In Manchester gaan kiezers donderdag naar de stembus om een nieuwe Lagerhuis-afgevaardigde te kiezen. Labour was in de stad altijd de baas. Maar in een gepolariseerd politiek landschap gaat de strijd nu tussen The Greens en Reform UK.
Fotografie Johnathan Browning
De lente valt dit jaar vroeg in Levenshulme. Het winterse grauw heeft in deze arbeiderswijk in Zuid-Manchester in februari reeds plaatsgemaakt voor groen. In veel voortuinen staan verkiezingsborden van The Greens, soms vergezeld met even groene posters achter de ramen. ‘We gaan hier allemaal voor The Greens’, zegt buurtbewoner Claire Oxlee (30), die haar hond Indy uitlaat, ‘in een poging om Reform UK tegen te houden. We zijn tegen racisme.’De lente valt dit jaar vroeg in Levenshulme. Het winterse grauw heeft in deze arbeiderswijk in Zuid-Manchester in februari reeds plaatsgemaakt voor groen. In veel voortuinen staan verkiezingsborden van The Greens, soms vergezeld met even groene posters achter de ramen. ‘We gaan hier allemaal voor The Greens’, zegt buurtbewoner Claire Oxlee (30), die haar hond Indy uitlaat, ‘in een poging om Reform UK tegen te houden. We zijn tegen racisme.’
Levenshulme maakt deel uit van het kiesdistrict Gorton & Denton, waar de 74 duizend inwoners een nieuwe vertegenwoordiger in het Lagerhuis mogen kiezen. Deze kans doet zich voor omdat de zittende afgevaardigde, oud-bewindsman Andrew Gwynne, zich in een appgroep laatdunkend had uitgelaten over oudere mensen in zijn kiesdistrict. Om ‘gezondheidsredenen’ moest de 51-jarige sociaal-democraat aftreden, waarna een zogenoemde by-election nodig is.
Buurtbewoonster Claire Oxlee en haar hond Indy.
In normale tijden zou een gang naar de stembus in de wieg van de industriële revolutie geruisloos voorbijgaan. Van oudsher is Manchester immers zo rood als het shirt van voetbalclub Manchester United, maar anno 2026 is Labour nergens meer veilig, zo bewees een tussentijdse verkiezing afgelopen mei in het rode Runcorn, waar Labour verloor van Reform. Sindsdien zijn de problemen van premier Keir Starmer, ook Labour, slechts groter geworden, zeker na de val van partijprominent Peter Mandelson.
Volgens de peilingen en gokkantoren vechten The Greens, populistisch links, en Reform UK, populistisch rechts, om de zetel, op de hielen gevolgd door Labour. De regeringspartij waarschuwt kiezers dat een stem op The Greens de deur openzet voor Reform, terwijl The Greens het tegenovergestelde beweren. Hoe bitter de strijd op links is, bleek uit de recente aangifte van Labour tegen The Greens wegens het weghalen van verkiezingsborden.
Labour heeft het zichzelf moeilijk gemaakt door niet toe te staan dat Manchesters burgemeester Andy Burnham zich kandideerde. Starmer vreesde dat hij met rivaal Burnham, die premier wil worden, een paard van Troje zou binnenhalen in het Lagerhuis. Onder de linkse Burnham, bijgenaamd ‘de koning van het Noorden’, is de oude textielstad opgeknapt, in ieder geval het centrum. Tevens heeft hij het openbaar vervoer met succes bijeengebracht onder een paraplu, het Bee Network.
‘Als Burnham op het stembiljet had gestaan, had je hier rode in plaats van groene posters gezien’, zegt Oxlee, een onderwijzer. ‘Hij zou het Reform van Nigel Farage met gemak hebben verslagen.’ Nadat Burnham was afgeserveerd door het partijbestuur, heeft Labour op het laatste moment het plaatselijke gemeenteraadslid Angeliki Stogia naar voren geschoven als kandidaat, een Griekse die zich dertig jaar geleden als student in Engeland heeft gevestigd en werkt als milieudeskundige.
Zij kreeg maandag, de dag van Mandelsons arrestatie, hulp van Starmer zelf. De premier, die geen kiezers ontmoette, zei dat het een keuze is tussen Labour ‘die gemeenschappen wil verenigen in eenheid en hoop, of de giftige verdeeldheid van Reform, die onze gemeenschappen wil verscheuren’.
Verdeeld is dit district zeker, ook geografisch. Aan de dichtbevolkte en multiculturele Gorton-zijde gaat de strijd tussen Labour en The Greens, terwijl Denton, de wijk van de witte arbeidersklasse, voor Reform gaat. De opkomst bij de vorige verkiezingen was nog geen 47 procent.
De 17-jarige animatiestudent Dylan, met even oude studiegenoot Omari.
Met haar studiegenoot Omari wandelt de 17-jarige animatiestudent Dylan door de straten van Levenshulme, waar elektriciteitsdraden als spinnenwebben over de 19de-eeuwse straten hangen. Volgens haar heeft Reform er niets te zoeken. ‘Manchester is mede opgebouwd door immigranten, van Ieren tot Jamaicanen.’ De twee zouden op The Greens willen stemmen, maar de wetgeving om 16- en 17-jarigen stemrecht te geven, is nog niet van kracht.
