Het gebeurt vrijwel elke dag: met blauw zwaailicht en sirene rijdt Iggy Wirodikromo naar een incident op het spoor en meldt zich via de portofoon als EMTP: Eerste Mens Ter Plaatse. Iggy (31) is incidentenbestrijder bij ProRail in Utrecht.
Vandaag is zijn pieper nog niet afgegaan, maar vijfentwintig incidenten zijn een gewone dag. Die vallen niet allemaal in zijn regio en niet allemaal ontregelen ze het treinverkeer lang. Een wisselstoring wordt meestal snel opgelost. Of dieren op het spoor. „Mijn eerste zwaan vergeet ik nooit”, zegt Iggy, „Ik was doodsbenauwd.”
Maar spoornetbeheerder ProRail kampt met steeds meer ernstige incidenten: IT-storingen, koperdiefstal, de intercity die zich in een vrachtauto met peren boorde. Het vaakst moeten Iggy en zijn collega’s uitrukken voor ‘spoorlopers’: wandelaars die een stukje afsteken, spelende kinderen, scholieren na een feestje, bewoners die boos zijn dat ‘hun’ onbewaakte overweg is opgeheven, mensen met verward gedrag (dat nu ‘onbegrepen gedrag’ heet). Dit jaar al vijfduizend keer.
Spoorlopers verdwijnen vaak spoorloos. Soms treft Iggy ze nog aan en gebeuren er geen ongelukken. Dat zijn goede dagen. „Soms zijn ze verontwaardigd, of zijn ze zich van geen kwaad bewust. Dat verbaast me nog steeds”, zegt hij.
En soms is hij te laat. Dan coördineert de EMTP hulpverlening en evacuatie van passagiers, is hij ogen en oren van de technische operatie die op gang komt bij elke „aanrijding”, zoals een „aanrijding met een persoon” nu heet.
Niet zelden ziet ProRail het aankomen. Langs het spoor staan slimme camera’s. De beelden van 36 ‘risicoplekken’ vullen 24/7 een wand op een andere ProRail-locatie in Utrecht. Het stukje straat voor de overweg heet ‘treuzelveld’. Als de camera vaststelt dat iemand meer dan vijftig seconden in zo’n vak is, klinkt een alarm. Soms loos. Dan passeert er een lange goederentrein. Of is er sprake van een treinspotter.
Zoals de man die al de hele dag bij een overweg in Venlo het camera-alarm laat afgaan. „Een vaste bewoner”, zegt Koen Bakker (34), teamleider camerabeveiliging. „Hij heeft elke trein gefotografeerd. Gelukkig heeft hij een oranje hesje aan.”
Wat helaas ook kan, is dat iemand zo’n plek heeft uitgekozen om de gedaalde spoorbomen te negeren. Sinds kort staan bij overwegen nieuwe borden: „Lijkt je leven uitzichtloos? Bel me, ik luister. Wat je verhaal ook is.”
Meestal stapt iemand niet resoluut het spoor op, zegt Bakker. Dat geeft zijn mensen een kleine kans om nog tijdig hulp in te roepen van de politie. Maar niet overal staat zo’n camera. En als ze wel meekijken „is er vaak geen handelingsperspectief”, zegt hij. „Je doet wat je kunt, maar het is elke keer een kras op je ziel.” Zijn mensen krijgen nazorg.
Iggy Wirodikromo opent zijn Mercedes-bus: evacuatietrap, noodverlichting, kettingzaag, latex handschoenen, slang, sproeistukken. „Om het spoor te reinigen van”, zegt hij. Achter ‘van’ hoor je de punt. Flesjes water voor gestrande passagiers. Een knuffel van een aapje, in cellofaan.
Hij was eerder militair en werkte in de ggz. „Die achtergrond helpt me kalm te blijven”, zegt hij. „Maar je kunt je nooit helemaal voorbereiden op wat je aantreft.”
Hans Steketee doet elke maandag ergens vanuit Nederland verslag
Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op www.113.nl.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC