In de aanloop naar het aantreden van het kabinet-Jetten zoeken coalitie en oppositie naar nieuwe onderlinge verhoudingen. Dat leidde dinsdag in het formatiedebat tot enkele veelbetekenende woordenwisselingen.
Door Raoul du Pré
Tweede Kamer
Hier draaide het debat dinsdag om: in hoeverre staat de nieuwe regeringscoalitie open voor aanpassingen van het regeerakkoord? Oppositiepartijen, van links tot rechts, hadden duidelijk gehoopt dat Jetten misschien dinsdag al wat toezeggingen zou doen. Maar dat bleek te vroeg. Hij was wel voluit bereid te ‘luisteren’ naar alle ‘signalen’ uit de oppositiebankjes, maar hij gaat niet nu al onderhandelen. Dat is straks aan de ministersploeg, die zich van hem wel pro-actief moet opstellen in het contact met de oppositie. ‘Daar zal ik op toezien’, aldus de aanstaande minister-president.
Tweede Kamer
Dit wordt de eerste grote aanvaring tussen de nieuwe coalitie en de nieuwe oppositie: de voorgenomen versnelde verhoging van de AOW-leeftijd per 2033. De coalitie ziet er een kans in om de ‘AOW betaalbaar te houden in tijden van vergrijzing’, de oppositie ziet er een zware schending in van de afspraken uit het pensioenakkoord, waarin door de kabinetten-Rutte werd beloofd dat de pensioenleeftijd gematigd zou stijgen. Omdat de linkse en de rechtse partijen in de oppositie hierin samen optrekken, wordt het heel ingewikkeld om de verhoging door beide Kamers te loodsen.
Tweede Kamer
Een interessante aanvaring tussen Klaver en VVD-leider Yesilgöz. Die laatste wordt algemeen beschouwd als de ‘winnaar’ van de formatie, omdat zij voor de VVD veel binnenhaalde, en zij toonde zich dinsdag ook nog niet al te bereid om veel toe te gaan geven aan de oppositie. Klaver wees haar daarop nog even op het feit dat het kabinet nogal wat zetels tekortkomt in beide Kamers.
Tweede Kamer
Een betekenisvol debatje tussen CU-leider Bikker en CDA-voorman Bontenbal. Want de CU is, met de SGP, in potentie een aantrekkelijke partner voor het kabinet, vanwege de intrinsieke neiging van de kleine christelijke partijen om mee te denken met het regeringsbeleid. Maar Bikker is duidelijk: dan moeten D66 en VVD niet gaan proberen om achter haar rug om de abortus- of euthanasiewetgeving te versoepelen. Zij gaat ervan uit dat CDA-voorman Bontenbal daarop toeziet.
Een in het regeerakkoord weggestopte maatregel kan veel uitkeringsgerechtigden hard raken. Hun uitkering kan honderden tot duizend euro per maand lager uitvallen. Voor sommige mensen kan dat leiden tot een diepe inkomensval en mogelijk financiële problemen.
Liefst 10 miljard euro wil het kabinet-Jetten in de komende regeerperiode minder uitgeven aan de zorg. Waar moet al dat geld vandaan komen?
Een vergelijking van de drie verkiezingsprogramma’s met het coalitieakkoord kan maar tot één conclusie leiden: de VVD drukt een zeer zwaar stempel, terwijl D66 grote offers brengt.
Source: Volkskrant