The Greens richten zich specifiek op de aanzienlijke Brits-Pakistaanse gemeenschap, zozeer dat ze een verkiezingsvideo in het Urdu maakten. Kandidaat Hannah Spencer, een 34-jarige loodgieter, krijgt steun van garagehouder Faisal Chaudhry. ‘Labour maakt legale immigratie steeds moeilijker’, zegt de Pakistaan, die zich drie jaar geleden in Engeland heeft gevestigd. ‘De partij wil de termijn waarin je Brit kunt worden flink verlengen, terwijl binnenlandminister Shabana Mahmood zelf van Pakistaanse afkomst is.’
In zijn telefoonwinkel zegt Rizwan Raja (40) deel te nemen aan de groene opstand. ‘We willen een partij die echt positief is over immigranten’, zegt Raja. ‘We zijn hier twintig jaar geleden gekomen en hebben ervaren hoe de stemming steeds vijandiger is geworden. Vorige week nog was er in Manchester een anti-islamdemonstratie van Britain First. En de eigenaar van Manchester United heeft gezegd dat het land wordt gekoloniseerd door immigranten. Dat is taal van Reform.’
Toen bekend werd dat publieksfavoriet Burnham niet mee zou doen, schoof Nigel Farage zwaargewicht Matthew Goodwin naar voren. Deze medewerker van de rechtse televisiezender GB News groeide op in Zuid-Engeland, maar hij mag graag benadrukken dat zijn familie is geworteld in Manchester. In het debat over immigratie en integratie veroorzaakte Goodwin, een professor politicologie, vorig jaar ophef met de opmerking dat Britishness ‘meer behelst dan een stuk papier’.
Goodwins ‘reformatie’ wordt geleid vanuit een leegstaand pakhuis nabij het spookstation van Denton. Toen er nog hoeden en tegels werden gemaakt, was het een drukke halte. Nu stopt er één passagierstrein per week, om tien over half negen op zaterdagochtend, een wettelijk minimum om het spoor open te houden. The Friends of Denton Station hadden de hoop met Burnham een pleitbezorger voor volwaardig gebruik van het station in het Lagerhuis te hebben.
Debbie Robinson en haar zoon Noah.
Heimwee naar vroeger is de reden dat Debbie Robinson, wonend nabij een oude hoedenfabriek, haar stem gaat geven aan Reform UK. ‘Ik kreeg pamfletten met de tekst ‘Bring Britain Back’. Dat spreekt me aan.’ De slogan is een echo van ‘Take Back Control’, waarmee Farage en de brexiteers tien jaar geleden het Brexit-referendum wonnen. In Gorton en Denton stemde een meerderheid voor Brexit, maar het B-woord komt amper meer ter sprake in de campagne. Immigratie des te meer.
Denton, de wijk waar Simply Red-zanger Mick Hucknall opgroeide, was ooit een Labour-bolwerk. Aan de bar van The Jolly Hatter vertelt de gepensioneerde postbode John Smith (73), vergezeld door zijn teckel Pip, dat immigratie zijn belangrijkste zorg is. ‘Maar Labour begrijpt de zorgen van de gewone man niet meer.’ The Greens is geen alternatief voor hem, omdat ze niet echt working class zijn. ‘Hun leider zei blij te zijn dat ze vanuit Gorton naar een rijke buitenwijk is verhuisd.’
Kieron McCormick zit aan de bar in het clubhuis van de conservative association.
In het clubhuis van de plaatselijke conservative association kan Reform UK op steun rekenen, bijvoorbeeld van Kieron McCormick, die een bedrijf heeft dat mensen via stages aan een baan in de techniek helpt. ‘Labour beloofde om de belastingen niet te verhogen en heeft dat toch gedaan door de sociale premies te verhogen. Het loont steeds minder om te gaan werken, helemaal nu de uitkeringen zijn verhoogd. Groot-Brittannië werkt niet meer. Er is vernieuwing nodig.’
Labour heeft de hoop gevestigd op de ‘stilzwijgende kiezer’. Die moet ervoor zorgen dat de meerderheid van de 13 duizend stemmen in Gorton en Denton niet geheel verdwijnt. Verlies zou de precaire positie van Starmer verder ondermijnen. Aan de 63-jarige hovenier Carl Alberston uit Denton zal het niet liggen. Hij blijft de partij trouw. ‘Labour-raadsleden hebben ervoor gezorgd dat een groengebied voor mijn huis behouden is gebleven. Verder interesseert politiek me niet zo.’
De leider van de Schotse Labour-partij Anas Sarwar heeft maandagmiddag voor het vertrek van Keir Starmer gepleit. Maar na zijn aanval schaarden de Britse ministers zich unaniem achter hun baas. De belegerde premier kan weer even voort.
De Britse regering heeft bepaald dat de regionale verkiezingen op 7 mei toch volledig doorgaan. Eerder had de regering-Starmer gemeenten de kans gegeven om ze wegens bestuurlijke herindelingen een jaar uit te stellen, maar dat leidde tot grote kritiek. Labour staat op flink verlies in de peilingen.
De stafchef van de Britse premier Keir Starmer is zondag opgestapt vanwege zijn betrokkenheid bij de benoeming van Mandelson tot ambassadeur in de Verenigde Staten. Mandelson bleek een grote rol te spelen in het Epstein-schandaal.
Source: Volkskrant