De VS voeren de militaire druk op Iran fors op. Na weken van militaire opbouw in de regio is het Amerikaanse leger in staat dit weekeinde tot de aanval over te gaan. Dat heeft het Pentagon president Donald Trump laten weten.
Door Stieven Ramdharie
De grote vraag is of Trump kiest voor de militaire optie, terwijl er volop met Teheran wordt onderhandeld over het aan banden leggen van het omstreden Iraanse nucleaire-en raketprogramma.
Sinds de Irak-oorlog van 2003 hebben de VS niet zo’n grote luchtvloot naar het Midden-Oosten gestuurd: van F-22-gevechtsvliegtuigen en Awacs-radarvliegtuigen tot KC-135-tankers om de toestellen in de lucht bij te tanken.
Op zee is het vliegdekschip USS Abraham Lincoln in gereedheid gebracht. Aan boord zijn tientallen gevechtsjagers, zoals de F-18 en de F-35. Een tweede ‘aircraftcarrier’, Amerika’s grootste vliegdekschip USS Gerald R. Ford, koerst naar de Middellandse Zee.
Het Amerikaanse vliegdekschip USS Abraham Lincoln, een van de grootste oorlogsschepen ter wereld, werd op 15 februari op satellietbeelden voor de kust van Oman waargenomen.
Copernicus Sentinel
Trump werd woensdag ingelicht over de laatste stand van zaken, terwijl er tegelijkertijd tientallen gevechtsvliegtuigen werden gestuurd naar militaire bases in Europa en het Midden-Oosten. Onder de toestellen, die volgens opensourcekanalen begin deze week met name de luchtmachtbasis Langley in Virginia verlieten, waren F-22 Raptors. Deze stealthjager is cruciaal bij een aanval op Iran.
CNN heeft deze posities van vliegtuigen en marine-eenheden geïdentificeerd tussen 22 januari en 18 februari 2026. De locaties van de marine-eenheden zijn bij benadering.
Bron: CNN
De F-22’s dienen om het Iraanse luchtruim te veroveren, waarna met F-16’s bombardementen op de grond kunnen worden uitgvoerd. Behalve een dozijn F-22’s zouden de afgelopen dagen ook meer dan dertig F-16’s hun bases in Duitsland en Italië hebben verlaten en naar het Midden-Oosten zijn gevlogen. Ook F-35’s zijn onderweg vanuit de Britse luchtmachtbasis Lakenheath.
Een van de militaire bases van waaruit de vliegtuigen mogelijk gaan opereren, is Muwaffah Salti in Jordanië. Op satellietbeelden is te zien dat hier al Amerikaanse F-15-luchtverdedigingsjagers zijn gestationeerd.
Sinds half januari zijn minstens twee groepen van gevechtsvliegtuigen naar de Muwaffaq Salti-luchtbasis in het oosten van Jordanië gebracht.
Planet Labs
De VS zullen al deze toestellen nodig hebben om Iraanse drones en raketten neer te halen, mocht Teheran bij een aanval op grote schaal terugslaan richting Israël en VS-bases in de regio.
Ook de Arleigh Burke-torpedobootjagers die de twee vliegdekschepen escorteren, moeten het Iraanse raketgevaar bestrijden. Deze schepen beschikken over Standard-raketten om Iraanse ballistische raketten te onderscheppen. Tegelijk kunnen ze Tomahawk-kruisraketten afvuren om doelwitten in Iran te vernietigen.
De Amerikanen zullen naar verwachting ook vanuit militaire bases in andere Arabische landen gaan opereren, zoals Saoedi-Arabië, Koeweit en Qatar. Met het grote aantal gevechtsvliegtuigen en de armada op zee, kan volgens Amerikaanse functionarissen een wekenlange militaire campagne tegen Iran worden gevoerd.
Satellietbeelden van begin februari tonen een toename van militair materieel, waaronder zware transport- en tankvliegtuigen, op de Al-Udeid luchtmachtbasis in Qatar.
Planet Labs/Reuters
Net als in de Irak-oorlog het geval was, zal een van de twee vliegdekschepen in het oosten van de Middellandse Zee worden geplaatst om te helpen bij de bescherming van Israël. De USS Gerald R. Ford begaf zich de afgelopen dagen al richting Gibraltar.
Een ander cruciaal vliegtuigtype bij een aanval op Iran, de stealthbommenwerper B-2, bevindt zich nog in de VS. Deze toestellen, die als enige Amerika’s zwaarste conventionele bom MOP kunnen vervoeren, opereren vanuit hun basis Whiteman in Missouri. Als een aantal B-2’s in de komende dagen opstijgt vanaf deze luchtmachtbasis zal het doelwit vrijwel zeker Iran zijn.
Met dreigementen, oefeningen op zee en bescherming van nucleaire installaties bereidt Iran zich voor op een mogelijke Amerikaanse aanval. Maar Teheran staat voor een heidens karwei. De Amerikaans-Israëlische aanvallen van vorig jaar hebben Iran militair flink verzwakt.
De Iraanse Revolutionaire Garde, de belangrijkste steunpilaar van het Iraanse regime, dreigt al decennia Amerikaanse marineschepen in de Perzische Golf te torpederen bij een militair treffen met de VS. Met het grote arsenaal antischipraketten en kruisraketten waarover de garde beschikt, evenals de snelle, met raketten bewapende speedbootjes, zou zelfs een Amerikaans vliegdekschip niet veilig zijn volgens Teheran.
Satellietbeeld van 1 februari laat zien dat de Shadid Bagheri, een Iraans dronemoederschip, voor de kust van Bandar Abbas in het zuiden van Iran vaart.
Planet Labs/Reuters
‘Een oorlogsschip is inderdaad een gevaarlijke machine’, zei de Iraanse hoogste leider ayatollah Ali Khamenei dinsdag, doelend op de Amerikaanse armada in de regio. Waaraan hij dreigend toevoegde: ‘Maar gevaarlijker dan een oorlogsschip is het wapen dat het naar de bodem van de zee kan laten zinken.’
Als de VS tot de aanval overgaan, zal moeten blijken of Iran op zee werkelijk een forse klap kan uitdelen. Tijdens oefeningen de afgelopen dagen in de Straat van Hormoes, waarbij vanaf schepen en langs de kust raketten werden afgevuurd, probeerde de garde de VS te waarschuwen geen oorlog te beginnen. Tot het machtsvertoon behoorde ook een snelle Shahid Soleimani-korvet, bewapend met kruisraketten, die zich liet zien bij het eiland Kish.
Volgens Israël vormt het Iraanse arsenaal ballistische raketten, ondanks de twaalfdaagse oorlog van vorig jaar, nog altijd een grote bedreiging. De regering-Netanyahu claimt dat Iran het grootste deel van de honderden raketten, die toen werden afgevuurd op Israël of die werden vernietigd door de Israëlische luchtmacht bij de bombardementen in Iran, weer heeft vervangen.
Onduidelijk is verder of Iran zijn luchtverdediging heeft hersteld. Omdat de Israëliërs belangrijke luchtverdedigingssystemen vernietigden, konden hun F-35’s en F-16’s toen ongehinderd opereren in het Iraanse luchtruim. Het is wel duidelijk dat Teheran de afgelopen maanden alles in het werk heeft gesteld om te voorkomen dat enkele belangrijke nucleaire installaties weer zware schade oplopen bij nieuwe bombardementen.
Op dit satellietbeeld, gemaakt op 10 februari, is te zien hoe Iran de drie tunnelingangen van een ondergronds complex nabij de nucleaire installatie in Isfahan volledig heeft afgedekt.
Vantor/Reuters
Zo bleek begin deze maand uit satellietfoto’s dat de tunnelingangen van een ondergronds complex bij Isfahan niet meer te zien zijn. Ze waren volledig bedekt met aarde. Mogelijk houdt Iran hier de 440 kilo verrijkt uranium verborgen die gebruikt kan worden voor het maken van een kernwapen.
Dit satellietbeeld van 20 februari laat zien dat de Iraniërs met beton versterkingen hebben aangebracht in het militaire complex Parchin, dat vermoedelijk deel uitmaakt van het Iraanse atoomprogramma.
Planet Labs
Op dinsdag bleek dat Iran ook op het belangrijke militaire complex Parchin een gebouw heeft versterkt met beton en heeft bedekt met aarde. Deze installatie was in 2024 het doelwit van de Israëlische luchtmacht.
Met medewerking van Laurie Treffers
Op het vliegveld van Istanbul spreekt correspondent Rob Vreeken passagiers uit Teheran. Hoe is het nu in Iran? Welke toekomst zien zij voor het land? ‘Ik ben niet hoopvol. Dit regime is meedogenloos.’
Steeds komen er nieuwe cijfers naar buiten over het dodental bij de Iraanse protesten. De laatste schatting spreekt van meer dan dertigduizend doden. Waarom weten we niet wat er echt is gebeurd? En hoe worden die schattingen gemaakt?
De scholen in Iran gaan weer open, de straten ogen rustig, met veiligheidstroepen alom. Ondertussen komt steeds meer informatie naar buiten over het geweld waarmee de protesten zijn neergeslagen.
Source: Volkskrant