En zo draaide het begin van 2026 weer om één man, de Amerikaanse president Donald Trump. Hij instigeerde de spectaculaire ontvoering van de Venezolaanse dictator Nicolás Maduro, hij bedreigde zijn trouwe bondgenoot Denemarken met de annexatie – goedschiks of kwaadschiks – van Groenland en hij verzekerde de dappere Iraanse betogers dat ‘hulp onderweg’ was.
Het buitenlands beleid van Donald Trump wordt omschreven als neo-imperialistisch (de Verenigde Staten willen het westelijk halfrond beheersen) en transactioneel (bijvoorbeeld in zijn deals met de Golfstaten). Het is allemaal waar, maar uiteindelijk draait zijn beleid om zijn ego.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De sleutel tot het begrip van Donald Trump ligt in de psychologie, schreef columnist Edward Luce in een zeer inzichtelijk stuk voor de Financial Times. Trump speelt zijn leven lang hoog spel. Zijn bedrijven gingen failliet, vrijwel geen bank wilde hem nog geld lenen, hij werd veroordeeld wegens fraude en seksueel misbruik, en pleegde op 6 januari 2021 een aanval op de Amerikaanse democratie. Maar hij kwam overal mee weg.
Sterker nog: hij bleef maar stijgen en stijgen, totdat hij zichzelf terugvond als alleenheerser in het Witte Huis. ‘Trump is een fantast wiens diepgewortelde fantasie – dat hij een niet te stoppen kampioen is – telkens weer bewaarheid wordt’, schrijft Luce.
Ook Trumps biograaf Maggie Haberman benadrukte het belang van fantasie. Toen hij aan het begin van de jaren negentig ternauwernood aan een bankroet ontsnapte, leerde hij een belangrijke les. ‘Zijn persoonlijke merk was belangrijker dan wat er op zijn balans stond, het beeld van kracht en succes had meer betekenis dan enig onderliggend feit’, aldus Haberman.
Trump is een product van de reality-tv, waarin beeldvorming belangrijker is dan de feiten. Hij is de vorst in het Witte Huis die zijn vijanden laat sidderen, van Minneapolis tot Teheran. Wat de gevolgen zijn is van ondergeschikt belang.
De ontvoering van Maduro was een huzarenstukje, waardoor Trump kon schitteren, in elk geval in de ogen van zijn achterban. Hoe het verder moet met Venezuela weet Trump ook niet. In elk geval is hij niet geïnteresseerd in de democratie. Hij doet liever zaken met de handlangers van Maduro dan met Nobelprijswinnaar María Corina Machado, ook al gaf ze hem haar vredesmedaille.
Hij bedreigde de machthebbers in Teheran, maar inmiddels lijkt de opstand op wrede wijze te zijn neergeslagen. Het is zeer de vraag wat Amerikaans machtsvertoon zou hebben opgeleverd, behalve een moment van publiciteit voor Trump. Groenland kan heel goed in Navo-verband worden verdedigd, maar Trump wil de annexatie op zijn naam hebben.
Trumps egopolitiek is geworteld in fantasie, maar richt grote schade aan in de echte wereld. Zijn diplomatiek vandalisme creëert een internationale wanorde waarin de sterken worden aangemoedigd om hun macht uit te breiden ten koste van de zwakken. Uiteindelijk zal het Donald First-beleid zich tegen de Verenigde Staten keren. Zij worden zo onbetrouwbaar dat zij bondgenoten verliezen en hun soft power verbranden, waardoor zij ongewild de positie van China in de wereld zullen versterken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant