In negen afleveringen toont Pluribus van Vince Gilligan zich tot een van de beste en radicaalste series van het jaar. ‘Wat is een mens?’ vraagt een van de laatste mensen zich af.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Scenarist en regisseur Vince Gilligan groeide op met het langlopende The Twilight Zone, wat hij in verschillende interviews zijn favoriete serie noemde. In elke losstaande aflevering werd een fantastisch uitgangspunt (een tijdreis, een geest, een alien) tot zijn verbluffende conclusie gebracht.
Er is iets voor te zeggen om het eerste seizoen van Pluribus (dat met de negende en laatste aflevering rond Kerst afsluit) een typisch ‘Twilight Zone’-concept te noemen. In de eerste aflevering (duidelijk een liefdevolle knipoog naar ouderwetse scifi) zien we hoe het grootste deel van de mensheid door een ogenschijnlijk liefdevolle alieninvasie wordt overgenomen. Iedereen is onderdeel van een collectief bewustzijn (de ‘hive mind’, zoals bij een bijenvolk), alle dieren worden vrijgelaten en de nieuwe mens is niet meer in staat te liegen.
Er is een handjevol personen, onder wie romanschrijver Carol Sturka (Rhea Seehorn), op raadselachtige wijze aan dit alienregime onttrokken. En dat confronteert haar met een aantal akelige dilemma’s: wat stelt ze als individu nog voor? Hoe moet haar verzet eruitzien? Wie zit er nog op haar boeken te wachten, nu één lezer tegelijk alle lezers zijn? Of moet ze zich overgeven aan de collectieve ‘Wij’, die haar ogenschijnlijk niets in de weg wil leggen?
We zagen eerder aflevering een tot en met zes en waren vooral benieuwd hoe Gilligan verder zou gaan (ondertussen koos het Volkskrant-panel de serie in de top tien van 2025). We hebben inmiddels ook de laatste drie afleveringen gezien, die begint met een episode (The Gap), vrijwel zonder dialoog. Het is een van de beste televisie-episodes van dit jaar, en het zet de laatste twee delen en de opmerkelijke cliffhanger meteen onder hoogspanning.
De hive heeft zich van Carol afgekeerd en ze leeft in een verlaten stad. Haar boodschappen worden per drone verzorgd. Ze gaat golfen en treft midden op de golfbaan een bizon aan. Ze bezoekt een museum en neemt een werk van Georgia O’Keeffe mee naar huis, om in de plaats van de poster van datzelfde werk te hangen. Er wordt vrijwel niet gesproken. Keer op keer horen we dezelfde bandopname als Carol telefonisch voedsel bestelt. Het is een wereld waar hemel en hel dicht bij elkaar liggen en waar taal geen functie meer lijkt te hebben.
En wat een geweldige actrice is Rhea Seehorn in een rol die zo doorleefd en naturel gedetailleerd is, dat de illusie kan ontstaan dat het haar allemaal geen moeite kost.
Vince Gilligan legde in zijn grote series Breaking Bad en Better Call Saul altijd veel nadruk op handelingen. Daar hield zijn oeuvre de reputatie van een zekere traagheid aan over. Maar ondertussen kwam de kijker dichter bij de personages en hun leefwereld dan in andere series.
De zevende aflevering van Pluribus is een perfect voorbeeld van hoe die zogenaamde traagheid, stilheid en repetitie werken: de slotscene van The Gap komt hard aan en zet vervolgens alles in beweging.
Zonder wat te willen verklappen wordt de verhouding die Carol heeft met haar ‘chaperone’ Zosia (gespeeld door de Pools-Amerikaanse actrice Karolina Wydra) een sleutel tot hoe Carol zich tot zichzelf en de wereld wil verhouden onder extreme omstandigheden.
In de laatste scene van het seizoen heeft ze een drastische beslissing genomen.
Op zoek naar meer bingemateriaal?
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
★★★★★
Drama
Negendelige serie van Vince Gilligan
Met Rhea Seehorn, Karolina Wydra, Carlos-Manuel Vesga
Te zien op Apple TV.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant