Meestal vind ik de periode tussen Kerst en Nieuwjaar heerlijk. Ik spaar zoveel mogelijk vrije dagen op om in die liminale laatste week niets nuttigs te doen en me er zo aan te herinneren dat je ook mag bestaan als je even geen concreet doel voor ogen hebt. Helaas steken juist dan allerlei weggedrukte gedachtes de kop op, alsof ze al die tijd stonden te popelen in de wachtkamers van het onderbewuste. En op een zeker moment kan je dan niet meer aan een eigen eindejaarsbeschouwing ontkomen.
Er is al veel gezegd over 2025, waarschijnlijk gaat het als een kanteljaar de geschiedenisboeken in (verondersteld dat er zoiets als geschiedenis blijft bestaan). Het internationale recht is failliet, het internet definitief kapot, de bullebakken hebben vrij spel en de paradijselijke wereld die Henriëtte Roland Holst ooit bezong, een waarin „de zachte krachten” zeker zullen winnen, lijkt verder weg dan ooit. En dan was er ook nog iets met het klimaat.
Net toen ik over dit alles lag te panikeren, belde mijn beste vriendin. Ik vertelde haar waar ik mee zat en tot mijn verbazing moest ze lachen.
,,Ik zat mezelf hier deze week ook over op te vreten”, vertelde ze, „tot ik besefte dat we er nog steeds zijn. Ondanks alle ellende van de afgelopen twaalf maanden. En net zoals we afgelopen jaarwisseling ook geen idee hadden wat het komende jaar ons zou brengen, weten we nu ook niets. Wie weet welke toevalligheden in ons voordeel zullen zijn. Zoals een windvlaag die het toestel van Trump, Vance of de top van het Kremlin laat neerstorten, een aardbeving die heel Silicon Valley opslokt of een grote revolutie in China, India of Israël waardoor de autocraten van hun troon worden gestoten.”
,,Maar je gaat niet uit van de feiten”, mompelde ik.
,,Feiten? Wat zijn feiten?”, grinnikte ze. „De wereld komt altijd selectief tot ons, je weet niet wat er op de achtergrond al speelt, welke natuurrampen, pandemieën of hackerscollectieven de kaarten straks opnieuw zullen schudden. Welke geheime operaties er al in gang zijn gezet door diverse lidstaten, welke zetten Europa straks gaat doen wanneer ze opeens beseft wél een wereldspeler te zijn.”
Nadat we hadden opgehangen staarde ik even voor me uit. Ik was niet helemaal gerustgesteld door haar optimisme. Haar geloof in een goede afloop hing te veel van externe factoren af en veranderde weinig aan de machteloosheid van een enkeling.
En toch. Als een zon die op een grauwe winterdag onverwachts doorbreekt, kwam me een dichtregel van Gabriël Smit (1910-1981) voor de geest: ,,Er is meer dan zekerheid, er is hoop.”
Buiten vielen de laatste buien van december op koude aarde, binnen hing ik voorzichtig een kalender voor 2026 op.
Source: NRC