is televisierecensent voor de Volkskrant.
Misschien maakte Joanna Lumley zich zorgen over de comeback van Brexit-partij Reform UK. Of mogelijk had de Britse actrice, bekend van de sitcom Absolutely Fabulous, gewoon behoefte aan een lekkere Euro-trip. Wat haar motivatie ook was: met Joanna Lumley reist langs de Donau schotelt ze haar landgenoten een stevig staaltje Europa-promotie voor.
Dankzij Jan Slagter kunnen ook Nederlanders daar elke zondagavond op NPO 2 van meegenieten. Kwieke 70-plussers als Lumley zijn bij Omroep Max immers altijd welkom, waar ze ook vandaan komen. In vier afleveringen gaat de Britse, in haar eigen woorden, op een ‘unieke reis’ langs ‘dat lint van leven dat door het continent loopt’. Zondagavond begon ze bij de bron in het Zwarte Woud, om 45 minuten later te eindigen in Wenen.
Dat is een aardig stuk varen, dus Lumley maakt tempo. Haar reis is een soort best of: middeleeuws stadje hier, kloostertje daar, lederhosen in München en hop, daar kijkt ze al uit over de straten van Wenen. Bijna alles wat ze tegenkomt is mooi en idyllisch, of, zoals Lumley telkens uitroept: ‘extraordinary!’
Haar enthousiasme werkt bij vlagen aanstekelijk. Tijdens een bliksembezoek aan een koekoeksklokkenmaker is het alsof haar grootste droom in vervulling gaat. ‘I adore cuckoo clocks’, verzucht ze gelukzalig. Ook straalt ze wanneer ze proost met een bierbrouwende non, die haar vertelt dat God wil dat wij het goed hebben en dat een biertje op zijn tijd daarbij hoort. Wijze woorden. Geniet ervan, Joanna!
Maar dan zijn we nog niet eens op een derde van de aflevering. En na een tijdje gaat zoveel vrolijke zoetigheid tegenstaan. Al helemaal omdat de donkere wolken boven het sprookjesland waar Lumley doorheen reist wel erg snel optrekken. Zo bezoekt ze in München de bierhal waar Adolf Hitler de NSDAP oprichtte. Dat feit benoemt ze kort, om daarna te benadrukken dat alles nu anders is: in het gebouw repeteert tegenwoordig een traditionele dansgroep van homoseksuele mannen.
Ook huidig onheil komt even aan de orde: in de schilderachtige Duitse stad Regensburg ontmoet Lumley een Oekraïense vluchteling. Dat leidt tot een ontroerend gesprek, dat ze afsluit met een oproep aan de kijker: ‘Wees niet ongastvrij tegen vreemdelingen. Mogelijk zijn het engelen, zonder dat je het beseft.’
Maar uiteindelijk presenteert Lumley Europa bovenal als centrum van beschaving en tolerantie. In Wenen roept ze verrukt uit hoeveel ze houdt van de cultuur, die zo uitnodigend is. Daarna gaat ze op pad met Tom Neuwirth, die als Conchita Wurst als eerste dragqueen het Eurovisie Songfestival won.
Dat radicaal-rechts in opmars is in beide landen die ze bezoekt – Oostenrijk en Duitsland – blijft onvermeld. Natuurlijk kun je stellen dat Joanna Lumley reist langs de Donau daar simpelweg niet het programma voor is. Maar daardoor blijft de serie wel een soort ansichtkaart: mooi, maar ook een nogal plat ideaalbeeld.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant