D66, VVD en CDA willen vier omroephuizen plus een omroephuis dat uit een samenwerking tussen de NOS en NTR bestaat. De drie formerende partijen introduceerden het plan maandagmiddag tijdens het debat over de mediabegroting.
De partijen pleiten voor dit zogenoemde 4+1-systeem, omdat "duidelijkheid gewenst is voor alle betrokken partijen". En met dat compromis - CDA was bijvoorbeeld voor vijf omroephuizen - geven de partijen ook alvast een voorproefje van hoe zij als coalitie over het hervormingsplan denken.
Het is nog onzeker of dit plan nu op een meerderheid kan rekenen: D66, VVD en CDA hebben samen maar 66 zetels. Voor die meerderheid wordt vooral naar GL-PvdA gekeken, dat ook voorstander is van vier omroepenhuizen en een vijfde samenwerking tussen de tussen de NOS en NTR.
Maar GL-PvdA gaat nu waarschijnlijk niet instemmen met de motie, laat de partij weten. Die wil eerst zien wat er precies in het wetsvoorstel komt te staan waarin de hervormingen zijn vastgelegd. Die samenhang is volgens GL-PvdA doorslaggevend. De partij wijst op de door hun vaak bekritiseerde bezuinigingen die de publieke omroep opgelegd heeft gekregen.
Meer partijen vroegen maandag om meer duidelijkheid voor de publieke omroep. Volgens het in april vorig jaar gepresenteerde hervormingsplan zullen de publieke omroepen (nu bestaande uit elf omroepen en de twee taakomroepen NOS en NTR) vanaf 2029 moeten samengaan in meerdere omroephuizen. Het oorspronkelijke uitgangspunt was dat dit er vier of vijf moeten zijn.
Het doel daarvan is een betere samenwerking tussen de omroepen en minder onderlinge concurrentie. Ook zal het nieuwe bestel moeten leiden tot een efficiëntere organisatie en kostenbesparing.
Vorig jaar kregen de omroepen de opdracht om de invulling daarvan te verkennen, maar daar kwamen ze niet uit. "We hebben Hilversum op pad gestuurd met opdracht waar we zelf niet eens zijn uitgekomen", stelde VVD-Kamerlid Claire Martens-America.
De formerende partijen willen daarom dat er zo snel mogelijk een kader komt waarin omroepen kunnen samenwerken. "Er mag van de politiek verwacht worden dat zij kaders schetst en niet alles over de schutting kiepert", vond CDA'er Harmen Krul.
De partijen lieten doorschemeren dat dat nu wel lijkt te zijn gebeurd. D66-Kamerlid Ouafa Oualhadj vergeleek de huidige situatie bijvoorbeeld met "een Poolse landdag". Ook Martens-America was kritisch en stelde onder meer dat demissionair cultuurminister Gouke Moes (BBB) nog weinig had geleverd. "Wanneer kunnen we voortgang verwachten?", vroeg ze zich hardop af.
Naast de hervormingen moeten de omroepen ook invulling geven aan de opgelegde bezuinigingen. Vanaf 2027 moeten ze het jaarlijks met 156 miljoen euro minder doen. "Wat valt er nog te hervormen als er programma's blijven sneuvelen?", vroeg Mohammed Mohandis (GL-PvdA) zich af. Martens-America liet weten liever managementlagen te zien verdwijnen dan programma's.
De publieke tribune zat vol met programmamakers, die voorafgaand aan het debat aandacht vroegen voor de gevolgen van de aangekondigde bezuinigingen. Ze gaan maandag niet nog niet horen of de bezuinigingen van tafel gaan.
Dat is namelijk een van de onderwerpen die nog op de formatietafel liggen en waar de formerende partijen maandag nog niks over wilden zeggen. "U zult echt moeten wachten op vrijdag", zei Krul, wijzend naar de dag waarop de partijen hun coalitieakkoord willen presenteren.
Source: Nu.nl algemeen