De NAVO zal op termijn meer door Europa geleid moeten worden. Dat zei NAVO-chef Mark Rutte vrijdag bij de start van de belangrijke veiligheidsconferentie in München.
De jaarlijkse Münchener Sicherheitskonferenz (MSC) geldt als een van de belangrijkste diplomatieke toppen van het jaar. De top krijgt in Europa speciale aandacht nu de verhoudingen met de Verenigde Staten zijn veranderd door de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis, ruim een jaar geleden.
Rutte erkende die veranderde trans-Atlantische betrekkingen vrijdag tegenover journalisten in de wandelgangen van de top in Zuid-Duitsland. "In de komende jaren zullen we meer en meer een NAVO zien die door Europa wordt geleid", citeert persbureau Reuters hem. "Tegelijkertijd zal de VS absoluut in de organisatie verankerd blijven."
Volgens de secretaris-generaal van de NAVO zullen de inspanningen vanuit Washington "onverminderd" blijven, maar zal er meer initiatief van Europese landen moeten komen. "We zullen dit stap voor stap doen, in nauwe samenspraak met de Verenigde Staten", zei Rutte.
De veranderde - en vanuit Europees oogpunt verslechterde - betrekkingen met de VS zijn het gevolg van een radicale koerswijziging op het gebied van buitenlandbeleid van de regering-Trump. Die koerswijziging werd voor het eerst duidelijk op de vorige editie van de MSC, kort na het aantreden van Trump. Toen haalde vicepresident JD Vance hard uit naar de in zijn ogen "gefaalde Europese democratieën".
In het wereldbeeld van Trump en Vance gaan Europese landen ten onder aan zelf veroorzaakte migratieproblemen, censuur van radicaal- en extreemrechtse partijen en meningen en laksheid op het gebied van defensie. De VS zou onder Trump niet meer vanzelfsprekend Europa's bondgenoot zijn, was de waarschuwing.
Het jaar dat volgde werd gekenmerkt door een verdere afbrokkeling van de trans-Atlantische verhoudingen: Europa kwam vrijwel alleen te staan in de steun aan Oekraïne en onlangs dreigde Trump nog NAVO-bondgenoot Groenland binnen te vallen. Ook op economisch gebied werden de messen geslepen voor een handelsoorlog.
De boodschap lijkt inmiddels doorgedrongen bij Europese leiders, bleek op de eerste dag van de veiligheidstop in 2026. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz sprak op de openingsdag van de top met zijn Franse evenknie Emmanuel Macron stilletjes over de bescherming van Europa met kernwapens.
"We doen dit niet door de NAVO af te schrijven", zei Merz in zijn toespraak op de top in zijn thuisland. "We doen het door een sterke, zelfvoorzienende Europese pilaar binnen het bondgenootschap te bouwen."
Jarenlang steunde Europa op de Amerikaanse kernwapenafschrikking. Binnen de Europese Unie heeft alleen Frankrijk kernwapens. De enige andere westerse bondgenoot met kernwapens is het Verenigd Koninkrijk. Opgeteld zijn die wapenarsenalen verwaarloosbaar vergeleken met de nucleaire capaciteit van de VS.
Source: Nu.nl algemeen