Invoerheffingen
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Tariff chaos, zo wordt de situatie in de wereldeconomie al genoemd nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof de baaierd aan invoerheffingen die president Trump het afgelopen jaar doorvoerde, illegaal heeft verklaard. De zaak werd aangespannen door Learning Recources, een klein bedrijf in leermiddelen voor kinderen, en wurmde zich via lagere rechters uiteindelijk tot het Hooggerechtshof zelf. De economische noodtoestand waarop Trump zich beriep is volgens zes van de negen rechters onvoldoende grond om de heffingen buiten het Amerikaanse Congres om op te leggen aan andere landen.
De regering-Trump maakte daarop bekend andere wetten in te zetten om hetzelfde effect te bereiken. Die zijn beperkter: ze vergen uitgebreid onderzoek of hebben een houdbaarheid van 150 dagen, voor het Congres alsnog het laatste woord heeft. Het weerhield Trump er niet van meteen heffingen van 10 procent voor alle Amerikaanse import uit te vaardigen, eventueel op te hogen naar 15 procent.
Het resultaat is een nieuwe periode van grote onzekerheid in de wereldeconomie. Het Europees Parlement besloot deze week te wachten met het ratificeren van de ‘Turnberry’-handelsovereenkomst met de VS, waarin de EU Amerikaanse invoerheffingen van 15 procent tolereerde, terwijl zij zelf juist tarieven verlaagde. Andere landen en blokken zullen eveneens hun deals met Trump tegen het licht houden.
Minstens even belangrijk zijn de gevolgen voor de VS zelf. Zoals voorzien, zijn het Amerikanen – burgers en bedrijven – die zelf de kosten van de heffingen hebben gedragen, tot nu toe naar schatting een miljard of 130. En dat zou weer een extra gat in de begroting veroorzaken.
Maar ook politiek legt de uitspraak een pijnlijke werkelijkheid bloot. Dat een klein bedrijf dat handelt in educatief speelgoed de president uiteindelijk op de knieën wist te dwingen, is even verrassend als beschamend. Het Hooggerechtshof had zich tot nu toe niet echt een juridische hindermacht betoond in de steeds expansievere machtswellust van de president. Nu blijkt dat zelfs een deel van de door Trump zelf aangestelde rechters het aandurfden een streep door zijn heffingenpolitiek te zetten.
Hoe welkom de overwinning ook mag zijn, de facto had de politiek hier al veel eerder moeten ingrijpen. Zoals uit de uitspraak van het Hof blijkt, is het niet de president maar het Congres dat de macht heeft heffingen op te leggen. Dat de kleine Republikeinse meerderheid de president daar bijna een jaar mee heeft laten wegkomen, is de grootste schande die met de Hooggerechtshof-uitspraak wordt blootgelegd.
Van Trump hoeft de wereld na de uitspraak niet ineens redelijkheid te verwachten. De president vecht zoals de zwarte ridder in de film Monty Python and the Holy Grail nadat hem zijn armen en benen zijn afgehakt: ‘het is slechts een schrammetje’. Het is de vraag of Trumps reflex, de vlucht naar voren, ook ditmaal werkt. Hopelijk is de hele kwestie aanleiding voor het Amerikaanse parlement om de moed te hervinden, waar het te lang aan heeft ontbroken in het land dat zich ‘the home of the brave’ noemt. Het zou een keer tijd worden.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet