D66, VVD en CDA willen een duidelijke stevige koersverandering vergeleken met het vorige kabinet. Er gaan vele miljarden extra naar defensie en stikstof, maar er wordt ook gesneden in de zorg en de sociale zekerheid.
Volg de laatste ontwikkelingen rond de formatie in ons liveblog.
Het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord met de titel Aan de slag heeft twee gezichten.
Enerzijds zijn er grote ambities door te laten zien dat je met drie verschillende politieke stromingen wel hervormingen kunt doorvoeren. Zoals Nederland van het stikstofslot halen, en dit keer wel de broodnodige 100.000 woningen per jaar te bouwen om de woningcrisis op te lossen.
Tegelijkertijd waarschuwen de partijen dat het niet meer vanzelfsprekend is dat kinderen het beter krijgen dan hun ouders. Dat kan nog wel. "Maar we zijn ook realistisch, want het gaat niet vanzelf", schrijven de partijen in het akkoord.
De toon is optimistisch, met de nadruk op samenwerken en laten zien dat het sluiten van compromissen geen vies woord is. Beide elementen ontbraken volledig bij het vorige kabinet.
CDA-leider Henri Bontenbal wilde geen sneer uitdelen aan de vorige coalitie, zei hij woensdag nog. Maar het voorwoord van het akkoord vermeldt fijntjes dat "schelden op X niet de norm is, omdat de grote meerderheid dat niet normaal vindt".
De compromissen zien we bijvoorbeeld terug in de asielplannen. Wat de partijen betreft moeten de asielwetten die nu in de Eerste Kamer voorliggen gewoon worden doorgezet als de senaat deze aanneemt. Terwijl D66 tegen die wetten was, en ook het CDA had in eerste instantie twijfels. Een stevig asielbeleid is vooral voor de VVD belangrijk.
Dus komen er boven op die wetten nog een paar extra nationale maatregelen, zoals de mogelijkheid om noodmaatregelen te treffen als er ineens veel meer mensen asiel aanvragen dan gedacht. Tegelijkertijd blijft de spreidingswet wel behouden.
Het halen van de NAVO-norm kost op termijn 19 miljard euro per jaar extra. De partijen willen deze norm van 3,5 procent zelfs wettelijk vastleggen. Daarbovenop wordt extra geld uitgegeven aan onder meer het onderwijs, de asielketen en het gevangeniswezen. Ook draait de coalitie een deel van de bezuinigingen op de NPO terug.
Dat geld komt vooral uit de zorg en de sociale zekerheid. De duur van de WW wordt verkort van twee naar één jaar. Ook in de kosten voor de AOW snoeit de coalitie. Dat doet ze door de AOW-leeftijd vanaf 2030 een-op-een te koppelen aan de levensverwachting. Nu is dat nog voor twee derde het geval. Simpel gezegd: de AOW-leeftijd gaat omhoog.
In de zorg worden de bezuinigingen vooral zichtbaar in het eigen risico: dat gaat met 60 euro omhoog naar 445 euro. Het terugdraaien van het voornemen het eigen risico te halveren én de verhoging van 60 euro moeten de staatskas uiteindelijk zo'n 5 miljard euro opleveren. Maar daarbij is het wel de bedoeling dat je per behandeling niet meer dan 150 euro kwijt bent.
Tijdens de verkiezingscampagne ging het er al over: de partijen willen ook dat er minder zorg wordt vergoed. Verder is het de bedoeling dat huishoudelijke hulp niet langer wordt vergoed uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), moeten mensen die gebruikmaken van langdurige zorg meebetalen aan de huur en gaat er minder geld naar de ouderenzorg.
De plannen zijn overigens nog niet in beton gegoten. D66, VVD en CDA hebben samen niet genoeg zetels voor een meerderheid en zijn voor het slagen van hun plannen afhankelijk van de oppositiepartijen. Hoe die partijen op de plannen gaan reageren, zal nu blijken.
Source: Nu.nl algemeen