Europese zuivelbedrijven krijgen bij export naar China te maken met hoge heffingen. FrieslandCampina krijgt met 42,7 procent het hoogste tarief opgelegd. De heffingen gelden niet voor (baby)melkpoeder.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
De heffingen op Europese zuivel zijn een nieuwe slag in de handelsoorlog tussen China en de Europese Unie. Die is enigszins onder de radar gebleven vanwege het bombast waarmee de Amerikaanse president Donald Trump dit voorjaar zijn eigen handelsoorlog begon. Maar met heffingen op brandy, varkensvlees en nu ook zuivel draait China de duimschroeven flink aan.
Het Chinese ministerie van Handel heeft elk zuivelbedrijf een eigen tarief opgelegd, variërend van 21,9 tot 42,7 procent. De Nederlandse zuivelgigant FrieslandCampina krijgt dat laatste, hoogste tarief opgelegd. Het gros van de bedrijven krijgt een heffing van net onder de 30 procent.
Van de Europese zuivelexport gaat 20 procent naar China, wat het land een belangrijke markt maakt. De heffingen gelden voor allerlei soorten kaas, room en niet-gecondenseerde melk. Zuivelbedrijven zullen opgelucht zijn dat wei, melkpoeder en babyvoeding, goed voor zo’n driekwart van de totale Chinese zuivelimport, niet op de lijst staan.
Volgens de Rabobank exporteerde de EU in 2023 voor zo’n 488 miljoen euro aan zuivelproducten naar China waar nu heffingen op gaan gelden. Ruim een derde daarvan kwam uit Frankrijk.
Beijing rechtvaardigt de heffingen door te wijzen naar Europese landbouwsubsidies. Gesubsidieerde import uit de EU zou de binnenlandse zuivelsector ‘aanzienlijke schade’ hebben toegebracht. De EU stelt dat haar subsidies niet in strijd zijn met regels van de Wereldhandelsorganisatie – en China heeft de zaak daar ook niet aanhangig gemaakt.
In werkelijkheid zijn de heffingen – net als die op brandy en varkensvlees – een vergelding voor Europese heffingen op elektrische auto’s. De EU kondigde op 20 augustus 2024 nieuwe heffingen aan op die auto’s, die dankzij Chinese subsidies de Europese markt overspoelen. Een dag later begon China een onderzoek naar Europese subsidies op zuivelproducten.
Het is onduidelijk wat de impact van de heffingen zijn op FrieslandCampina. De regio Azië en Oceanië was in 2024 goed voor bijna een derde van de omzet. China maakt daar een belangrijk deel van uit, maar dat is vooral vanwege de verkoop van babyvoeding.
In een reactie stelt FrieslandCampina dat het heeft ‘kennisgenomen’ van het Chinese besluit, en dat het zich inzet ‘voor een constructieve dialoog’ met het Chinese ministerie.
De reden dat China zijn pijlen richt op de Europese landbouw is vermoedelijk omdat het gaat om een gevoelige sector, met een hoge actiebereidheid. Vorige week nog protesteerden duizenden boeren in Brussel tegen het handelsverdrag Mercosur. Door heffingen in te voeren verhoogt China de economische druk op de sector, wat zou kunnen leiden tot nieuwe protesten.
Momenteel is China volgens de Rabobank nog voor meer dan de helft afhankelijk van import voor de producten waar nu heffingen op komen. Als Europese kaas, melk en room duurder worden, verwachten bankanalisten dat zuivelbedrijven uit Australië, Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk in dat gat kunnen springen.
Ook de eigen Chinese zuivelsector profiteert vermoedelijk van de heffingen. De Chinese melkproductie groeit momenteel harder dan de binnenlandse consumptie. De heffingen zijn voor Chinese zuivelbedrijven een kans om zich meer toe te leggen op de productie van relatief winstgevende producten zoals room en kaas.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant