ALPHEN AAN DEN RIJN - Of ze zelf uit nieuwsgierigheid weleens heeft gevapet? Nog nooit, maakt de 11-jarige Norma duidelijk. Waarom niet? 'Het verprutst je hele leven. En waarom zou je het doen, want je kan ook gewoon een snoepje eten.'
Steeds meer scholieren maken gebruik van verslavende vapes. Bijna een kwart van alle leerlingen tussen de 12 en 16 jaar heeft zo'n elektronische sigaret al eens uitgeprobeerd, zo blijkt uit onderzoeken van het landelijke Trimbos-instituut.
Niet alleen artsen, ouders en overheden willen dat daar iets aan wordt gedaan. Ook de Alphense kinderraad maakt zich zorgen en vergadert erover in het gemeentehuis. Het doel: acties bedenken om vapen onder kinderen te stoppen.
'Je weet zelf dat het slecht is. Waarom verkoop je het dan?', vraagt Dominique zich hardop af tijdens een presentatie van Monique Schers, adviseur gezondheid en preventie bij de gemeente Alphen aan den Rijn. 'Je kan er mensen mee doodmaken.'
Er zit niemand in de zaal die vapes verkoopt en dus de vraag van Dominique kan beantwoorden. Maar gastspreker Monique toont zich aangenaam verrast. 'Zo te horen weten jullie al heel veel over hoe slecht vapen is voor je gezondheid', zegt ze.
In de jaarlijks gekozen kinderraad zitten voornamelijk scholieren uit groep 8. Zij vertegenwoordigen de stem van alle kinderen in de gemeente en mogen meedenken over allerlei onderwerpen. De kinderraad vergadert vier keer per jaar en adviseert het volwassen college van burgemeester en wethouders.
De kinderraad krijgt enkele quizvragen voorgelegd, om nog wat meer kennis op te doen over het onderwerp. Met groene en rode kaartjes kunnen de groepachters aangeven of een stelling klopt. Bijvoorbeeld of er vapes bestaan waarmee je kunt bellen, appen, gamen en muziek luisteren.
Dat blijkt inderdaad zo te zijn, tot verrassing van een enkeling. 'Wat is dan ongeveer de prijs van zo'n gamevape?', reageert kinderwethouder Tobias grijnzend van oor tot oor. Het antwoord moet Monique hem schuldig blijven, ze kan en wil het niet geven.
Wat de kinderen verder nog van haar leren over e-sigaretten? 'Je krijgt er popcornlongen (ernstige ademhalingsziekte, red.) van, je tanden worden slechter, met je lichaam gaat het minder goed en je kan uiteindelijk zelfs kanker krijgen', somt kinderburgemeester Alexis op.
Meest voorkomende reden om te beginnen met vapen, vertelt Monique, is dat anderen het ook doen. Groepsdruk wordt dat ook wel genoemd. 'Kinderen denken dan dat ze erbij horen', merkt Emily op. 'En dat het stoer is', vult Angelina haar aan.
Wat de kinderraad nog het meest verbaast, is de mededeling van Monique dat in Alphen iets meer meisjes vapen dan jongens. 'Daar schrik ik wel een beetje van', erkent kinderwethouder Elsa. 'Dan ben ik bang dat er veel groepsdruk komt en dat ik het misschien ook ga doen.'
'Ik vind vapen een stuk erger dan roken', merkt mede-kinderwethouder Pim op. 'Want het is makkelijker te verkopen aan jongere kinderen. En lange tijd wisten we er nog heel weinig over, waardoor heel veel kinderen het zijn gaan doen zonder dat ze werden tegengehouden.'
Over hoe vapen het beste een halt kan worden toegeroepen, heeft de kinderraad ideeën bedacht die worden doorgegeven aan het échte gemeentebestuur. Norma: 'Misschien kan iemand die vapete en daar spijt van heeft een verhaal komen doen in de klas.'
Pims plan is het ophangen van een slinger of spandoek in vapewinkels, met daarop de tekst: Stop vapen onder de 18 jaar. 'Zodat ook mensen die vapes verkopen daaraan zullen denken', verklaart hij zijn voorstel.
Volwassen wethouder en locoburgemeester Gert-Jan Schotanus, die de vergadering voorzit, neemt alvast een voorschot. 'De kern die ik eruit haal, is: trek je eigen streep. Waarom doe je mee met anderen en moet je onder groepsdruk dingen doen? Je bent er zelf bij, nee is gewoon een antwoord.'
Wat kinderburgemeester Alexis betreft, is er vooral hulp van 'grote mensen' voor nodig. 'Ik denk niet dat het een groepje tieners boeit wat wij erover hebben te zeggen. Maar als een wetenschapper of onderzoeker het zegt, dan heeft het meer impact.'
Source: Omroepwest - Alphen aan den Rijn