is chef-buitenland van de Volkskrant. Hiervoor schreef ze over Afrika, migratie en ontwikkelingssamenwerking.
Wereldwijd is onder aanvoering van Donald Trump de aanval op de rechtsorde geopend. Steeds vaker is het recht van de sterkste leidend. Het Volkskrant-commentaar bespreekt de belangrijkste verschuivingen van 2025. Vandaag deel 7: Vrede in Gaza.
Bijna twee maanden na het staakt-het-vuren in Gaza ontmoeten de Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu elkaar maandag in Florida. De topontmoeting zal neerkomen op een wedstrijd armpjedrukken over welk onderwerp ter tafel komt. Trump wil het hebben over de volgende stap naar vrede in Gaza, Netanyahu over een nieuwe aanval op Iran.
De twee zelfbenoemde ‘sterke leiders’ die zich doorgaans door niets of niemand laten tegenhouden, zijn door het onbetwiste Israëlisch-Amerikaanse bondgenootschap tot elkaar veroordeeld en dat wringt in toenemende mate. Trump wil nog steeds de geschiedenis ingaan als de president die vrede bracht in het Midden-Oosten en stoort zich zichtbaar aan de tegenwerking en eigenzinnigheid van Netanyahu.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Netanyahu, op zijn beurt, heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij geenszins van plan is om zich terug te trekken uit Gaza of mee te werken aan Palestijns zelfbestuur; laat staan aan een Palestijnse staat. In Gaza laat hij zijn – volgens het Witte Huis ‘schietgrage’ – leger nog dagelijks geweld gebruiken tegen Palestijnse burgers en onthoudt hij hun moedwillig voedsel, tenten, medicijnen en andere basisvoorzieningen om te overleven. Ondertussen gaat ook het Israëlische geweld op de Westelijke Jordaanoever gewoon door en krijgen kolonisten ruim baan om hun illegale nederzettingen uit te breiden.
De onwrikbare koers van Netanyahu, kortom, zal door Trump worden opgevat als een grote opgestoken middelvinger tegen zijn vredesplan. Om het gesprek over Gaza uit de weg te gaan, heeft Netanyahu bovendien een nieuw ijzer in het vuur. Hij zou de Amerikaanse president er tijdens het gesprek van willen overtuigen dat Iran opnieuw een gevaar vormt voor Israël ‘en daarmee de rest van de wereld’. Dit keer gaat het niet om Irans nucleaire programma, maar om ballistische raketten.
Het is de vraag of Trump zich opnieuw laat verleiden tot een aanval op Iran na het overhaaste avontuur afgelopen zomer. Een nieuwe oorlog tussen Israël en Iran staat bovendien haaks op zijn eigen – zakelijke – plannen voor de regio. Achter de schermen worden al weken gesprekken gevoerd met talloze landen, waaronder Qatar en Turkije die Hamas kunnen overtuigen, om de tweede fase van het vredesbestand te laten ingaan. Trump hoopte in januari trots de resultaten te kunnen presenteren.
Het zal Netanyahu dus niet in dank worden afgenomen als hij weigert mee te werken aan de vervolgstappen voor Gaza: geleidelijke terugtrekking van het Israëlische leger, een nieuw bestuur in Gaza en een internationale stabilisatiemacht die kan toezien op de ontwapening van Hamas. Toch is het niet uitgesloten dat Netanyahu er weer mee wegkomt.
Netanyahu heeft keer op keer laten zien dat hij zich niets aantrekt van internationale kritiek. Hij weet bovendien dat die kritiek uiteindelijk altijd verstomt; of het nu gaat om de bouw van illegale nederzettingen, het apartheidsbeleid tegen Palestijnen, de mensenrechtenschendingen of de constante overtredingen van het staakt-het-vuren in Libanon of Gaza. In Israël en de Palestijnse gebieden geldt het recht van de sterkste en dat is nu eenmaal Netanyahu met zijn leger, met dank aan de Amerikaanse miljardensteun.
Die steun intrekken zal Netanyahu doen wankelen, maar waarschijnlijker is dat Trump het opgeeft als hij zijn plan niet kansrijk meer acht. De grote verliezer is dan niet hij maar, zoals altijd, het Palestijnse volk.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant