Enkel door middel van diplomatie met Rusland is de oorlog in Oekraïne te stoppen, aldus drie hoogleraren in een opiniestuk. Volkskrant-lezers reageren.
Wat altijd opvalt aan het soort betogen zoals dat van Sauer, Demmers en Overbeek, is de verhullende taal. Er valt wat voor te zeggen dat het niet in het financiële eigenbelang van de Europese burger is dat er eindeloos veel geld naar Oekraïne gaat. Ik zie ook de tunnelvisie ontstaan die onherroepelijk lijkt te leiden naar een toekomst met meer wapens en spanningen. Er mag van mij best wat ruimte worden gemaakt voor naïef idealisme in de EU. Ik zou het fijn vinden als er ook af en toe wordt gepraat over een andere, betere toekomst.
Maar waar de schrijvers hier ‘diplomatie met Rusland’ zeggen, bedoelen zij natuurlijk ‘capitulatie van Oekraïne’. Het zou ze sieren om gewoon eerlijk te zeggen wat zij vinden.
Yari van Halem, Amsterdam
Ik las met enige verbazing het opiniestuk waarin opgeroepen wordt tot diplomatie met Rusland. Ik hou er een wrange nasmaak aan over. Ja, het klopt dat de meerderheid van de bevolking in Oekraïne wil dat de oorlog stopt, maar niet tegen de voorwaarden die Poetin stelt. Ook wordt er te beperkt gekeken naar de dalende steun voor Zelensky; als oorlogspresident heeft hij nog steeds de steun van een ruime meerderheid van de Oekraïense bevolking en er is zelfs geen steun voor nieuwe verkiezingen.
Oekraïne is de oorlog zeker niet aan het winnen, maar Rusland is dat ook niet. Daarbij betaalt Rusland een erg hoge prijs voor zeer beperkte resultaten. En langzaamaan daalt dus ook de steun in Rusland voor de oorlog. Om dan te zeggen dat alle seinen op rood staan?
Ik vraag me ook af of de auteurs wel het nieuws hebben gevolgd de afgelopen maanden. Ze negeren volledig dat er weldegelijk een poging tot onderhandeling is geweest. Met dit Rusland valt niet te onderhandelen. Rusland accepteert alleen een vorm van onvoorwaardelijke overgave. En het is nog maar de vraag of de oorlog wel permanent stopt bij een vredesovereenkomst. Hoe ga je dan zo’n land opbouwen?
Inmiddels zijn we vele dreigementen van Rusland over mogelijke nucleaire inzet verder, gecombineerd met het overschrijden van ‘rode lijnen’. Over een toenemende kans met betrekking tot escalatie naar een nucleair conflict, zou ik graag meer onderbouwing lezen. Als deze kans echt substantieel hoger zou zijn, dan had Richard Knighton dat wel in z’n speech vermeld, toch?
Er dient inderdaad politieke moed te worden getoond, en dat betekent meer steun voor Oekraïne en de gevolgen accepteren. Er is inderdaad een moment voor diplomatie, maar dat moment is nog niet gekomen. Onderhandelen moet vanuit een positie van kracht en niet vanuit zwakte. De politieke moed die we moeten hebben, is het versterken van de machtspositie van Oekraïne en dan onderhandelen. Nu met Rusland om tafel gaan, is dezelfde politieke moed tonen die Neville Chamberlain had ten aanzien van Hitler.
Wilco Engelsman, Enschede
Wat een verademing, de bijdrage van Sauer, Demmers en Overbeek. Hoogst zelden klinkt in de Volkskrant een ander geluid over de Oekraïne-oorlog dan het eenzijdige goed (het regime-Zelensky, de NAVO, Europa, ‘wij’) versus slecht (Poetin, de Russen). En de auteurs hebben gelijk: maar doorgaan met de oorlog in de hoop dat Oekraïne er toch nog in zal slagen de Russen te verslaan is uitzichtloos en kansloos.
Daar mag nog één aspect aan toegevoegd worden. In het mainstream-narratief over de oorlog zijn de Russen de agressors en de Oekraïners en hun bondgenoten de rechtvaardige verdedigers. De werkelijkheid is heel anders, zoals de Amerikaan Benjamin Abelow onlangs nog eens glashelder memoreerde in zijn (in Nederlandse vertaling) Hoe het Westen oorlog naar Oekraïne bracht.
De NAVO stapelde fout op fout, decennia lang, met als dieptepunt het Boekarest-memorandum van april 2008, waarin werd besloten tot inlijving van Oekraïne en Georgië bij de NAVO. De Russen lieten luidkeels weten dat die expansie tot aan hun grenzen voor hen volstrekt onaanvaardbaar was en zeker tot grote ongelukken zou leiden. De NAVO weigerde te luisteren, een schoolvoorbeeld van arrogantie van de macht.
In plaats van alleen maar de wij-hebben-gelijk-kaart te trekken, zou het de NAVO (en de EU) beter passen om eens aan kritische zelfreflectie te doen. Een diplomatieke oplossing van de oorlog zoals door Sauer c.s. bepleit, wordt daardoor mogelijk en ligt dan ook voor de hand.
Peter De Reijke, Engelen
Wederom geeft de Volkskrant ruimte aan mensen die diplomatie met Rusland bepleiten. Het zou deze mensen sieren als ze eens zouden uitleggen hoe het kan dat na talloze imperialistische oorlogen (Tsjetsjenië, Georgië, Oekraïne) in de afgelopen dertig jaar, en de diplomatieke ‘oplossingen’ daarvoor, we in Europa alsnog de grootste oorlog sinds de Tweede Wereldoorlog op ons bord hebben gekregen.
Voor diplomatie heb je twee welwillende partijen nodig. Europa heeft miljoenen mensen onder de bus gegooid om Rusland na elke invasie weer een zoveelste kans te geven. Rusland wil geen diplomatie, het wil totale overgave.
Florus Winterink, Asten
Een heldere opinie waarin een duidelijke oplossing voor de oorlog tussen Rusland en Oekraïne wordt aangedragen. Helaas is er één ‘maar’, of stoorzender in dit whisfull thinking-artikel: de Russische president Vladimir Poetin. Volgens veel andere commentatoren zal hij nooit akkoord gaan met een vredesregeling en houdt hij vast aan zijn ‘maximalistische’ (en voor Oekraïne niet te accepteren) eisen voor beëindiging van de oorlog. En dat nog los van zijn dreiging van herstel van het oude Sovjetrijk richting de Baltische staten, Polen, Finland en Moldavië.
Net als met Adolf Hitler, waar al aan wordt gerefereerd in de bijdrage van Sauer, Demmers en Overbeek, zal de oorlog helaas waarschijnlijk pas eindigen bij Poetins dood of bij de ineenstorting van zijn Russische rijk. Hierna zal er mogelijk ruimte komen voor diplomatie met Rusland, mits dit mogelijk zal zijn met Poetins opvolgers.
Tot die tijd zit er voor Europa, ondanks alle moeite en kosten, waarschijnlijk niets anders op dan dat het Oekraïne op alle mogelijke manieren blijft steunen.
Sierck Swart, Hallum
Een pleidooi van drie hoogleraren om diplomatie in te zetten om zo de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Dit soort pleidooien verschijnt om de zoveel tijd en oogst uiteraard veel sympathie. Want wie wil er nu geen vrede in Europa? Vanuit onze westers-Europese visie kun je toch altijd een oplossing voor een conflict vinden op basis van gesprekken of diplomatie tussen partijen? Mijn inziens getuigen de heren van een grote mate van naïviteit. Twee zaken uit de realiteit worden door hen niet genoemd in het artikel:
1) Rusland toont geen enkele bereidheid tot het doen van concessies. Waarom zou Rusland ook enige concessie doen, nu het aan de winnende hand is aan het front? Uitkomst van de diplomatie zal zijn dat Rusland volledige controle krijgt over niet alleen Donbas, maar ook over de andere, reeds deels veroverde provincies. Zelensky zal moeten verdwijnen, er komt een Rusland-gezinde regering in Kyiv. De Russische taal wordt weer de dominante taal in Oekraïne.
Als westerse denkers zijn wij doordrenkt in redelijkheid, maar de Russische geest is anders. De staat van dienst van dit land de laatste jaren getuigt ervan: Tsjetsjenië, Georgië, Oekraïne, Syrië, Mali. Rusland krabbelt alleen terug als de tegenstander militair te sterk blijkt, niet vanwege hun redelijkheid.
2) Waar ook niet over gesproken wordt, zijn de daarna optredende gevolgen van het sluiten van dit compromis, dan wel deze capitulatie.
Net als in de nu reeds bezette delen van de Donbas, zullen mannen worden gedwongen dienst te nemen in het Russische leger. Zij zijn nu immers Russisch staatsburger geworden. De combinatie van ervaring op militaire gebied van Rusland en Oekraïne belooft niet veel goeds voor onder andere de Baltische staten en wellicht ook de oude Warschaupact-leden.
Een tweede gevolg van capitulatie zal zijn dat er miljoenen Oekraïners vluchten naar West-Europa. Deze mensen gaan op de vlucht uit angst voor (vermeende) dodenlijsten waarop zij vermeld staan. Dodenlijsten die waarschijnlijk al klaarliggen in Moskou.
Robert Hoek, Rotterdam
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant