Hallo en welkom in dit liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de ontwikkelingen rond de spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten.
Wij sluiten dit liveblog voor nu, en gaan hier verder.
NAVO-commandant bezorgd over toenemende samenwerking Rusland en China
De steeds nauwere samenwerking tussen China en Rusland in een bron van zorg voor de NAVO, zegt de militaire commandant van het verbond. "We zien dat ze de laatste jaren steeds vaker samen optrekken, in de lucht en op het water", zegt generaal Alexus Grynkewich. "We proberen daarom steeds onze positie te verbeteren, ook in het Arctische gebied. Daar moeten we over blijven nadenken."
De aankomst van Zelensky voor zijn gesprek met Trump in beeld. De ontmoeting tussen de twee presidenten vindt plaats in een zaaltje, op afstand van de rest van het forum (en de aanwezige journalisten).
Trump: 'Details Groenland worden nu besproken'
Terwijl hij zelf in gesprek gaat met Zelensky, meldt Trump dat er op dit moment wordt onderhandeld over de details van een overeenkomst over Groenland. "Het wordt echt besproken nu, tot in detail. In essentie krijgen wij volledige toegang, zonder tijdslimiet", zegt Trump tegen Fox News.
Trump begaf zich na het ondertekenen van de documenten over de Vredesraad naar een ander deel van het gebouw voor het gesprek met Zelensky. De pers moest onderaan de trap achterblijven.
Gesprek Trump en Zelensky begonnnen
Trump en Zelensky zijn in Davos begonnen aan hun gesprek, meldt het kantoor van de Oekraïense president. Het gesprek vindt achter gesloten deuren plaats. Het is niet duidelijk hoelang de ontmoeting zal duren.
Ook China heeft twijfels over Vredesraad
China bevestigt dat het land door Trump is gevraagd om deel te nemen aan de Vredesraad, maar uit twijfels erover. Het land zegt te geloven in een oplossing via de Verenigde Naties en vreest dat de raad in het vaarwater van de VN komt. China heeft als permanent lid van de Veiligheidsraad veel invloed binnen de VN.
Chinese staatsmedia (dus met toestemming van de overheid) vragen zich hardop af of Trump echt een vredesraad opzet, "of een privéclub met een hoog prijskaartje". Landen die meedoen met de Vredesraad moeten daar naar verluidt een miljard dollar voor neerleggen.
China heeft zich voor zover bekend nooit serieus ingezet voor vrede in bijvoorbeeld Gaza, steunt de Russen zodat zij de oorlog in Oekraïne kunnen voortzetten en heeft op agressieve wijze duidelijk gemaakt dat het niet toestaat dat Taiwan als onafhankelijk wordt gezien. Maar het heeft zich ook niet direct gemengd in gewapende conflicten.
Trump voorafgaand aan gesprek met Zelensky: 'Vrede komt dichtbij'
Trump en Zelensky spreken elkaar straks, maar de Amerikaanse president neemt alvast een voorschot door te zeggen dat vrede in Oekraïne echt dichterbij komt. De laatste keer dat hij dat zei, beschuldigde Rusland kort daarna Oekraïne ervan een woning van Poetin te hebben aangevallen, weliswaar zonder bewijs. Het is afwachten wat het gesprek tussen Trump en Zelensky oplevert.
Trump vertelt tevens dat zij "vandaag of morgen een ontmoeting hebben met Poetin". Dan zullen speciaal gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Kushner in Moskou overleggen met de Russische president.
Mark Rutte is optimistisch over samenwerking tussen de NAVO-landen met betrekking tot Groenland. Toch is na zijn onderonsje met Donald Trump van woensdag vooral duidelijk wat níét is besproken. NAVO-baas Rutte zegt donderdag dat het delven van zeldzame mineralen in Groenland niet op tafel lag. Lees hier verder.
VS en Denemarken om tafel over defensiepact Groenland uit 1951
Denemarken en de VS gaan onderhandelen over het defensiepact dat de landen decennia geleden sloten over Groenland. Dat meldt persbureau AFP op basis van een ingewijde.
De overeenkomst uit 1951 biedt handvatten voor vergaande militaire samenwerking en staat bijvoorbeeld toe dat de Amerikanen militaire bases in Groenland gebruiken.
Trump (links) spreekt op de 'Board of Peace'-bijeenkomst.
Trump presenteert zijn Vredesraad
Trump presenteert zijn 'Vredesraad', die toezicht moet houden op de wederopbouw van Gaza. De Vredesraad zal ook proberen bij te dragen aan het oplossen van andere wereldwijde conflicten.
Rutte: Verdere onderhandelingen tussen VS, Denemarken en Groenland
NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte sprak donderdag in Davos kort met de pers, nadat hij woensdagavond met de Amerikaanse president Donald Trump overeenstemming had bereikt over het ‘raamwerk’ voor een deal. Daarmee haalde hij - voor nu - de angel uit de kwestie rond Groenland.
Rutte zei onder meer:
Bondskanselier Merz: 'Oude wereldorde valt uit elkaar'
De oude wereldorde valt in hoog tempo uit elkaar. Dat zei de Duitse bondskanselier Friedrich Merz tijdens zijn speech op het World Economic Forum in Davos. Hij sprak over fundamentele verschuivingen met grote gevolgen voor de veiligheid en welvaart.
Merz stelt dat de op regels gebaseerde internationale orde altijd "imperfect" is geweest en nu aan het wankelen is gebracht. "Deze nieuwe wereld van grootmachten wordt gebouwd op macht, op kracht, en, als het erop aankomt, op geweld. Het is geen gezellige plek."
De bondskanselier stelde dat een wereld waarin alleen macht telt een gevaarlijke plek is. Dat ondervond Duitsland in de vorige eeuw, erkende hij. Toen vochten de Duitsers twee wereldoorlogen uit.
Activisten hebben een creatieve manier gevonden om hun boodschap kenbaar te maken aan de deelnemers van WEF in Davos. "No Imperialism", staat in de Zwitserse sneeuw geschreven.
Denemarken roept op tot constructieve gesprekken over Groenland
Denemarken heeft opgeroepen tot "constructieve" gesprekken over Groenland die de territoriale integriteit van het land respecteren. "We kunnen over alle politieke aspecten onderhandelen: veiligheid, investeringen, economie. Maar we kunnen niet onderhandelen over onze soevereiniteit", benadrukte premier Mette Frederiksen in een verklaring. Dat is volgens haar tot nu toe ook niet gebeurd.
Gisteren sprak Trump opnieuw zijn wens uit om Groenland - weliswaar zonder geweld te gebruiken - van Denemarken over te nemen. Na een gesprek met NAVO-baas Rutte schrapte hij aangekondigde importheffingen voor Europese landen.
Kremlin wil niet ingaan op opmerkingen Witkoff
Het Kremlin wil volgens Reuters nog niet ingaan op de uitspraak van Steve Witkoff dat er nog maar één twistpunt is in de onderhandelingen over vrede in Oekraïne. President Poetin zal vanavond tussen 17.00 en 18.00 uur met Witkoff en Jared Kushner verder onderhandelen.
Zelensky aangekomen in Davos, spreekt om 13.00 uur met Trump
Volodymyr Zelensky is zojuist gearriveerd in Davos, zegt een woordvoerder van de Oekraïense president. Hij zal om 13.00 uur praten met Donald Trump over vrede in Oekraïne.
Zelensky onderweg naar Davos
Volodymyr Zelensky is onderweg naar Davos voor een ontmoeting met Donald Trump, zegt een naaste adviseur van de Oekraïense president tegen Reuters. Die gesprekken zullen in de wandelgangen van het WEF plaatsvinden.
Witkoff: 'Nog één kwestie te bespreken in Oekraïne-onderhandelingen'
De onderhandelingen over vrede in Oekraïne zijn teruggebracht tot één twistpunt. Dat zei Trumps vredesgezant Steve Witkoff zojuist in de wandelgangen van het WEF in Davos. Het is niet bekend over welk punt nog wordt gesproken.
Witkoff zegt dat er tijdens gesprekken over vrede in Oekraïne "veel vooruitgang" is geboekt. "Als beide partijen dit willen oplossen, zullen we het oplossen", zei hij. Hij reist morgen samen met Trumps schoonzoon Jared Kushner naar Moskou voor verdere onderhandelingen met de Russische onderhandelaars.
Daarna vliegt het duo door naar Abu Dhabi, waar de gesprekken in werkgroepen tussen militairen zouden worden voortgezet.
Rutte: VS blijft toegewijd aan Oekraïne
De VS blijft toegewijd aan Oekraïne, zei Mark Rutte zojuist in Davos. Het is vroeg dag voor de NAVO-leider nadat hij gisteravond nog druk in de weer was met Trump.
Rutte werd door journalisten gevraagd of Trump nog wel toegewijd is aan Oekraïense onafhankelijkheid en soevereiniteit. "Ja, ik heb daar nooit aan getwijfeld", antwoordde de secretaris-generaal van het militaire bondgenootschap.
EU-leiders houden extra bijeenkomst over Groenland-crisis
Leiders van EU-landen komen vandaag bijeen voor een extra overleg over Groenland. Ze zullen onder meer bespreken hoe te reageren op aanhoudende dreigementen van Trump om Groenland in te nemen. Nieuws hierover wordt pas in de loop van de avond verwacht.
Hoewel de gemoederen in Europa enigszins tot bedaren lijken te zijn gekomen, blijft de situatie precair. Trump heeft overduidelijk nog altijd zijn zinnen gezet op Groenland, ondanks dat hij een militaire overname (op dit moment) lijkt uit te sluiten.
De sfeer in Europa is na gisteren voorzichtig optimistisch. Lees daar meer over in dit artikel.
Morgen is de officiële slotdag in Davos, met een afsluitende toespraak van WEF-voorzitter Børge Brende. De belangrijkste wereldleiders zijn tegen die tijd al vertrokken.
Dit staat er de laatste inhoudelijke dag van het WEF in Davos op de agenda:
Voor wie heeft gemist wat er gisteren op het WEF is gebeurd, hieronder een kort overzichtje:
Poetin praat verder met Trumps gezanten over vrede in Oekraïne
De Russische president Vladimir Poetin zal op korte termijn met Trumps gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner praten over een einde aan de oorlog in Oekraïne. De Amerikaanse president zei eerder dat een deal "relatief dichtbij" is.
Amerikaanse onderhandelaars hebben afzonderlijk met de Russen en Oekraïners meerdere vredesplannen besproken. Witkoff en Kushner komen binnenkort naar Moskou om hierover verder te praten, zei Poetin gisteravond tegen de Russische veiligheidsraad.
Ook bespreekt de Russische president dan Trumps verzoek om toe te treden tot de Vredesraad voor Gaza.
Deze foto van Rutte in de wandelgangen van het WEF in Davos werd gisteravond kort na zijn gesprek met Trump gemaakt.
Rutte heeft geen compromis over soevereiniteit Groenland gedaan
Mark Rutte heeft tijdens zijn gesprek met Donald Trump niet gepraat over het afstaan van land door Groenland aan de VS. Dat zegt een woordvoerder van de NAVO-chef tegen Reuters.
"De secretaris-generaal heeft geen compromis over de soevereiniteit gedaan tijdens zijn ontmoeting met de president in Davos", zegt de woordvoerder. Verder wilde ze niet op het gesprek ingaan.
Zeggenschap over Groenland volgens Rutte niet besproken
Of Groenland bij Denemarken blijft, is volgens Rutte geen onderwerp van gesprek geweest met Trump. Dat zegt de NAVO-baas is gesprek met Fox News. Eerder op de dag hield Trump zich ook al op de vlakte. Hij wilde niet meer in de mond nemen dat de VS Groenland geheel of gedeeltelijk in bezit krijgen. "Het is een beetje ingewikkeld, maar we zullen het later uitleggen."
Rutte: nog veel werk te doen voor akkoord over Groenland
NAVO-chef Rutte heeft laten weten dat er "nog veel werk te doen is" om een akkoord over Groenland te bereiken. "Ik denk dat het een zeer goede bijeenkomst was vanavond. Maar er is nog veel werk te doen", zei Rutte op het World Economic Forum in Davos na zijn gesprek met Trump.
VS krijgt mogelijk zeggenschap over kleine stukjes land
Volgens The New York Times zouden NAVO-lidstaten een compromis hebben besproken waarbij Denemarken de Amerikanen soevereiniteit verleent over kleine stukjes land in Groenland waar de VS militaire bases zouden kunnen bouwen. De VS hebben al een basis op het grootste eiland, de Pituffik Space Base.
Het recht om nieuwe bases te bouwen had de VS al op basis van een overeenkomst met Denemarken uit 1951, soevereiniteit over die gebieden niet.
Beurzen in New York hard omhoog dankzij Groenland-vooruitzichten
De aandelenbeurzen in New York zijn woensdag met duidelijke winsten gesloten. Op de markten overheerste opluchting over een de-escalatie in het conflict tussen de Verenigde Staten en Europese landen over Groenland.
De Dow Jones-index won 1,2 procent tot 49.077,23 punten. De S&P 500 eindigde ook 1,2 procent hoger op 6.875,62 punten en techbeurs Nasdaq steeg met hetzelfde percentage tot 23.224,82 punten. Amerikaanse staatsobligaties en de dollar wonnen ook weer terrein.
De stemming onder beleggers was vanaf het begin van de handelssessie al duidelijk verbeterd. Trump zei eerder op de dag onmiddellijk te willen onderhandelen over de aankoop van Groenland. Daarbij benadrukte hij geen geweld te zullen gebruiken.
'Trump-fluisteraar' Rutte samen met de Amerikaanse president in Davos, vlak voor hun gesprek.
Duitsland reageert voorzichtig op uitspraken Trump
De Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil wil niet te vroeg juichen na de aankondiging van Trump dat hij op 1 februari geen extra heffingen zal invoeren. "Eerst maar eens afwachten", was de korte reactie van de bewindsman.
Trump op vraag of VS Groenland krijgt: 'Dat is een beetje complex'
Trump kreeg bij CNBC ook de vraag of de VS volgens de overeenkomst Groenland in bezit krijgt, meldt DR. "Dat is een beetje complex", antwoordde Trump. "Maar we zullen het gaandeweg uitleggen".
Ook gaf Trump aan dat hij de VS niet met Denemarken ziet vechten. Als het conflict verder was geëscaleerd, dan zag hij dat eerder op een handelsoorlog uitlopen.
Groenlandse premier reageert donderdag op draai van Trump
De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen zal donderdagmiddag pas reageren op het nieuws dat Trump de heffingen niet zal doorvoeren. Dan zal er een persconferentie zijn, meldt het Deense persbureau Ritzau.
Rutte: NAVO-landen gaan samen poolgebied verdedigen
In de gesprekken over Trumps opzet van een akkoord speelt de gezamenlijke inzet van NAVO-landen in het poolgebied een belangrijke rol, meldt NAVO-chef Rutte in een verklaring. De veiligheid in het poolgebied moet worden verdedigd door de "collectieve inspanningen van bondgenoten". Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor de "zeven Arctische bondgenoten", waarbij Rutte niet duidelijk maakt welke landen bij die groep horen.
"Onderhandelingen tussen Denemarken, Groenland en de VS zullen doorgaan, met het doel om te verzekeren dat Rusland en China nooit een economische of militaire voetstap in Groenland zetten", staat ook in de verklaring.
Schoof: 'Positief dat weg naar de-escalatie is ingeslagen'
Ook de reactie van demissionair premier Dick Schoof is binnen. "Positief dat de weg naar de-escalatie is ingeslagen en dat de importtarieven van 10 procent van tafel zijn", schrijft hij op X.
"Nu is het belangrijk dat de VS, Canada en Europa in NAVO-verband samen blijven optrekken voor de versterking van de veiligheid van het Arctisch gebied en het tegengaan van dreigingen uit Rusland en China."
Rutte: 'Trumps bericht klopt'
NAVO-chef Rutte heeft inmiddels gereageerd tegenover CNN. "Zijn bericht op Truth Social komt helemaal terzake en ik ben het er helemaal mee eens", zegt Rutte, die terugkijkt op een "heel goede ontmoeting".
Op verdere vragen antwoordt hij: "Lees de post op Truth Social." Ook zegt hij dat er later meer informatie volgt.
Deense minister: 'Trump haalt de spanning uit de situatie'
Terug naar de Deense buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen, die nog steeds in de studio van de Deens omroep DR te gast is. Hij vindt dat Trump de spanning uit de eerdere gespannen situatie heeft gehaald.
Rasmussen is dus in Denemarken, omdat de Deense regering besloot niet naar Davos te gaan. Hij staat achter die keuze: "Daar zou niets goeds van komen." Volgens de minister laat de stap van Trump juist zien dat het een verstandig besluit was om niet naar Davos te gaan.
Trump: 'Dit is een goede deal voor iedereen'
Inmiddels staat Trump ook journalisten in Davos te woord. "Ik denk dat het een goede deal is", zegt hij. "Het is een goede deal voor iedereen."
Opnieuw positieve woorden vanuit Trump. Wat we wel moeten beseffen: van NAVO-chef Rutte hebben we nog niets gehoord. We zijn benieuwd of hij net zo positief is na zijn ontmoeting met Trump, waar ze het mogelijke akkoord over Groenland hebben besproken.
Trump heeft het afgelopen jaar vaker over de Golden Dome gehad. In deze video uit maart leggen we uit wat het inhoudt.
Trump: Akkoord bevat afspraken over Golden Dome en grondstoffen
Trump deelt iets meer over het aankomende akkoord in een interview met de Amerikaanse zender CNBC. Volgens Trump moet het akkoord afspraken bevatten over de Golden Dome. Dat is een verdedigingsschild van afweerraketten dat Trump rond de VS wil aanleggen.
Ook moeten er afspraken in komen over het winnen van minerale grondstoffen in Groenland. "Ze worden betrokken bij de Golden Dome en ze worden betrokken bij recht op minerale grondstoffen, net als wij." Het moet gezegd worden: dit is een typische Trumpiaanse onduidelijkheid. Of de Amerikaanse president met "ze" Groenland, de NAVO of iets anders bedoelt, is niet duidelijk.
Trump is wel duidelijk hoelang het akkoord duurt. "Voor altijd", antwoordt hij op die vraag. Verdere details over de inhoud van het akkoord worden later duidelijk, geeft hij aan.
Deense minister: 'Dag eindigt beter dan die begon'
De Deense buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen reageert in de uitzending van de Deense omroep DR. "De dag eindigt beter dan die begon", reageert hij. Rasmussen zegt dat hij zojuist een kort gesprek had met NAVO-chef Mark Rutte. "Ze hadden een goede ontmoeting."
Over de inhoud van een mogelijk toekomstig akkoord kon Rasmussen weinig zeggen. Wel herhaalt hij dat de VS Groenland niet in handen krijgt. "Dat gaat niet gebeuren. Dat is een rode lijn."
Zweedse minister: 'Werk van bondgenoten heeft effect gehad'
De Zweedse buitenlandminister Maria Stenergard is een van de eersten die op het nieuws van Trump reageert. "Goed dat Trump afziet van heffingen tegen ons na onze steun aan Denemarken en Groenland", schrijft ze op X. "Het lijkt erop dat onze samenwerking met bondgenoten effect heeft gehad."
EU-noodtop gaat door
Ook nu Trump gezegd heeft dat hij de importheffingen voor Europese landen intrekt, gaat de EU-top over Groenland door, zegt een woordvoerder van de Europese Raad tegen Reuters. Voorzitter António Costa had de buitengewone EU-top op de agenda gezet nadat Trump de heffingen zaterdag had aangekondigd.
Trump en Rutte hebben 'opzet voor deal' gemaakt
Tijdens het overleg hebben Trump en Rutte "een opzet voor een toekomstige deal" over Groenland en het hele poolgebied gemaakt, schrijft Trump. Wat dat betekent voor de toekomst van Groenland, maakt de Amerikaanse president niet duidelijk.
"De oplossing, indien voltooid, zal een fantastische zijn voor de Verenigde Staten en alle NAVO-landen", schrijft Trump. Op basis van die conclusie heeft hij besloten de importheffingen op Europese producten niet door te voeren.
Trump annuleert heffingen na overleg met NAVO-chef Rutte
Donald Trump trekt zijn eerder aangekondigde importheffingen tegen Europese landen in, schrijft hij op Truth Social. Dat doet hij na een overleg met Rutte in Davos, dat volgens Trump "erg productief" was.
Trump zal Groenland later vanavond met Rutte bespreken
Donald Trump zal de situatie rond Groenland later vanavond met Mark Rutte in Davos bespreken. De ontmoeting tussen de Amerikaanse president en de NAVO-chef stond al gepland.
Vermoedelijk zullen Trump en Rutte doorpraten over de speech van de Amerikaanse president eerder vandaag, waarin hij herhaalde Groenland te willen overnemen van Denemarken. Wel sloot Trump voor het eerst een gewelddadige inname uit.
De president gaf zojuist aan dat hij Groenland nog altijd nodig heeft.
Italië en Duitsland willen Europese hervormingen
Bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni willen volgende maand op een bijeenkomst van Europese regeringsleiders pleiten voor hervormingen die het concurrentievermogen van de Europese Unie moeten vergroten. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een Duits-Italiaanse verklaring die het persbureau heeft ingezien.
Vooral de regeldruk moet omlaag. Ook moet de interne markt verder worden verstrekt, met name op het vlak van dienstverlening, energie en IT. Zo moeten overgebleven handelsbarrières worden verwijderd. Gebeurt dat niet, dan loopt de EU het risico nog verder achterop te raken bij de VS en China, waarschuwen Merz en Meloni.
EU moet defensie op orde krijgen: 'Dan houden we ons maar niet aan verdragen'
Tussen al het internationale machtsvertoon wordt pijnlijk duidelijk hoe machteloos en verdeeld de Europese Unie is op het wereldtoneel. Vanuit het Europees Parlement klinkt de roep om rigoureuze voorstellen, zoals een stevig Europees artikel 5. Lees meer hierover in dit artikel.
Trump maakte grappen over zonnebril Macron
Trump heeft tijdens zijn toespraak vandaag grappen gemaakt over de zonnebril van de Franse president Emmanuel Macron. Hij droeg de donkere bril met weerspiegelende glazen gisteren tijdens zijn speech, omdat hij een gesprongen bloedvaatje in zijn oog heeft. "Ik keek naar hem, met die mooie zonnebril. Wat is er in vredesnaam gebeurd?", zei Trump.
Ook online leidde de bril tot veel grappen. Zo werd Macron vergeleken met Tom Cruise in de film Top Gun.
Netanyahu accepteert uitnodiging Vredesraad ondanks kritiek
Benjamin Netanyahu zal toetreden tot Trumps Vredesraad, die onder meer zou moeten toezien op het staakt-het-vuren en de wederopbouw van Gaza. Enkele dagen geleden zei de Israëlische premier nog dat de Vredesraad en het ondersteunende comité niet zijn samengesteld in overleg met Israël en in strijd zijn met het beleid van zijn land. Inmiddels hebben ook andere landen, waaronder Hongarije en Belarus, toegezegd deel te nemen. Lees hier meer.
Opluchting op beurs in Amsterdam na speech Trump
De aandelenbeurs in Amsterdam heeft opgelucht gereageerd toen Trump in zijn speech zei dat hij geen geweld tegen Groenland zal gebruiken. De AEX vond de weg omhoog toen er op de financiële markten zorgen waren over de dreiging. De opluchting zou volgens experts ook te maken hebben met dingen die Trump juist niet heeft gezegd. Zo heeft hij niks herhaald over de importheffingen die hij heeft aangekondigd tegen Europese landen die Groenland steunen.
Ook paus Leo uitgenodigd voor Vredesraad Trump
Donald Trump heeft ook paus Leo XIV uitgenodigd voor zijn Vredesraad, zegt de paus. Het Vaticaan gaat overwegen of het op de uitnodiging ingaat.
Europees Parlement: 'Maak noodplan als VS troepen terugtrekt'
De Europese Unie moet een noodplan maken ter voorbereiding op een eventuele terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Europa. Dat wil het Europees Parlement, dat vandaag een verklaring met die boodschap aannam.
In het noodplan moeten concrete afspraken worden gemaakt hoe lidstaten elkaar te hulp schieten als een EU-lidstaat militair wordt bedreigd. Ook wil het Europees Parlement dat een EU-troepenmacht wordt gevormd. Het parlement erkent de cruciale rol van de NAVO en de VS als belangrijkste bondgenoot van Europa. Maar tegelijkertijd waarschuwt het voor de "toenemende onvoorspelbaarheid en isolationisme in het buitenlandse beleid van de VS".
Denemarken: 'Positief dat Trump geen militaire actie wil inzetten'
De Deense buitenlandminister Lars Lokke Rasmussen noemt het "positief" dat Trump geen militaire actie wil ondernemen om Groenland te verkrijgen. Verder hamert hij erop dat hij het conflict op de "diplomatieke manier" wil oplossen. "We zullen niet afwijken van onze fundamentele principes."
"We hebben Groenland beschermd van Chinese invloed en investeringen", voegt Rasmussen toe. Daarmee verwijst hij naar de motivatie van Trump om Groenland te beschermen. Trump zou bezorgd zijn om Chinese en Russische dreiging, maar daarover bestaat veel twijfel.
EU-parlement zet delen VS-handelsdeal officieel in ijskast
De handelscommissie van het Europees Parlement heeft officieel besloten om de stemming over de handelsdeal tussen de EU en de VS in de ijskast te zetten. Eerder was al duidelijk dat een meerderheid van het parlement daar voorstander van was vanwege Trumps dreigingen richting Groenland en de aangekondigde importtarieven.
Een meerderheid is ook voor het activeren van het antidwanginstrument tegen de VS, een zogeheten handelsbazooka. Dat is een pakket aan maatregelen die de VS economisch raken. De handelscommissie praat daar maandag over verder.
Trump en Zelensky bevestigen ontmoeting morgen in Davos
Trump en Zelensky hebben bevestigd dat ze elkaar morgen spreken in Davos. Eerder zei Zelensky nog dat hij niet naar het World Economic Forum zou komen, tenzij hij kon rekenen op een "serieuze ontmoeting" met Trump. Ook zouden de Amerikanen bereid moeten zijn om toezeggingen te doen over veiligheidsgaranties en de wederopbouw van Oekraïne.
Een Oekraïense delegatie is al in Davos en heeft gesproken met Amerikaanse vertegenwoordigers. Er hebben ook gesprekken tussen de Russen en Amerikanen plaatsgevonden. Volgens Trump zijn de landen "redelijk dicht bij" het tekenen van een akkoord.
Schoof: 'Hoop dat er misverstand in het spel is'
Demissionair premier Schoof hoopt dat de spanningen tussen Europa en de Verenigde staten voortkomen uit een misverstand. Trump zou de Europese verkenningsmissie hebben opgevat als een manier om Groenland te verdedigen tegen de VS, hoort Schoof van aanwezigen in Davos.
In plaats daarvan is de missie bedoeld om te onderzoeken hoe Groenland verdedigd kan worden tegen dreigingen vanuit Rusland en China, zeggen Europese regeringsleiders. Op die manier wil Europa kan laten zien dat de VS Groenland niet hoeft in te nemen om het eiland veilig te houden. "Laten we hopen dat er misschien toch een misverstand in het spel is", zegt Schoof.
Trump sluit zijn toespraak af. Hij was ruim een uur aan het woord. Nu krijgt hij een aantal vragen van de moderator.
Het is onwaarschijnlijk dat de antwoorden zullen afwijken van de inhoud van zijn toespraak. Mocht dat wel zo zijn, dan keren we terug naar de zaal in Davos.
Trump haalt nu uit naar Somalische Amerikanen in de staat Minnesota. Tientallen verdachten in een groot fraudeschandaal komen uit die gemeenschap. Eerder zette dat de president al aan tot aanvallen op Somalische Amerikanen in het algemeen. Daarbij zei hij meerdere keren racistische dingen.
Dat gebeurt nu weer. Trump verbaast zich er hardop over dat Somalische Amerikanen erin slaagden te frauderen. "We dachten dat ze allemaal een laag IQ hadden."
Trump laat doorschemeren dat hij een nieuwe voorzitter voor de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, in gedachten heeft. Het lijkt te gaan om een man.
De president wil al lang af van de huidige voorzitter, Jerome Powell. Vorige week werd bekend dat het Amerikaanse ministerie van Justitie een strafrechtelijk onderzoek is gestart tegen Powell.
Het lukt niet iedereen de ogen open te houden tijdens de lange toespraak van Trump.
De Amerikaanse president is inmiddels al bijna een uur aan het woord. De volgende spreker, de Argentijnse president Javier Milei, is gepland voor 15.45 uur.
Trump keert terug naar de Amerikaanse economie. Op voorhand was aangekondigd dat dit het belangrijkste onderdeel van zijn speech zou vormen, hoewel de rest van de wereld iets over Groenland wilde horen.
Met de tussentijdse verkiezingen in aantocht maken veel van Trumps Republikeinse partijgenoten zich zorgen over de economische onvrede bij Amerikaanse kiezers. Volgens overheidscijfers en economen draait de economie prima, maar de gewone Amerikaan lijkt dat niet zo te ervaren. Republikeinen hopen dat Trump daar tot de verkiezingen in november veel aandacht aan zal schenken.
Trump schakelt over naar de verworvenheden van de Amerikaanse defensie-industrie, weer terug naar Groenland als "stuk ijs", haalt Groenland en IJsland door elkaar en begint vervolgens over de prijzen van geneesmiddelen in de VS.
Hij vertelt in veel detail over onderhandelingen met de Franse president Emmanuel Macron over de prijs van bepaalde geneesmiddelen. Macron zou overstag zijn gegaan toen Trump dreigde met importheffingen op onder meer Franse wijn.
Zo'n heffing op wijn is niet geheel toevallig ook een van de sancties waarmee de VS dreigt als Frankrijk zich blijft verzetten tegen een Amerikaanse overname van Groenland.
Trump verwijst naar de NAVO-top van vorig jaar, toen NAVO-topman Mark Rutte hem daddy noemde in een sms'je dat door Trump openbaar werd gemaakt. De Amerikaanse president stelde dat duidelijk zeer op prijs.
Trump: 'Zal geen geweld gebruiken om Groenland in te nemen'
De Amerikaanse president zei dat hij geen militair geweld zal gebruiken om Groenland in te nemen. Hij dringt er desondanks op aan dat het eiland wordt overgedragen aan de VS. "Groenland is een stuk ijs, dat is geen heel groot verzoek."
Trump wil daar "onmiddellijk" over onderhandelen met Denemarken en Groenland. Die hebben volgens hem een keuze. "Je kunt ja zeggen en dan zijn wij heel dankbaar. Of je kunt nee zeggen en dan onthouden wij dat".
Van de geopolitiek stapt Trump over naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020. Zoals bekend is hij van mening dat hij die alleen verloor vanwege grootschalige verkiezingsfraude. Daar is nooit bewijs voor geleverd. Trump belooft, niet voor het eerst, dat er binnenkort mensen zullen worden vervolgd voor de vermeende fraude.
Had hij de verkiezingen gewonnen, dan was de Russische president Vladimir Poetin de Oekraïne-oorlog nooit begonnen, zegt Trump. Ook dat is een van zijn greatest hits.
Trump spreekt over de Tweede Wereldoorlog, toen de VS hielp om Groenland te verdedigen tegen Duitsland. Volgens hem was het "dom" dat de VS het eiland na de oorlog teruggaf aan een "ondankbaar" Denemarken.
"Wilt u dat ik iets over Groenland zeg?" Trump grapt dat hij van plan was het niet over Groenland te hebben, maar doet dat nu toch. "Ik heb enorm veel respect voor het Deense volk en het Groenlandse volk", begint hij.
Vervolgens zegt hij dat NAVO-landen de plicht hebben hun eigen grondgebied te verdedigen, maar alleen de VS in staat is de veiligheid in Groenland te garanderen. "Groenland ligt nu onverdedigd op een strategisch belangrijke locatie."
Vanwege zijn Schotse en Duitse afkomst noemt Trump zichzelf een product van Europa. "We geloven diep in de band die we met Europa hebben als beschaving", zegt hij. "Iedereen wil een sterk en verenigd Westen zien, maar Europese landen moet uit de cultuur stappen die ze in de laatste tien jaar hebben gecreëerd. Ze vernietigen zichzelf."
Trump heeft een hekel aan windmolens. Ook dat is bekend. "Hoe meer windmolens een land heeft, hoe meer geld ze kwijtraken en hoe slechter dat land het doet", zegt hij. "Alleen domme mensen kopen ze."
Er valt tot nu toe weinig structuur te ontwaren in de toespraak van de Amerikaanse president.
Trump neemt nu klimaatpolitiek op de korrel. Volgens hem is de klimaatcrisis "de grootste zwendel uit de geschiedenis". Ook dat is een vaak gehoorde formulering tijdens zijn toespraken.
Trump tijdens zijn toespraak in een stampvolle zaal op het World Economic Forum in Davos.
Trump gaat door met de lijst van economische en andere successen die hij claimt. Daarbij haalt hij Venezuela aan. "We zijn ze aan het helpen", zegt hij. Het is de eerste directe verwijzing naar een van de grote internationale dossiers van de afgelopen maand. Trump heeft het vooral over zijn voornemen om de Venezolaanse oliesector te ontwikkelen. "Elk groot oliebedrijf wil met ons in zee", zegt hij. Voor zover bekend is dat niet zo.
Een paar minuten na het begin van zijn speech sneert Trump naar Europa. Volgens de president zijn sommige Europese landen "onherkenbaar, en niet op een goede manier". Dat komt volgens hem vooral door massamigratie en klimaatpolitiek.
Europese leiders begrijpen er niks van of doen er simpelweg niets aan, zegt Trump. Europa zou het voorbeeld van de VS onder zijn leiding moeten volgen. Hij wijdt uit over zijn grote bezuinigingen binnen de Amerikaanse landelijke overheid, waaronder het ontslag van duizenden ambtenaren.
Trump opent op een bekende wijze. Hij kondigt "fenomenaal nieuws uit Amerika" aan: de Amerikaanse economie presteert volgens hem uitstekend. Hij noemt dat "de snelste en meest dramatische economische comeback uit de geschiedenis van ons land" en haalt uit naar zijn oude rivaal, Joe Biden, zijn Democratische voorganger.
"Mensen doen het uitstekend en ze zijn heel blij met me", zegt hij over gewone Amerikanen. Dat is in tegenspraak met het beeld dat ontstaat uit de peilingen. Veel Amerikanen zijn niet zo enthousiast over de economie als de president.
Trump beweert ook dat "inflatie is verslagen" in de VS. Dat is een aandikking. Momenteel is de inflatie daar 2,7 procent per jaar, hoger dan het doel van 2 procent van de Amerikaanse centrale bank.
De speech van Trump is begonnen. De Amerikaanse president komt op na een korte introductie.
De zaal in Davos waar Trump zo verschijnt is afgeladen vol. Aanwezige journalisten melden dat niet alle belangstellenden erin zijn geslaagd binnen te komen.
Merz niet bij ondertekeningsceremonie Vredesraad
Ook Duitsland heeft bedankt voor de ondertekeningsceremonie voor Trumps initiatief in Davos. Een woordvoerder van Friedrich Merz laat weten dat de bondskanselier vroeg uit Zwitserland vertrekt en daarom verstek laat gaan.
De woordvoerder benadrukt wel dat Duitsland dankbaar is voor de uitnodiging. "We zijn dit voorstel aan het onderzoeken en zullen er op termijn zeker op reageren."
Inmiddels zijn Trump en zijn delegatie geland in Davos. Volgens journalisten ter plaatse loopt de Amerikaanse president rechtstreeks naar de zaal waar hij straks zijn toespraak zal geven.
Belangrijke Trump-adviseur ook in Zwitserland
Een van Trumps belangrijkste adviseurs, Stephen Miller, is ook gezien toen hij uit het vliegtuig stapte in Zürich. Momenteel is hij plaatsvervangend stafchef van het Witte Huis. Hij heeft tijdens beide regeringstermijnen van Trump verschillende functies bekleed, waaronder die van speechschrijver. Miller is de drijvende kracht achter Trumps harde migratiebeleid.
De adviseur kwam onlangs wereldwijd in het nieuws na een interview met CNN. Daarin stelde Miller niet alleen dat Groenland "natuurlijk" Amerikaans moet worden, maar ook dat de VS als grootmacht het recht heeft het eiland te annexeren.
Trump wil Venezuela, Groenland en Vredesraad benoemen in toespraak
De speech van Trump is gepland om 14.30 uur. Voor zover bekend wordt de toespraak niet uitgesteld vanwege Trumps vertraging onderweg naar Zwitserland.
Volgens een functionaris van het Witte Huis zal de toespraak voornamelijk gaan over de economische situatie in de VS, waarover veel Amerikaanse kiezers ontevreden zijn. Verder zal hij mogelijk Venezuela, Groenland, de Vredesraad en zijn streven naar Amerikaanse dominantie van het westelijk halfrond ter sprake brengen.
Meerdere Europese landen willen niet in Vredesraad
Meerdere Europese landen hebben de uitnodiging voor de Vredesraad van Trump afgewezen. Zweden, Noorwegen, Italië en Frankrijk zouden afzien van deelname. Een Noorse staatssecretaris vindt dat het Amerikaanse voorstel "een aantal vragen oproept", waarvoor verder overleg met de VS nodig is. Noorwegen is daarom ook niet aanwezig bij de geplande ondertekeningsceremonie in Davos.
De Amerikaanse delegatie bestaat naast Trump uit onder anderen woordvoerder Karoline Leavitt, stafchef Susie Wiles en buitenlandminister Marco Rubio.
Trump is uit het vliegtuig gestapt in Zürich en wordt per helikopter naar Davos gebracht, waar hij later vandaag een toespraak zal geven op het World Economic Forum.
Trump geland in Zwitserland
Trump is zojuist, twee uur later dan gepland, geland in het Zwitserse Zürich. De Amerikaanse president en zijn delegatie moesten van vliegtuig wisselen nadat de Air Force One vlak na het opstijgen "een klein technisch probleem" kreeg. Eerder werd verwacht dat Trump drie uur te laat zou arriveren.
Witkoff praat later vandaag met Oekraïense vertegenwoordigers
Speciale gezant Witkoff van de VS zegt dat hij later vandaag met Oekraïense vertegenwoordigers zal spreken in Davos. Eerder sprak hij ook al met de Russische gezant Kirill Dmitriev. Morgen reist hij samen met Trumps schoonzoon Jared Kushner naar Moskou om met Poetin te praten. "Ik ben hoopvol. We hebben vrede nodig."
Rutte wil dat aandacht op Oekraïne blijft gevestigd
NAVO-baas Rutte zegt in Davos dat hij zich zorgen maakt dat de aandacht voor Oekraïne wegebt "terwijl we focussen op andere zaken". "Het hoofdprobleem is nu niet Groenland, het hoofdprobleem is Oekraïne."
Rusland blijft Oekraïne aanvallen ondanks het verlies van tienduizenden militairen, zegt hij. "NAVO-lidstaten moeten niet het idee krijgen dat ze de verdediging van Oekraïne kunnen vergeten. Ze hebben onze steun nodig. Nu, morgen en de dag daarna."
Amerikaanse gouverneurs noemen Trumps plannen voor Groenland 'superdom'
Amerikaanse gouverneurs noemen Trumps plannen om Groenland aan de Verenigde Staten toe te voegen "superdom" en "een beetje raar". "Dit beleid is zo schadelijk, zo zorgwekkend. En dit is niet wie wij zijn", zegt gouverneur Andy Beshear van Kentucky bij een panel in Davos.
"We zijn nu een jaar onderweg in een termijn van vier jaar en de schade die is aangericht zal nog lange tijd voelbaar zijn", zegt gouverneur Gretchen Whitmer van Michigan. "Voor ons concurrentievermogen, voor onze positie in de wereld en voor het vertrouwen onder bondgenoten."
VS-gezant ontmoet Poetin morgen
Speciaal gezant Steve Witkoff van de VS zal morgen president Poetin ontmoeten in Moskou. De Russen zouden het initiatief hebben genomen voor het gesprek. "En ik zie dat als een belangrijk statement van hun kant", zei Witkoff tegen CNBC.
Turkse buitenlandminister vertegenwoordigt Erdogan in Vredesraad
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken zal president Erdogan vervangen in Trumps Vredesraad, meldt een bron aan persbureau Reuters. Erdogan maakte zondag bekend dat hij een uitnodiging van Trump had ontvangen. Het is onduidelijk waarom hij zelf niet deelneemt.
Welkom in dit nieuwe liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten. Het vorige liveblog kan je hier teruglezen.
Source: Nu.nl algemeen