In de Marokkaanse hoofdstad Rabat is de eerste wedstrijd van de Afrika Cup gespeeld. Marokko wil het thuisvoordeel benutten om eindelijk een titel te veroveren. Tegelijkertijd is het toernooi voor Marokko een uitgelezen kans om zich te presenteren op het wereldtoneel.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
Het is zondagavond, een half uur voor de aftrap, en in een afgeladen koffiehuis in Rabat voelen Zakaria (31) en zijn vrienden nog geen greintje wedstrijdspanning. Waarom zouden ze, willen ze weten. Het Marokkaanse elftal, dat ze net op het tv-scherm aan de wand het veld op zagen lopen, is in topvorm. Hun tegenstander: de Comoren, een eilandstaat met nog geen miljoen inwoners. ‘3-0’, voorspelt Anas (24) koeltjes. Mohammed (27) gaat nog een stapje verder: ‘Uiteindelijk winnen we in de finale van Senegal, let maar op.’
En Zakaria, wat denkt hij? Is het geen probleem dat de rood-groene shirts van de Marokkanen op het veld al voordat de bal rolt zeiknat zijn geregend? Hij lacht, knijpt zijn ogen tot spleetjes en bolt een spierbal onder zijn speciaal voor vanavond aangetrokken rode trainingsjasje. ‘Dat is geen enkel probleem, ze gaan het flikken.’
In Marokko is de Afrika Cup der Naties, ook wel kortweg de Afrika Cup genoemd, met de openingswedstrijd van zondagavond officieel losgebarsten. Het toernooi is voor Afrika hét tweejaarlijkse voetbalfeest, waarin 24 fanatiek voetbalminnende landen met elkaar strijden om de eer van het continent. Miljoenen Afrikanen zullen de komende vier weken voor de buis zitten. En hier, in de straten van Rabat en in de vijf andere speelsteden, worden tienduizenden Afrikaanse voetbalfans verwacht.
Straatverkoper Adil Chirija (30) hoopt de komende weken op de voetbalgekte in te spelen. Hij is vanuit de Noord-Marokkaanse stad Oujda naar Rabat gereden om rood-groene vlaggetjes en brillen aan de Marokkaanse fans te slijten. De rest van de week verkoopt hij in Casablanca en Agadir, waar Malinese, Zimbabwaanse, Gabonese en Ivoriaanse fans zich verzamelen. ‘Waar iets verkocht kan worden, daar ga ik naartoe.’
In Marokko zijn de verwachtingen over de prestaties van het eigen team ondertussen hooggespannen. Marokko heeft namelijk een gouden generatie op het veld staan, met topspelers als Achraf Hakimi (Paris St.-Germain), Brahim Díaz (Real Madrid) en de Nederlands-Marokkaanse Noussair Mazraoui (Manchester United). De Leeuwen van de Atlas, zoals het Marokkaans elftal liefkozend wordt genoemd, gooiden daarmee al hoge ogen tijdens het WK in Qatar in 2022. Ze schopten het toen tot de halve finales, als eerste Afrikaanse land ooit.
‘Marokko heeft de laatste jaren ook veel in voetbal geïnvesteerd, door nieuwe faciliteiten te bouwen en talent uit het buitenland aan te trekken’, zegt de Marokkaanse voetbalanalist Jalal Bounouar via de telefoon. ‘Het behalen van de kwartfinale of halve finale is dus niet meer genoeg tijdens deze Afrika Cup. We moeten winnen. Want zelfs als we de finale halen, maar die verliezen, zal dat een enorme teleurstelling zijn voor de Marokkaanse fans en de autoriteiten.’
Kortom: Marokko moet zijn momentum benutten, dat is het gevoel in het land. Ook omdat de enige Afrika Cup die Marokko ooit won alweer uit 1976 stamt. Maar thuisvoordeel of niet, de Afrika Cup is een toernooi dat doorgaans vol onverwachte wendingen zit. Marokko begint bovendien niet op volle sterkte, omdat Achraf Hakimi, de aanvoerder en grote ster van het Marokkaanse team, tijdens de eerste wedstrijden nog met een verstuikte enkel op de bank zit. Het kan dus nog alle kanten op gaan.
Naarmate de wedstrijd dichterbij komt, begint het in Rabat, de anders zo onberispelijke hoofdstad van Marokko, steeds meer te broeien. Het straatbeeld kleurt met het uur roder. En in ieder koffiehuis en restaurant sieren aan elkaar geregen Afrikaanse vlaggen het plafond, terwijl de televisies op standje voorbeschouwing staan.
Vlak voor de medina dreigt de wind ondertussen een vlag mee te nemen. En niet zomaar een, het is de vlag van Mundir Abdallah Mohamed (45), voorzitter van de fanclub van het Comorese nationale elftal. Zijn vriend Hachim Abdou (35) grist hem nog net op tijd van het asfalt.
Terwijl de mannen de vlag proberen te fatsoeneren, worden ze vastgeklampt door hun tegenstander. ‘Fijne wedstrijd vrienden’, zegt Ayoub el Arabi (28), terwijl hij ze de hand schudt. ‘Jullie gaan alleen wel verliezen’, voegt zijn vriend Fouad Cherraj (31) eraan toe. Lachend gaan de mannen uit elkaar. Moge de beste winnen.
Tegelijkertijd draait dit toernooi voor Marokko om meer dan een titel. Marokko wil zichzelf tijdens deze Afrika Cup aan de wereld presenteren als een land dat, net als Qatar en Zuid-Afrika, grote (sport-)evenementen kan organiseren. Dat was eigenlijk al de bedoeling in 2015, toen Marokko op de rol stond om de Afrika Cup te organiseren. Maar de autoriteiten trokken zich toen een jaar van tevoren terug, vanwege de ebola-epidemie die destijds in West-Afrika rondwaarde. Voor Marokko is deze Afrika Cup dus een herkansing.
Een dag voor de openingswedstrijd worden de laatste voorbereidingen getroffen. Meterslange stickervellen worden uitgerold over de glazen voorgevel van het treinstation van Rabat. De al hangende halve woorden worden afgemaakt totdat ‘Welcome to Morocco’ verschijnt. ‘Zakken’, klinkt het, als Illias Yousfi (21) vanaf de grond zijn collega-plakkers op de hoogwerker instrueert. ‘Ze moeten precies recht hangen, anders ziet het er niet uit.’
Yousfi meent dat Marokko dankzij dit toernooi eindelijk kan laten zien wat het waard is. ‘Dit wordt de best georganiseerde Afrika Cup ooit.’ Hij hoopt op meer van dit soort internationale sportevenementen, hier in Rabat. De behanger annex schilder werd voorafgaand aan de Afrika Cup voortdurend opgeroepen, iets wat normaal geen vanzelfsprekendheid is. ‘Zo’n evenement betekent werkgelegenheid.’
De 22-jarige Hajar koopt zondagochtend nog snel een pet om haar outfit, bestaande uit een Marokkaans voetbalshirt en een bijpassende cape, te perfectioneren. De Marokkaanse woont vanwege haar studie marketing in de Franse stad Toulouse. Maar toen ze hoorde dat de Afrika Cup in haar geboortestad werd gehouden, regelde ze vijf verschillende telefoons om een kaartje te kunnen bemachtigen. ‘Ik moest erbij zijn’, zegt ze. ‘De Afrika Cup is een en al ambiance en vrolijkheid. Het is een enorme eer als je eigen land het mag organiseren.’
Deze Afrika Cup is voor Marokko ook gelijk een generale repetitie. Marokko draait immers al warm voor de komst van ’s wereld grootste voetbalevenement: in 2030 is het land, samen met Spanje en Portugal, gastland voor het WK-voetbal.
Ter voorbereiding van deze twee toernooien onderging de gehele voetbalinfrastructuur van Marokko een complete metamorfose. Oude stadions werden gemoderniseerd en uitgebreid en Marokko investeerde maar liefst 15 miljard dollar in infrastructurele projecten. Dat geld gaat onder andere naar een hogesnelheidstrein, die de verschillende speelsteden met elkaar verbindt. Ook moet de vliegcapaciteit van het land in 2030 zijn gegroeid van 38 miljoen naar 80 miljoen passagiers per jaar.
De supporters met een ticket voor de openingswedstrijd stappen zondagmiddag dan ook uit een gloednieuw treinstation. Vanaf daar lopen ze slechts een paar minuten naar het hypermoderne sportcomplex Prince Moulay Abdellah, waarop voor deze gelegenheid de Marokkaanse vlag is geprojecteerd. De uitgedoste stellen, gezinnen en vriendengroepen leggen het nieuwe stadion op selfies vast.
Moeder Selma el Hares (50) en dochter Latifa Cherite (21) hebben weliswaar geen kaartje voor de wedstrijd, toch zijn ze speciaal uit Meknes gekomen om de voetbalarena te bewonderen. Vooral El Hares is vervuld van trots. ‘Ik vind het echt prachtig, zoiets heb ik in Marokko nog nooit gezien.’
De excessieve uitgaven leidden de afgelopen maanden ook tot kritiek in Marokko. Waarom gaat er wel geld naar dure voetbalstadions, terwijl publieke voorzieningen als ziekenhuizen en scholen op instorten staan, vroegen jonge demonstranten zich af. De protesten doofden uit, nadat de Marokkaanse koning 15 miljard dollar extra investeringen beloofde en duizenden actievoerders werden opgepakt. Cherite wil er weinig over zeggen, net als veel andere jongeren deze zondag. ‘De demonstranten oefenden slechts hun demonstratierecht uit.’
Als de avond is gevallen en de regen met bakken uit de hemel komt, gaat de openingswedstrijd eindelijk beginnen. In het koffiehuis in het centrum van Rabat zitten de drie vrienden er klaar voor. De bediening heeft zich nog een laatste keer door de zee aan stoelen gewurmd om hen koffie en thee te serveren. Een ontspannen voetbalavond kan beginnen.
Maar tegen de rust is het aanvankelijke bravoure ver te zoeken. Na een gemiste strafschop, nog een geblesseerde aanvoerder en tal van onbenutte kansen, dreigt het een hele andere wedstrijd te worden. De Leeuwen van de Atlas lijken te bezwijken onder de druk. De Comoren houden juist stand. Zakaria, voorheen de luidste van het stel, is even stilgevallen. ‘Ik denk dat we blij mogen zijn als we nog winnen.’
Maar dan. In de 55ste minuut komt de verlossing, wanneer de Marokkaanse Brahim Díaz het eerste doelpunt binnenschiet. Iedereen springt op. Vuisten gaan de lucht in. Het koffiehuis is te klein. En als Ayoub El Kaabi even later met een spectaculaire omhaal volgt, kan de avond niet meer stuk. Bij de vrienden is het vertrouwen terug. Zakaria’s ogen twinkelen weer. Grijnzend besluit hij: ‘Misschien wordt het wel 5-0.’ Het zou bij een 2-0-zege blijven.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant