Recensie en interview De geoefend nonchalante A$AP Rocky is nog steeds het beste op die schijnbaar rustige tracks, die als je goed luistert gewoon keihard zijn. Ook in dit artikel: een interview met de twee Nederlanders die de videoclip maakten bij ‘Punk Rocky’.
A$AP Rocky afgelopen november in Los Angeles.
A$AP Rocky
Don’t Be Dumb
Rakim Mayers is een stijlicoon, de moderne dandy. Als A$AP Rocky is hij de belichaming van dat wat de Italianen sprezzatura noemen: iets moeilijks doen op een schijnbaar moeiteloze manier. Sprezzatura is een begrip uit de Italiaanse Renaissance, en betekent de kunst zó goed beheersen dat je haar weet te verbergen. Geoefend nonchalant, zo verschijnt de man van Rihanna op rode lopers over de hele wereld. Tegelijkertijd moesten fans acht jaar wachten op het vierde album van Rocky. De verwachtingen waren dan ook hooggespannen: van tevoren was Don’t Be Dumb op Spotify al een miljoen keer opgeslagen en waren er al ruim 130.000 vinylplaten vooruitbesteld. Na veelvuldig uitstellen, is het er nu dan eindelijk: 17 tracks met grote namen als Thundercat, Gorillaz en Tyler, the Creator.
De afgelopen jaren bouwde Rocky, die in 2011 doorbrak als kopstuk van Harlem hiphopcollectief A$AP Mob, gestaag aan een cultureel imperium: hij co-regisseerde veel van zijn eigen videoclips, lanceerde in 2014 het creatieve collectief AWGE, werkte samen met merken als Dior en Calvin Klein, is creatief directeur bij Puma en Ray-Ban, en acteerde onlangs met Denzel Washington in Spike Lee’s film Highest 2 Lowest (2025), waar hij ook de muziek voor maakte. Met muziek maken stopte hij gelukkig nooit helemaal: zo nu en dan lekte er snippets van zijn aankomende album uit en kwam hij opeens met geweldige singles als ‘Pray4dagang’ en ‘Tailor Swif’. Tegen tijdschrift Vanity Fair stelde hij dan ook onomwonden dat hij een „renaissance man” is.
Toch staat hij vooral bekend als man van Rihanna, met wie hij de afgelopen jaren drie kinderen kreeg. Een andere reden dat het album meermaals werd uitgesteld, zou je kunnen zoeken in de slepende rechtszaak die tegen hem werd aangespannen in 2021, waarin hij werd beschuldigd van bedreiging met een vuurwapen. Hij riskeerde 24 jaar celstraf, maar zijn vrijspraak uit begin 2025 klinkt op Don’t Be Dumb niet als opluchting, eerder als een soort bozige vermoeidheid.
De juridische verwijzingen liggen als gruis terloops over het album verspreid: op ‘Air Force (Black Demarco)’ gromt hij „Judges want my ass” en op ‘SWAT Team’ dankt hij Rihanna voor haar steun: „You was there when the judge said: not guilty.” Rocky klinkt hier en daar wat afgestompt, stoer maar ook achteloos. Hij begint woest, met gestrekte benen. Op ‘Order of protection’ vat hij zijn jaren onder fans- en mediatoezicht samen met de tekst „A couple lil’ trials / couple of leaks”. ‘Helicopter’ is stuiterende beuktrap die weinig aan de verbeelding overlaat: hij is vrij. „Take my white tee off / spin it like a helicopter.” En is ‘Stole Ya Flow’ een diss naar Drake? Daar lijkt het wel op.
De drie tracks vanaf ‘Stay Here 4 Life’ (met zanger Brent Faiyaz) vormen een drieluik waarin Rocky zijn veelzijdigheid etaleert. Het begint met een licht sentimentele, vrolijk gestemde trapbeat, rolt soepel door in het laidback ‘Playa’ met een zalig catchy refrein. De dikke, volle funky synthlijn die er losjes doorheen is geweven, geeft het nummer een zonnige Californische vibe, ergens begin jaren negentig, dat doet denken aan Janet Jacksons ‘Anytime, Anyplace’, maar de harde boom bap-beat trekt het naar het heden. De cadans is b-boy, de flow G-funk. ‘No Trespassing’ pakt het tempo op met sterke hooks, lekkere herhalingen; het treintje is vertrokken. Belangrijk dat je dat doorhebt, want daarna gaat het denderen. ‘Stop Snitching’ is klassiek A$AP Mob: stoer, een octaaf lager, borst vooruit, beuken, en duidelijk een sneer naar zijn rechtszaak (aangespannen door zijn jeugdvriend A$AP Relli).
