Terwijl de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado donderdag haar Nobelprijs aanbood aan Donald Trump, kondigde de Venezolaanse interimpresident Delcy Rodríguez hervormingen aan om Amerikaanse oliebedrijven gemakkelijker toegang te geven tot Venezuela.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
María Corina Machado kon niet anders. Ze had zichzelf in een hoek geschilderd. De Venezolaanse oppositieleider die in 2024 de oppositie naar een klinkende overwinning leidde én erin slaagde die overwinning aan de wereld te bewijzen (terwijl het regime zonder bewijzen de herverkiezing van Maduro claimde), moest deze donderdag genoegen nemen met een uiterst pijnlijk bezoek aan het Witte Huis.
Voor Donald Trump is Machado niet de democratische held van Venezuela en de logische opvolger van de door hem onttroonde Maduro. Ze mist ‘respect en steun’ in Venezuela, zei hij nadat hij de regering in Caracas had onthoofd. Liever deed hij zaken met hetzelfde regime dat hij op 3 januari had gebombardeerd. Na een telefoontje met interim-president Delcy Rodríguez op woensdag noemde Trump de rechterhand van Maduro ‘geweldig’.
De aan de kant geschoven Machado mocht donderdag langskomen in Washington om haar Nobelprijs voor de Vrede te overhandigen, die ze in oktober had opgedragen aan Trump. Na het bezoek, dat achter gesloten deuren plaatsvond, vertelde ze aan journalisten op straat dat ze inderdaad haar medaille had aangeboden aan Trump, maar liet in het midden of hij de plak ook had aangenomen. ‘We rekenen op Trump voor de bevrijding van Venezuela’, zei ze.
Het Nobelcomité liet eerder al weten dat de prijs niet overdraagbaar is, al staat het Machado wellicht vrij om de fysieke medaille weg te geven. Het is de vraag of ze er iets mee heeft bereikt in het Witte Huis, Trump had in oktober gehoopt die prijs zelf te ontvangen.
Ook Trump zelf liet niet weten of hij Machado’s prijs had aangenomen. Hij maakte sowieso weinig woorden vuil aan de ontmoeting. Op Truth Social schreef hij slechts dat hij het een grote eer vond om Machado te ontmoeten en bedankte hij haar voor het ‘prachtige gebaar van wederzijds respect’.
Vooralsnog staat de oppositieleider langs de zijlijn, terwijl Washington zakendoet met het Chavismo, het socialistische regime in Caracas waartegen de oppositieleider al een kwarteeuw strijdt. Ook Rodríguez gaf woensdag hoog op van haar telefoontje met Trump. Dat was volgens haar ‘lang, productief en beleefd’. Het land dat op 3 januari een Amerikaanse bommenregen kreeg te verduren, werkt nu aan een ‘bilaterale agenda’ met de agressor.
De beleefdheden over en weer vinden plaats in een context van militaire dreiging. Desondanks is de transformatie van vijanden naar (ogenschijnlijke) partners opzienbarend. Ook de daden van Rodríguez zijn er naar. Donderdag kondigde ze een hervorming aan van de nationale oliewetten om de komst van Amerikaanse oliebedrijven te versoepelen.
Hugo Chávez (1999-2013) had de Amerikanen ondergeschikt gemaakt aan staatsoliebedrijf Pdvsa en de meeste buitenlandse bedrijven het land uitgejaagd. Nu wordt, onder Amerikaanse militaire druk, de rode loper voor bedrijven als Chevron (dat als enige nog actief was in Venezuela), ConocoPhillips en ExxonMobil weer uitgerold. Volgens Rodríguez zouden de soepeler wetten zelfs het ontginnen van nieuwe olievelden mogelijk maken.
De stappen van de regering in Caracas zijn geheel in lijn met de wensen van Trump, die bovenaan zijn prioriteitenlijstje de enorme Venezolaanse olievoorraden heeft staan. De VS namen ook al ter waarde van 500 miljoen dollar (430 miljoen euro) aan Venezolaanse olie in beslag, zo stelt het Witte Huis. Onduidelijk is tot nog toe of Venezuela iets van dit geld zal terugzien, het staat op een Amerikaanse rekening in Qatar.
Het vrije Venezuela waar oppositieleider Machado van droomt, en miljoenen Venezolanen met haar, lijkt voorlopig ondergeschikt aan de economische kansen die Trump in het land ziet. Een enkele keer noemt hij ook nieuwe verkiezingen als een van zijn doelen voor het land, maar altijd pas in tweede instantie.
Op het gebied van mensenrechten zette Washington tot nu toe één stapje: in de afgelopen anderhalve week heeft de Venezolaanse regering tientallen (politieke) gevangenen vrijgelaten. Volgens mensenrechtenorganisaties telde Venezuela tot begin dit jaar zo’n 900 politieke gevangenen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant