In 2013 kon fotograaf Sandra Calligaro nog op veel plekken in Afghanistan ongesluierde vrouwen in de openbare ruimte vastleggen.
In 2025 zag zij dat vrouwen zonder gezichtsbedekking grotendeels uit de Afghaanse publieke ruimte zijn verdwenen.
Door Rob Vreeken
Fotografie Sandra Calligaro
Op 15 augustus 2021, toen de Afghaanse hoofdstad Kabul werd ingenomen door de Taliban, ‘viel een sluier van duisternis’ over Afghanistan, in de woorden van fotograaf Sandra Calligaro. Vrouwen moesten zich opnieuw van top tot teen bedekken, meisjes werden uitgesloten van voortgezet onderwijs, media werden het zwijgen opgelegd en muziek werd verboden. Vrouwen werden weggestuurd van de meeste werkplekken, uit het publieke domein geweerd en in feite opgesloten in hun huizen.
De Franse Calligaro bezocht Afghanistan voor het eerst in 2007 en was sinds de machtsovername door de Taliban diverse malen voor langere tijd in het land om met haar camera zichtbaar te maken wat achter die sluier van duisternis schuilgaat. ‘Ik heb geprobeerd het tragische dagelijkse leven van vrouwen vast te leggen’, schrijft ze in een toelichting op haar project. ‘Hun opsluiting, maar ook hun veerkracht. Ik wilde het portret schetsen van een onderworpen samenleving die zich probeert aan te passen en zich verzet tegen steeds repressievere wetten. Het Afghanistan dat ik laat zien, is een mengeling van hoop en melancholie.’
Ondanks alle beperkingen vinden vrouwen manieren om te blijven leven. Nog steeds kunnen ze in bepaalde sectoren werken, zoals de gezondheidszorg en de huisnijverheid. Ze komen stiekem bijeen in schoonheidssalons, achter gordijnen, en volgen lessen in woonkamers en kelders. Sommigen slagen er zelfs in om tijdens tekenlessen in de buurt van jonge mannen te zijn.
‘Mijn fotografische benadering was gericht op individuele levens’, aldus Calligaro, ‘met een bijzondere focus op interieurs, de laatste plekken waar vrouwen vrij kunnen zijn. Als vrouw kan ik door het symbolische en fysieke gordijn heen dat de seksen scheidt, de purdah, en de besloten ruimtes betreden waar het leven van vrouwen zich voortzet. Daarentegen kunnen we op de foto’s die buiten zijn gemaakt, op plekken die gereserveerd zijn voor mannen, wel zoeken, maar zullen we moeite hebben om een vrouw te vinden: ze zijn een detail geworden.’
Veel Finse skischansen worden afgebroken, maar de echte liefhebbers blijven zweven
In de bergen van de door drugsgeweld geteisterde Mexicaanse deelstaat Michoacán liep fotograaf Axel Javier Sulzbacher een volledig in het zwart gekleed jongetje met een geweer tegen het lijf. De werkelijkheid bleek vreemder dan hij had gedacht.
Hij keert graag terug naar zijn geboorteplaats en verlaat die een paar weken later weer net zo graag. Fotograaf Giulio Piscitelli legt Napels vast in al zijn contrasten.
Source: Volkskrant