En dan komt ‘STFU’, waar het conducteursfluitje is ingeruild voor de percussiehamer: „Like when’s the new album gonna drop? / Shut the fuck up!” Plots zitten we in punkachtige horrorrock, doorgetrokken in ‘Punk Rocky’, de eerder verschenen alternatieve rocksingle met een clip van de Nederlandse regisseurs Folkert Verdoorn en Simon Becks. Daarna raakt de muziek verder vervormd en grimmig om vervolgens weer te landen op ‘Whiskey (Release Me)’, een zachtaardig, associatief mompelrapnummer met Gorillaz, waar Rocky misschien wel op zijn best is.
Dat is hij altijd, volgens mij, op die schijnbaar rustige tracks, die als je goed luistert gewoon keihard zijn. Die moeilijk moeiteloze, vurige maar ontspannen flow, die hij pionierde op ‘Praise the Lord’, op zijn vorige album. Nieuw is hoe die toon van de moderne dandy, van moeiteloze nonchalance, nu uitwaaiert over genres. Want ‘Robbery’, met Doechii, is onvervalste jazz. Dat het nonchalant klinkt, betekent overigens niet dat het nooit geforceerd ís: de overvloed aan stijlen dreigt soms net over de rand van coherentie te gaan. Je moet je aandacht erbij houden, maar binnen de eigen kaders is zowat elke track een huzarenstukje.
De surrealistische videoclip bij ‘Punk Rocky’, de promotiesingle van het nieuwe album van A$AP Rocky, is geregisseerd door twee Nederlanders: Folkert Verdoorn (32) en Simon Becks (32). Op het moment dat Rocky hen benaderde, hadden ze pas één clip samen gemaakt: een hallucinerende, middeleeuws-sci-fi video voor de Almeerse R&B-zanger Cero Ismael. Die trok de aandacht van Rocky, een artiest die bekendstaat om zijn verhalende clips.
„Het nummer van Cero Ismaël heet ‘Driving around looking for unknown’”, vertelt Becks via een videoverbinding. „We dachten: het nummer gaat over vervreemding, dus laten we een alien monster creëren dat niet thuishoort in het verleden, noch in de toekomst. En waarom is dat dan geen middeleeuwse wereld met drones? Dat sloeg blijkbaar aan.”
Verdoorn rolde na de middelbare school het nachtleven in en maakte daarna commercials en videoclips. Becks studeerde Beeldende Kunst aan de Rietveld Academie. De twee zijn al jaren bevriend, maar besloten pas recent samen te werken. „Die paar lowbudgetclips deden we voor een appel en een koek”, zegt Verdoorn. „Maar met de kleine pikken die we hebben, wilden we toch iets groots maken, werelden vol details, om een gevoel over te brengen.”
Tijdens een draaidag in IJsland voor een andere clip kregen ze een bericht via Instagram. „Een vrouw die zei dat ze voor Rocky werkte”, zegt Verdoorn. „Wij dachten natuurlijk dat het een scam was.” Dat was het niet. „Tot de laatste seconde blijf je tentatively enthousiast”, aldus Becks. „Je hoort natuurlijk vaak van Amerikaanse luchtkastelen die worden beloofd en nooit gebouwd.” Dat van hen kwam er wel: een paar weken later stonden ze op set in Los Angeles.
Verdoorn: „Het was geweldig. Rocky is heel betrokken. Hij is een superster maar ook een slimme jongen die weet wat hij wil. Hij ziet videoclips niet alleen als promotietool, maar als kunstvorm. Dat is fijn, want wij willen gewoon iets moois maken. Tegelijk moet je meebewegen: hoeveel geef je mee, hoeveel push je terug? Dat is een dun lijntje, maar dat ging heel goed.”
De clip van ‘Punk Rocky’ speelt met Amerikaanse suburbane nostalgie. In de woorden van Verdoorn: „Het is een 90’s-wereld die iedereen kent, maar waar niemand echt in heeft geleefd. Rocky wilde een verhaal vertellen. Hij is zich heel bewust van zijn positie en wil daarmee spelen: zwart, maar bewegend in een witte wereld. In de clip wordt hij steeds in elkaar geslagen, wat haaks staat op het macho-imago van veel rappers.”
Het grotere verhaal kwam tot stand tijdens de brainstormsessies. „Rocky had het veel over Tex Avery, de legendarische cartoonist uit de jaren veertig”, aldus Becks: „Heel handig, want cartoons zijn uitvergrote versies van de werkelijkheid, instantly recognizable. Zo van: dat is de punkrocker, dat is de steroid guido, dat is de typische huisvrouw. Dat biedt een fijn kader voor ons, want dan ben je meteen ergens.”
De huisvrouw wordt gespeeld door Winona Ryder, bekend uit films als Beetlejuice en Edward Scissorhands. Verdoorn: „Wij wilden een grote naam, en Rocky is fan van regisseur Tim Burton, beroemd om zijn duister-sprookjesachtige stijl en ook verantwoordelijk voor het album-artwork. In die wereld is Winona natuurlijk hét icoon. Eén dag voor de shoot zei ze toe. En toen stond ze er gewoon. Vet, man.”
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC