Home

‘Een volledig soevereine Europese cloud’, geleverd door een Amerikaans techbedrijf. Het kan, bezweert Amazon

Daniëlle Gorlick | directeur AWS Benelux De grootste cloudleverancier van de wereld speelt in op de groeiende behoefte aan ‘Europese’ en ‘soevereine’ technologie. Maar Amazon blijft een Amerikaans bedrijf. Dat botst niet, volgens AWS-directeur in de Benelux Daniëlle Gorlick.

De AWS-stand tijdens een beurs in Hannover in maart 2025,

Amazon, ’s werelds grootste leverancier van clouddiensten, bouwt voor Europese klanten een apart, ‘soeverein’ systeem voor externe computerkracht en dataopslag. Het reageert daarmee op hun veranderende behoeften, zegt Daniëlle Gorlick, directeur Benelux bij de cloudtak van Amazon, AWS. Europese bedrijven en overheden vragen Amerikaanse bedrijven als Amazon in toenemende mate om garanties dat hun data buiten het bereik van de Amerikaanse overheid worden opgeslagen.

Gorlick omschrijft het nieuwe product van Amazon, AWS European Sovereign Cloud, als een „onafhankelijke cloud voor Europa – in Europese handen en gerund door Europeanen. Maar zonder dat klanten innovatie mislopen. Ze kunnen nog steeds alles gebruiken wat Amazon biedt.” Het concern steekt bijna 8 miljard euro in de ontwikkeling.

In Europese handen, zegt u. Maar het is en blijft een dienst van het Amerikaanse bedrijf Amazon.

„We hebben een aparte Europese entiteit opgezet. We zijn gebonden aan Europese wetten. En we hebben een adviesraad waarin naast drie mensen van Amazon twee onafhankelijke leden zijn benoemd. Het is een Amazon-bedrijf, maar er is geen afhankelijkheid van infrastructuur buiten de EU. Ook alle metadata blijven in de EU.”

Hoe kunnen jullie er zeker van zijn dat AWS voor dit product geen bevelen van de Amerikaanse regering hoeft te volgen, bijvoorbeeld onder de wet op buitenlandse inlichtingen (FISA), artikel 702? Of onder de Cloud Act, die Amerikaanse techbedrijven verplicht data te verstrekken bij strafrechtelijk onderzoek?

„Onze klanten kunnen hun data versleutelen en de sleutels zelf bewaren. Daardoor kunnen onze mensen dus nooit bij die data komen.”

„En wat de Cloud Act betreft: die wordt vaak verkeerd begrepen. De Amerikaanse overheid heeft daarmee niet zomaar onbeperkt toegang tot data. Er zijn strikte eisen; zo moet dan onder meer aannemelijk worden gemaakt dat data waarschijnlijk voor een misdrijf zijn gebruikt. We hebben – sinds we dat zijn gaan bijhouden in 2020 – nog nooit onder die wetgeving informatie van klanten van buiten de VS aan de Amerikaanse regering gegeven.

„Met betrekking tot FISA 702: het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft in september positief geoordeeld over het datadeelakkoord tussen de VS en de EU.”

Daniëlle Gorlick, directeur Amazon Web Services Benelux

Dat wil niet zeggen dat die wet niet geldt. Het draait om de vraag: heeft een Amerikaanse entiteit of persoon de data binnen dit product in bezit, beheer of onder besturing?

„Alle regio’s waarin AWS is onderverdeeld, zijn soeverein. Klanten gaan volledig over hun eigen data, waar die staan, hoe die zijn opgeslagen en wie toegang heeft. We hebben systemen waarbij klanten ervoor kunnen kiezen alles te versleutelen en ook zelf die sleutels te bewaren, dan kunnen onze mensen die daar werken er ook nooit bij.”

Ik hoopte op een ja/nee-antwoord op de vraag of jullie zekerheid kunnen geven. Voor de term ‘control’ (besturing of beheer van de data) is relevant wie het management en de bestuursleden aanstuurt. Kan Amazon in de VS de leiding van de European Sovereign Cloud ontslaan, en bepaalt het hoofdkantoor de hoogte van salarissen en bonussen?

„Ik ben niet de beste om die vraag te beantwoorden. Daar moeten we op terugkomen.” De vraag bleef ook in de uren na het interview onbeantwoord.

Valt de AWS European Sovereign Cloud álleen onder Europees recht of óók onder Amerikaanse wetten?

„Iedere mondiale organisatie heeft met regels in verschillende jurisdicties te maken. Dat moet je per geval bekijken. Bij deze cloud, de ESC, is het bedrijfsmodel gebaseerd op Europees recht. Beslissingen moeten voldoen aan de Duitse wetten en regels. En de Europese burgers die de ESC besturen, hebben een kopie van de broncode. In het uiterst hypothetische geval, zouden ze de cloud daarmee zelf verder kunnen laten draaien.”

Een hypothetisch scenario is een conflict tussen de VS en Nederland. Kan Amazon in de VS dan opdracht geven diensten of producten in Nederland uit te schakelen?

„Ik bespreek niet zo graag hypothetische situaties, maar de ESC is gebouwd voor operationele autonomie. Als zoiets hypothetisch gebeurt, kunnen we continuïteit bieden in onze dienstverlening.”

Jullie hebben de bouw aangekondigd van een ‘local zone’ in Amsterdam. Wat is dat?

„Een local zone is een klein datacenter met een beperkt deel van onze diensten. Het is bedoeld voor klanten in een specifieke regio, die bijvoorbeeld eisen stellen aan waar data precies zijn opgeslagen of voor wie er absoluut geen vertraging in de verbinding mag zitten. We kondigden in 2022 al aan een local zone in Amsterdam te bouwen. Na discussies met klanten over hun veranderende soevereiniteitsbehoeften hebben we besloten hun wensen mee te nemen in de ESC-opzet..”

AWS wil niet vertellen waar het datacenter precies komt, wat de capaciteit wordt en hoe groot de investering is.

Het Amerikaanse bedrijf Kyndryl werkt met AWS aan de nieuwe Europese cloud. Kyndryl kwam in het nieuws door overname van het bedrijf dat DigiD runt. Komt DigiD straks uit het nieuwe AWS-datacentrum in Amsterdam?

„Dat kun je beter direct aan Kyndryl vragen.” Het bedrijf antwoordt via een woordvoerder dat het ministerie van Binnenlandse Zaken beslist waar DigiD gehost wordt.

Is de ESC duurder dan de ‘gewone’ cloud?

„Natuurlijk zal de prijs van de ESC verschillen van die in andere regio’s. De prijs zal weerspiegelen wat het kost om een onafhankelijke en volledig soevereine Europese cloud met alles erop en eraan, en gerund door Europeanen, te bouwen en te onderhouden. ”

U komt uit Amerika. Hoe kijkt u naar de Europese behoefte aan soevereiniteit?

„In gesprekken met klanten valt me op dat er niet één definitie is van soevereiniteit. Er is een aantal trends. Ze willen zekerheid over waar data staan, operationele autonomie, weerbaarheid, bestuur, transparantie. Dat bieden we volgens mij allemaal met de ESC.”

Zouden Europese bedrijven niet een Europese soevereine cloud moeten bouwen?

„Onze Europese soevereine cloud heeft een lange aanloop, die is niet vorig jaar bedacht. Van onze klanten horen we behoefte aan soevereiniteit, maar ook dat ze geen innovaties willen missen. Voor Nederlandse bedrijven en organisaties is dat helemaal belangrijk, want die lopen met AI-innovatie in Europa voorop. Dat willen ze niet kwijt.”

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Broncode

Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren 

Source: NRC

Previous

Next