Voor een witte kerst is de lucht te droog, maar het is wel de koudste kerst in jaren. Op verschillende plekken kon op ondergespoten banen worden geschaatst. ‘In het dagelijks leven gunnen we elkaar niet veel, hier is iedereen relaxed.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Zeist.
Annika Brouwer (25) had haar feestkleren al in een koffer meegenomen naar haar werk in Rotterdam, zodat ze woensdag direct door kon voor kerstavond in het ouderlijk huis in Zeist. Maar toen ze las dat de ijsbaan daar, een ondergespoten skeelerbaan, mogelijk open zou gaan op eerste kerstdag, ging ze toch eerst nog naar huis om de schaatsen te halen.
‘Ik schaats ook weleens op de overdekte baan in Rotterdam, maar dit is anders. De buitenlucht, de zon op je gezicht’, somt ze op, terwijl ze op een picknickbank haar normale schoenen weer aandoet. Ze heeft er al anderhalf uur op zitten en zou wel door willen schaatsen, maar de vriendin van haar broertje is er met haar schaatsen vandoor. ‘We zijn hier met het hele gezin en aanhang, dat is zo verbindend.’
Schaatsen op ‘natuurijs’ lijkt net zo bij de Nederlandse winter te horen als de Top2000, snel vergeten voornemens en platgekookte groenten in een stamppot. Het werd in 2016 zelfs immaterieel cultureel erfgoed. Maar waar miljoenen elk jaar weer inschakelen voor Bohemian Rhapsody van Queen of op 3 januari toch hun eerste peuk opsteken, is schaatsen op natuurlijk bevroren water een schaars goed geworden. Het is deze winter de eerste keer dat de Blikkenburg-baan in Zeist open kan. Vorige winter bleef het bij twee ochtendjes.
Honderden mensen hebben zich naar de baan in het dorp op de Utrechtse Heuvelrug gespoed. Voor sommigen is het pas de eerste keer op het ijs, of misschien de tweede. Zoals voor de 7-jarige Gijs. Hij vindt glijden over het harde ijs ‘een beetje leuk, maar ook eng.’
‘We zaten de afgelopen dagen al een beetje te wachten op groen licht’, zegt zijn vader Ewout Schröder (42). ‘Ik zei tegen de kinderen: we moeten niet te lang wachten. Het is een sport die je niet iedere dag kunt doen.’
Ook in de Zuid-Hollandse plaatsen De Lier, Noordwijk en Warmond en in het Overijsselse Gramsbergen ging de ijsbaan open. De ijsvereniging in het nabij Zeist gelegen Doorn hoopt op tweede kerstdag schaatsfanaten te ontvangen. ‘Normaal is Doorn altijd de eerste, dus we vonden het wel leuk dat Zeist een keer de eerste is, met al die vrijwilligers’, zegt Schröder.
Aan de binnenkant leven de geoefende schaatsers zich uit, aan de buitenkant is ruimte voor Gijs en andere beginners, die zich vasthouden aan het groene hek, een ouder, of een ouderwetse stoel. Uit het midden van de baan klinkt kerstmuziek.
Wouter van der Grift (59) komt ondanks de kerstdrukte helemaal tot rust. ‘In het dagelijks leven gunnen we elkaar niet veel, maar hier is het heel relaxed. Als iedereen de druk verliest van dingen doen en haast, haast, haast, dan kan het.’
Vrijwilligers werkten aan het Filosofenlaantje in Zeist het klokje rond om ervoor te zorgen dat de baan donderdagochtend om 08.30 uur al open kon. ‘Dat begint zo’n 24 uur van tevoren’, zegt Jan Monkelbaan (66), een van nachtelijke vrijwilligers (‘Ik heb drie elfstedentochten gereden, ik weet wat schaatsen is’).
‘Het was de vraag of we genoeg vrijwilligers hebben met kerst, maar gisteren in de namiddag hebben we besloten dat we het gewoon gingen doen.’ Om 02.00 uur dreigde nog een probleem, doordat er te veel water lag op een slechte plek in het ijs. ‘Gelukkig is er een 80-jarige ijsmeester, die dan weet dat je even wat water eraf moet halen en de baan rust moet geven. Om 06.00 uur was de baan hard, om 08.00 uur konden we op sociale media posten dat het doorging.’ Een kwartier later stonden de fanatiekste schaatsers al aan de poort te rammelen.
Mayke Koek (50), die om de hoek van de baan woont, blijft het lastig vinden uit te leggen wat de beleving van natuurijs zo bijzonder maakt. ‘Er komt nostalgie bij kijken, van vroeger uit school komen en, hup, de schaatsen onder. Of je het nou kon of niet.’
Voor de geboren Zeistenaar Corine Blauw (68) hoort schaatsen bij de winters van haar jeugd. ‘Dat was nog op een volgelopen weiland, iets verderop hier bij Blikkenburg. Maar deze unieke plek brengt die nostalgie ook terug’, zegt ze, kijkend naar de schaatsers voor zich. ‘We proberen onze kinderen en kleinkinderen zover te krijgen dat ze hier heengaan. Het moet doorgegeven worden aan de volgende generaties.’
Voor haar en haar man Mat Botman (71) blijft het bij genieten op afstand. ‘Op onze leeftijd is dat niet verstandig meer, maar het kriebelt wel’, zegt Botman.
Het schaatsen doet Wouter van der Grift terugverlangen naar de tijden dat hij toertochten maakte met zijn vrienden. ‘Dit is ook wel een beetje training voor als dat ooit weer kan. Ik ben gauw gegaan, dan gaan de pannen maar wat later op het vuur. Het kerstdiner is vanavond een uurtje later.’
Dan schalt een stem door de boxen. ‘Aan alle pret komt een eind’, zegt een man in een kabeltrui, met rode muts en grijze baard. ‘De zon is al zo krachtig dat het ijs begint te smelten.’ Om te garanderen dat er op Tweede Kerstdag weer geschaatst kan worden, moet de baan om 13.00 uur uur dicht. Er volgt een applaus vanaf de ijsbaan, voor alle vrijwilligers.
‘Mijn puberzoon is vanochtend in bed blijven liggen’, zegt Mayke Koek. ‘Eens kijken of we hem morgen wel meekrijgen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant