Met de aanstelling van gouverneur Jeff Landry van Louisiana als speciaal gezant voor Groenland zijn Trumps annexatieplannen terug van weggeweest. De 55-jarige Republikein mag dan diplomatieke ervaring ontberen, een trouwe aanhanger van Trump is hij wel.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Even was het stil rondom Trumps wens om Groenland in te lijven. Na veel rumoer aan het begin van zijn termijn ging zijn aandacht de afgelopen tijd uit naar Oekraïne, de Gazastrook en Venezuela. Maar met de aanstelling van gouverneur Jeff Landry van Louisiana als speciaal gezant voor Groenland staan Trumps annexatieplannen weer volop in de schijnwerpers.
Want over zijn missie heeft Landry geen enkele twijfel laten bestaan. ‘Het is een eer om deze vrijwillige rol op me te nemen om Groenland onderdeel te maken van de Verenigde Staten’, zo bedankte hij Trump voor zijn benoeming.
Dat Trump nog altijd gefixeerd is op Groenland, een autonoom gebied binnen Navo-bondgenoot Denemarken, mag geen verrassing heten. Dat de 55-jarige Landry de man is die Trumps imperialistische dromen moet waarmaken, is dat wel. Op het CV van de Republikein staat een hele reeks politieke functies. Maar noemenswaardige ervaring met buitenlandse aangelegenheden is er nauwelijks op terug te vinden.
Loyaal aan president Trump is hij daarentegen wel. En die loyaliteit reikt verder dan diens wens om van Groenland de 51ste staat te maken. Als procureur-generaal van Louisiana sloot Landry zich na de presidentsverkiezingen van 2020 aan bij een rechtszaak om de verkiezingswinst van Trumps tegenstrever Joe Biden in enkele staten ongedaan te maken.
In Trumps tweede termijn schaarde Landry, inmiddels gepromoveerd tot gouverneur, zich vierkant achter de inzet van de Nationale Garde in zijn staat. Verzetten Democratische bestuurders zich in hun eigen staten nog tegen wat zij bruut machtsvertoon noemden, Landry vroeg de president eind september juist om duizend gardisten te sturen naar steden als New Orleans, een Democratisch bolwerk.
Trump heeft aangekondigd het verzoek van Landry (‘een geweldige man’) te honoreren. Landry, zelf jarenlang lid van de Nationale Garde in zijn thuisstaat, verwacht de gardisten rond de kerstdagen in de straten van New Orleans. Volgens Landry moeten zij de ‘toegenomen criminaliteit’ in de stad bestrijden, hoewel die volgens de politie van New Orleans juist daalt. Critici stellen dan ook dat de gardisten vooral worden ingezet om op onrechtmatige wijze Trumps strenge anti-immigratiebeleid te faciliteren.
Begin deze maand heeft Landry ook genoeg voeding aan die kritiek gegeven door de grenspolitie en andere federale agenten met open armen te verwelkomen in New Orleans voor een grootschalige uitzettingsoperatie, met de hoop dat zij ‘gevaarlijke, criminele illegale immigranten van de straten plukken’.
Al vanaf het moment dat zakenman en advocaat Landry ten tonele is verschenen in Washington D.C., nadat hij in 2010 een verkiezing voor het Huis van Afgevaardigden heeft gewonnen in een oerconservatief district in Louisiana, toont hij zich een fel pleitbezorger van de conservatieve agenda. In het Congres maakt hij zich vooral druk over het vermeende ‘anti-olie’-beleid van president Barack Obama en het besluit van een universiteit in Louisiana om een minor in lhbti-studies aan te bieden. Zijn homoseksuele broer Nicholas voelt zich daarop genoodzaakt zich uit te spreken tegen Landry’s ‘onwetendheid’.
Ook nadat hij de overstap heeft gemaakt naar de politiek in zijn thuisstaat, laat hij zich van zijn sociaal-conservatieve kant zien. Als de toenmalig Democratisch gouverneur een decreet tekent dat verbiedt dat ambtenaren in de staat of werknemers van onderaannemers worden gediscrimineerd op basis van hun geslacht, seksuele geaardheid of genderidentiteit, bindt Landry een juridische strijd aan.
Bovendien schaart Landry, zoon van een architect en een lerares op een katholieke school, zich achter de strenge anti-abortuswetgeving in Louisiana, die zelfs geen uitzonderingen kent voor verkrachting of incest. Mensen die het daar niet mee eens zijn, kunnen wat hem betreft ‘verhuizen naar een andere staat’. Met buitenlandse kwesties, buiten onvoorwaardelijke steun aan Israël, houdt Landry zich nauwelijks bezig.
Als gouverneur zet hij in 2024 ook zijn handtekening onder een wet die publieke onderwijsinstellingen in Louisiana, van kleuterschool tot universiteit, verplicht om in elke klas een poster op te hangen met de Tien Geboden. ‘Als je mensen respect voor de rechtsstaat wilt bijbrengen, moet je bij de originele wetgever beginnen, te weten Mozes’, zo veegt hij kritiek weg op het vervagen van de scheiding tussen kerk en staat. Een beroepshof heeft de wet echter deze zomer geblokkeerd, omdat die ‘overduidelijk ongrondwettelijk’ is.
Nu is het dus aan Landry om Groenland veilig te stellen voor Trump. Hoe hij dat precies moet gaan doen naast zijn taken als gouverneur, is nog onduidelijk.
Op een welwillende houding van Denemarken en Groenland hoeft hij in ieder geval niet te rekenen. ‘Groenland behoort toe aan de Groenlanders en de VS zullen Groenland niet overnemen’, reageerden Deense premier Mette Frederiksen en haar Groenlandse collega Jens-Frederik Nielsen in een gezamenlijke verklaring op Landry’s benoeming. ‘Wij verwachten respect voor onze gezamenlijke territoriale integriteit.’
Speciaal gezanten
Net als zijn voorgangers maakt Trump regelmatig gebruik van een speciaal gezant om internationale kwesties extra aandacht te geven en zijn prioriteiten duidelijk te maken.
De bekendste van allemaal is Steve Witkoff, oorspronkelijk aangesteld als gezant voor het Midden-Oosten, maar inmiddels uitgegroeid tot manusje-van-alles én de belangrijkste onderhandelaar met betrekking tot de oorlog in Oekraïne. Daar was de meer pro-Oekraïense Keith Kellogg in eerste instantie voor benoemd. Hij is inmiddels naar de achtergrond verdwenen. Witkoffs optreden leidt ook tot kritiek, omdat hij minister Marco Rubio van Buitenlandse Zaken veelal buitenspel zou zetten. Anders dan de aanstelling van Rubio is die van Witkoff nooit goedgekeurd door de Senaat.
Trump heeft tevens Richard Grenell aangesteld als gezant voor ‘speciale missies’, een rol waarin deze zich bezighoudt met alles – van Californische bosbranden tot de vrijlating van Andrew Tate door Roemenië. Hoewel er ook een ambassadeur in Londen is, heeft Trump producer Mark Burnett (The Apprentice) naar voren geschoven als speciaal gezant voor het Verenigd Koninkrijk. Charles Harder is de speciaal gezant voor ‘beste toekomstige generaties’. Verder zijn er gezanten voor Latijns-Amerika en Irak.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant