Nickolay Mladenov gaat namens de zogenoemde Vredesraad toezien op het dagelijks bestuur van de Gazastrook. Als voormalig VN-gezant voor het vredesproces tussen Israël en Palestina weet hij wat een monsterklus hem te wachten staat.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het komt niet vaak voor dat iemand lofprijzingen ten deel vallen van Hamas tot Israël. Maar als Nickolay Mladenov in eind 2020 na vijf jaar als VN-gezant voor het vredesproces in het Midden-Oosten vertrekt, regent het uit alle hoeken complimenten.
‘Ik leunde sterk op hem’, aldus Moshe Kahlon, die meerdere ministersposten bekleedde in de regering-Netanyahu. Hamas-kopstuk Khalil al-Hayya: ‘We zijn trots hem te kennen.’ Trumps Midden-Oosten-gezant Jason Greenblatt noemt Mladenov een ‘man met integriteit’, oud-premier Rami Hamdallah van de Palestijnse Autoriteit ‘een zeer betrouwbare bemiddelaar’.
Een échte doorbraak in het reeds in het slop geraakte vredesproces wist ook Mladenov niet te forceren. Toch zal de goede reputatie die hij overhield aan zijn tijd als VN-gezant hem alleszins van pas komen nu hij zich zes jaar later opnieuw midden in de actie begeeft.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu kondigde Mladenov deze week aan als de directeur-generaal van de zogeheten Vredesraad, die moet toezien op het apolitieke, technocratische Palestijnse comité dat het dagelijks bestuur van Hamas in Gaza moet overnemen. De VS moeten zijn aantreden nog officieel bekendmaken – Trump heeft zichzelf eerder opgedrongen als leider van de Vredesraad. Maar volgens bronnen van The Financial Times zal Mladenov het echte werk op zich nemen.
In die hoedanigheid wacht Mladenov de opdracht de tweede fase van het akkoord uit te voeren, nu de VS deze week vol goede moed het begin daarvan aankondigden. Die staat echter nog bol van de spanningen. De beoogde demilitarisatie van Hamas, de aanstelling van een internationale vredesmacht, de terugtrekking van het Israëlische leger en de reconstructie van Gaza zijn allemaal met grote vraagtekens omgeven.
De 53-jarige Mladenov, geboren in Sofia, is de zoon van een medewerker van het Bulgaarse equivalent van de KGB. Na opleidingen in internationale betrekkingen en oorlogsstudies gaat hij begin 2000 aan de slag in de politiek, als parlementariër voor de centrumrechtse Unie van Democratische Krachten.
Mladenov bouwt in de jaren daarna aan een indrukwekkend politiek cv, met daarop onder meer functies als Europarlementariër, minister van Defensie en minister van Buitenlandse Zaken. Een onbesmet blazoen heeft hij niet: in 2021 duikt zijn naam op in de Pandora Papers, als eigenaar van een offshorebedrijf op de Seychellen.
Zijn ruime ervaring levert Mladenov in 2013 een aanstelling op als speciaal gezant van de Verenigde Naties voor Irak, waar hij onder meer te stellen krijgt met de opmars van Islamitische Staat. Twee jaar later volgt hij de Nederlandse diplomaat Robert Serry op als speciaal gezant voor het vredesproces tussen de Israëliërs en de Palestijnen.
Dat verkeert op dat moment op een dood spoor. Bij zijn afscheid vertelt hij The New York Times hoe irrelevant hij zich bij zijn aantreden voelt. Niemand neemt zijn missie serieus: ‘Kort gezegd: een kant verwacht van je dat je herhaalt wat zij zeggen, en de andere kant wil dat je gewoon weggaat.’
Mladenov maakt evengoed naam voor zichzelf door zich richting zowel Israël als de Palestijnen fel uit te spreken tegen acties die een tweestatenoplossing onmogelijk maken. Hij neemt afstand van aanslagen op horeca in Israël, net zo goed als van geweld door Israëlische kolonisten en het neerschieten van Palestijnse kinderen door het leger van Israël.
Wanneer Hamas en de Palestijnse Autoriteit in een financieel conflict belanden dat Gaza in een economische crisis dreigt te storten, spant hij zich met Egypte en Qatar in voor een oplossing. En wanneer Israëlische annexatie van de Westoever momentum krijgt, ziet hij de door Israël vurig gewenste normalisatie met Arabische landen als middel om Netanyahu op andere gedachten te brengen.
Achteraf gezien heeft het weinig uitgemaakt. Israël heeft zijn inname van de Westoever tot regeringsbeleid verheven. Een oorlog in de Gazastrook die Mladenov koste wat kost wilde voorkomen, kwam er toch.
Het zal alle ervaring van Mladenov als topdiplomaat vergen om te voorkomen dat het fragiele akkoord uiteenvalt. Hij weet maar al te goed wat voor lastige taak hem te wachten staat.
‘Ik kom van de Balkan’, zei hij in 2021 tegen The New York Times. ‘Uit eigen ervaring weet ik dat mensen afhaken zodra zogenoemde buitenlanders komen vertellen wat ze moeten doen (...) Vergeet niet: dit is al zo’n halve eeuw aan de gang.’
Voorzitter van Palestijnse interim-regering is ex-PA-bestuurder en stedenbouwkundige
Deze week maakten Egypte, Qatar en Turkije bekend dat de vijftien leden zijn gekozen van het apolitieke, technocratische Palestijnse comité dat belast is met het civiele bestuur van de Gazastrook. Alleen de naam van de voorzitter van het comité is tot dusver naar buiten gebracht: Ali Abdel Hamid Shaath.
De in Khan Younis geboren Shaath behaalde in het Verenigd Koninkrijk een PhD in civiele techniek. Hij bekleedde meerdere hoge functies bij de Palestijnse Autoriteit, waaronder die van onderminister van Planning en Internationale Samenwerking en bij het ministerie van Transport en Communicatie. Hij heeft in het verleden zijn steun uitgesproken voor een tweestatenoplossing.
Als baas van de overgangsautoriteit zal Shaath zich allereerst bezighouden met het regelen van noodhulp en tijdelijke huisvesting. Bovendien zal zijn interim-regering zich storten op het volledig opnieuw bouwen van de Gazastrook (van ‘wederopbouw’ kan na de oorlog volgens hem geen sprake meer zijn). ‘Veiligheidskwesties en de coördinatie met gewapende partijen’ behoren niet tot zijn takenpakket, aldus Shaath.
Het comité blijft volgens het akkoord tussen Israël en Hamas aan tot de Palestijnse Autoriteit genoeg hervormingen heeft doorgevoerd om het bestuur over te kunnen nemen. Tot die tijd staat het onder toezicht van de Vredesraad.
Naast Trump zullen naar verwachting ook andere wereldleiders daar deel van uitmaken. Uitnodigingen zijn uitgegaan naar de leiders van onder meer het Verenigd Koninkrijk, Italië, Turkije, Qatar en Jordanië.
Bronnen van The Financial Times zeggen dat er binnen de raad ook een uitvoerend comité zal komen. Daarvoor gaan de namen van de Amerikaanse toponderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner rond. Ook Tony Blair, wiens naam eerder rondzong voor de Vredesraad zelf, zou volgens bronnen van Politico in dat comité kunnen belanden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant