is chef-buitenland van de Volkskrant. Hiervoor schreef ze over Afrika, migratie en ontwikkelingssamenwerking.
Wereldwijd is onder aanvoering van Donald Trump de aanval op de rechtsorde geopend. Steeds vaker is het recht van de sterkste leidend. Het Volkskrant-commentaar bespreekt de belangrijkste verschuivingen van 2025. Vandaag deel 4: internationale solidariteit
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
In het jaar 2000 werden in New York de zogeheten Millenniumdoelen ondertekend, waarmee 189 wereldleiders beloofden de honger en armoede in de wereld te halveren. In 2015 werden de doelen nog ambitieuzer: in 2030 moest niet alleen honger en armoede zijn teruggebracht, maar zouden ook het klimaat en de ongelijkheid in de hele wereld worden aangepakt. ‘Laat niemand achter’, zo was het inspirerende motto.
Anno 2025 is van deze internationale solidariteit weinig over. De vanzelfsprekendheid om naar elkaar om te kijken heeft plaatsgemaakt voor onverschilligheid. Aanpak van klimaatverandering en milieuvervuiling heeft geen prioriteit meer. Economisch eigenbelang prevaleert boven alles, aangewakkerd door multinationals en hun stakeholders die zich liever niet laten inperken door regels over sociaal- of duurzaamheidsbeleid.
De Amerikaanse president Donald Trump zette begin dit jaar de toon door een streep te zetten door het Amerikaanse hulpprogramma USaid, waardoor de zorg aan tientallen miljoenen burgers is weggevallen.
In Trumps eerste termijn ving toenmalig PvdA-minister Lilianne Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking de klap op met een ambitieus programma voor zorg aan vrouwen en meisjes: She Decides. Van het huidige demissionaire hard-rechtse kabinet viel een dergelijke reparatie niet te verwachten. Dat zette zelf flink het mes in ontwikkelingshulp; een neerwaartse lijn die al in het eerste kabinet-Rutte werd ingezet.
Voor barmhartigheid en mededogen is bij de VVD en radicaal-rechts geen plaats, getuige de omarming van het wetsvoorstel om niet alleen illegaliteit maar ook de hulp aan illegalen strafbaar te stellen. Zelfs erkende oorlogsvluchtelingen die al in Nederland een beschermde status hebben gekregen, moeten het maar uitzoeken. Op de woningmarkt krijgen zij wat betreft BBB-minister Mona Keijzer geen voorrang meer; eigen volk eerst.
Waar politici vooral nog lijken te luisteren naar de bedrijfslobby of hun eigen onderbuik, zijn burgers over het algemeen nog wél begaan met de medemens. Ruim 40 procent van de Nederlanders doet een vorm van vrijwilligerswerk, bijna 9 miljoen mensen steunen goededoelenorganisaties. Bij het laatste grote protest tegen het buitensporige geweld van Israël tegen Palestijnen in Gaza verschenen ruim 200 duizend betrokken burgers in het rood om de regering in Den Haag te dwingen een denkbeeldige ‘Rode Lijn’ te trekken voor premier Benjamin Netanyahu.
Solidariteit, kortom, is voor veel burgers nog wel belangrijk. Zij wensen hun kinderen een gezonde planeet toe die niet is leeggeroofd of vervuild en een veilige, eerlijker wereld waar niet alleen het recht van de sterkste geldt en iedereen kans heeft om mee te komen. Veel burgers begrijpen ook dat het krimpende Europa de rest van de wereld bovendien hard nodig heeft om zijn plek tussen de nieuwe machtsblokken op het wereldtoneel veilig te stellen.
De afbraak van internationale solidariteit - afbouwen van armoedebestrijding en duurzaamheidsbeleid, de weerzin tegen vluchtelingen, het sluiten van grenzen voor arbeidslustige Gen Z’ers uit het mondiale Zuiden - zal Europa verder isoleren in een steeds ongelijkwaardiger en vijandiger wereld. Voor toekomstbestendig beleid zouden politici daarom eens meer naar hun burgers moeten luisteren dan naar de internationale bedrijfslobby.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant