Documentaire De Amerikaanse onderzoeksjournalist Seymour Hersh heeft heel wat onthullingen op zijn naam staan: hij schreef over massamoorden in Vietnam en martelingen in de Abu Ghraib-gevangenis. In de documentaire Cover-up blijkt Hersh op hoge leeftijd nog steeds actief.
Seymour Hersh in 1975.
Regie: Laura Poitras en Mark Obenhaus. Lengte: 118 min. Vanaf 26/12 op Netflix.
Vier ballen
„De Verenigde Staten hebben een gewelddadige cultuur” is de samenvattende zin die de befaamde Amerikaanse onderzoeksjournalist Seymour Hersh (1937) uitspreekt aan de het eind van Cover-up, de documentaire over zijn journalistieke onthullingen. En dat zijn er nogal wat. De film van Laura Poitras en Mark Obenhaus begint in 1968, het jaar waarin de Amerikaanse overheid een test met gifgas, waarbij 6.000 schapen het leven lieten, in de doofpot probeerde te stoppen. Op archiefbeelden horen we autoriteiten het verband ontkennen tussen de massale schapensterfte en het gifgas, een klassiek patroon dat meermaals terugkeert in de krachtige documentaire.
Zo ontkent toenmalig Defensieminister Rumsfeld dat de misstanden in de Abu Ghraib-gevangenis, waarover Hersh publiceerde, marteling zouden zijn – het zou slechts om mishandeling gaan. De gruwelijke foto’s die Hersh boven water kreeg, laten toch echt een ander beeld zien. De vrouw die de beelden lekte, vertelt aangedaan over de foto’s waarop een naakte gevangene door twee honden wordt belaagd.
Poitras maakte eerder Citizenfour (2014), over klokkenluider Edward Snowden. Zij wilde al sinds 2005 een film over Hersh maken, maar die vond zichzelf niet belangrijk: het ging om de verhalen. Haar integere film over Snowden trok Hersh over de streep, al doet hij niet van harte mee aan deze documentaire vol boeiend archiefmateriaal. Als de makers de documenten willen filmen die zijn bronnen onthullen, dreigt hij met stoppen. Bronnen zijn voor hem heilig.
De kritiek dat Hersh vaak maar één bron gebruikt om zijn verhalen te staven, komt ook ter sprake. Zijn verweer is interessant: de bron die hij al twintig jaar gebruikt, heeft het tot nu toe altijd bij het rechte eind. Het doet denken aan de woorden van Nixon die tevens in de documentaire zitten: „Die klootzak [Hersh] is een klootzak, maar hij heeft meestal gelijk, nietwaar?” Meer nog dan op Nixon is Hersh in Cover-up kritisch op Henry Kissinger, indertijd Nixons veiligheidsadviseur en minister van Buitenlandse Zaken. Zijn kwalijke rol bij de staatsgreep van Chili in 1973 komt ter sprake, evenals de Amerikaanse betrokkenheid in andere communistische Latijns-Amerikaanse landen. Het doet onwillekeurig denken aan Trumps huidige bemoeienis met Venezuela.
Poitras (All the Beauty and the Bloodshed, 2022) en Obenhaus interviewen Hersh in zijn werkkamer, omgeven door talloze dossiers, stapels aantekeningenboekjes en rijen boeken. Hersh is nog steeds actief, we horen hem bellen met een bron in Gaza. Net als in My Lai tijdens de Vietnamoorlog, een doofpot die Hersh onthulde, vinden daar massamoorden door soldaten plaats. De vastberaden en strijdbare Hersh, die in de film ook zijn journalistieke missers toegeeft, is nog lang niet uitgeschreven.
Seymour Hersh in ‘Cover-up’.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC