Opvallend is dat de kwaliteit van de pagina’s bij lange na niet consistent is. Die is slordig. Sommige pagina’s lijken uitvergroot, met dikke lijnen alsof het met een viltstift is overgetrokken. Andere zijn juist heel precies, vooral de gearceerde, nachtelijke taferelen. En in het laatste kwart zijn sommige tekeningen ronduit afgeraffeld, met gekke handen en ingedeukte koppen als resultaat. Vanwege de snelheid van het verhaal kun je eraan voorbijgaan, maar strip is meer dan alleen tekstballonnen.
Het laatste huis net voor het bos is een strip als geen ander. De gekte, de levendigheid en vooral de onverwachte kanteling naar een verhaal dat alsnog betekenis krijgt, zorgen ervoor dat je het onthoudt. Wat deze strip laat zien is dat Loisel toch vele malen beter is bij trage ontwikkeling, bij het uitpuren van personages. Met een uitgesproken en hoogstaand oeuvre als dat van Loisel, verwacht de lezer meer.
Fragment uit ‘Het laatste huis net voor het bos’ van Regis Loisel.
Strips over een keukenbrigade in het fine-diningsegment, het is een dankbaar onderwerp onder stripmakers. Toch is The Pass van de Britse Katriona Chapman anders dan de rest. Waar elders vooral agressieve chef-koks de sfeer bepalen en iedereen onder constante spanning staat, klinkt er in het Londense etablissement Alley geen onvertogen woord: het is de stripversie van de Netflix-hit Chef’s Table. Na een lovende recensie verandert het leven en werk van Claudia Grace en haar staf. Toch laat ze zich niet opjutten: ze blijft twijfelen, ook als dat betekent dat alles zomaar wordt omgegooid. Voor Claudia is er namelijk ook nog een leven naast de keuken, en dat kent ze een stuk minder goed. Fraaie strip waarin parallellen worden gelegd tussen koken en een persoonlijke ontwikkeling.Katriona Chapman – The Pass. Fantagraphics. 184 blz. hardcover. € 26,99
Een jongeman loopt vast in het leven en vindt troost in het luisteren naar muziek. Op zoek naar antwoorden gaat hij terug naar zijn jeugd, naar de tijd van cassettebandjes, maxi-singles en de platenverzameling van zijn neef en zijn vader. Ergens onderweg blijkt hij te zijn gevlucht voor zijn gevoelens; stap voor stap vindt hij zichzelf terug, waarbij muziek een belangrijke rol speelt. Het tekenwerk van Michel Louis is persoonlijk en vooral helder. Het lijkt alsof hij dit verhaal nog liever wilde vertellen dan tekenen, en dat is een goed ding: je niet verliezen in grafische krachtpatserij, maar écht wat willen zeggen. Het is emotioneel en tegelijk licht en levensecht. Een debuut van formaat, een echte verrassing.Michel Louis – Vluchtnummer. Sidski. 72 blz. € 19,54
Na het artbook van Peter van Dongen (Voldongen) verschijnt nu een dikke pil van bijna 500 pagina’s met werk van die andere markante Nederlandse stripmaker/illustrator, Erik Kriek. De totale Kriek is ‘het beste van 35 jaar grafiek, tekeningen, illustraties en strips’: een overzicht met een prettige verhouding tussen kijken en lezen. Fijn om die oude Gutsman-strips weer terug te zien, mooi om door Krieks enorme productie te bladeren, waarbij het opvalt hoeveel verschillende stijlen hij in zijn vingers heeft. Waar bij Van Dongens boek meer schetsen en studies te zien waren, om zo het werkproces inzichtelijk te maken, blijft dat bij Kriek achterwege. Zo’n kijkje in de keuken, met uitvergrotingen in potlood en voorzichtige eerste lijnen, zou het nog mooier hebben gemaakt, vooral omdat Kriek een ambachtsman pur sang is. Dat blijkt uit alles.Erik Kriek – De totale Kriek. Concerto Books. 488 blz. hardcover. € 49,99
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden