Opvoeding Acteurs Thekla Reuten en Gijs Naber speelden dit jaar allebei in films over opgroeien en ouderschap. Ze vertellen over de verlokkingen en het gevaar van de smartphone en over ‘chef de maison’ zijn. „Je moet de kinderen gaan halen. Kun je gaan, nu?”
Gijs Naber en Thekla Reuten in Amsterdam
,Heb je gevraagd of ze de muziek zachter zetten?”, vraagt Thekla Reuten aan haar partner Gijs Naber. Ja, zegt hij, de bediening zou het doen. Zij: „Dit is nog niks zachter.”
Ze voelen zich verantwoordelijk, want deze Amsterdamse brasserie was hun keuze: dichtbij huis en de school van hun zoons van acht en tien. Over een kleine drie uur moeten ze worden opgehaald.
We gaan het hebben over ouderlijke angsten en opvoeden, vanwege hun nieuwste films en haar betrokkenheid bij de ouderbeweging Smartphonevrij opgroeien, die smartphonebezit wil uitstellen tot kinderen veertien jaar zijn en sociale media tot zestien jaar.
Zij, met een pet op haar hoofd die ze binnen afzet, vroeg zich van tevoren af of ze dit gesprek moesten voorbereiden.
Hij, met een donkerpaars wollen mutsje dat hij binnen ophoudt, vond dat niet nodig.
Acteurs Thekla Reuten (50) en Gijs Naber (45) hebben elk een lange lijst films en series op hun naam, zowel in Nederland als internationaal. Twee films gingen afgelopen najaar in première op het Nederlands Film Festival. Voor de meisjes, waarin Thekla Reuten de moeder van een puberdochter speelt die betrokken raakt bij een ernstig ongeluk. En De pupil, waarin de populaire voetbalcoach Ries, vertolkt door Gijs Naber, de twaalfjarige Daan misbruikt.
Gijs: „Het zijn twee enorme angstbeelden van ouders. Beide films gaan over het verliezen van grip op het leven van je kind. Je probeert als ouder zoveel mogelijk controle te houden, maar bij veel dingen merk ik nu al dat ik het anders had moeten doen.”
Gijs: „Als het gaat over echte aandacht bijvoorbeeld, of de tijd die je neemt voor je kind. Het gezin loopt zoals het loopt, als ouder ben je druk met je eigen leven. En, maar dan komen we al gelijk op die smartphone…”
Thekla: „De derde nachtmerrie.”
Gijs: „…waarmee er ongemerkt nóg een factor bijgekomen is waardoor je je aandacht voor je kinderen dreigt te verliezen. Met De pupil laten we zien dat er iets afschuwelijks kan gebeuren met je kind zonder dat je het als ouder in de gaten hebt. We willen dat bespreekbaar maken, maar niet de angst creëren dat seksueel misbruik voortdurend op de loer ligt.”
Thekla: „Ik vind het dapper, maar ook heftig dat Gijs deze film heeft gemaakt. Ik heb er een knoop in mijn maag van gehad. Dit jaar heb ik me voor het eerst afgevraagd hoe het voor onze kinderen is om ons als ouders te hebben. Nu kijken ze onze films nog niet…”
Gijs: „…maar ze hebben wel een item over De pupil gezien bij Het Jeugdjournaal. Daarin wordt Bart de Wilde, die Daan speelt, geïnterviewd. Voor ouders van vriendjes van onze oudste was dat aanleiding om met hun kind het gesprek te openen over pedofilie en grooming, en ook over seks en porno. De snelheid waarmee kinderen informatie tot zich kunnen nemen, of ongevraagd kunnen krijgen, is veel hoger dan in onze eigen jeugd. Ik vond vroeger hooguit een plakkerig pornoblaadje in een plastic zak in het park waar ik stiekem in kon kijken.”
Thekla: „Gádverdamme.”
Gijs: „Je moet nu als ouder veel alerter zijn.”
„Ja, en er wordt ook besproken wat mijn personage met die jongen doet. Maar je voelt niet de spanning van de film.”
„Niet over of ik het moest doen, wel over hóé ik het moest doen. Het misbruik stond explicieter beschreven in het script, we hebben onderzocht wat echt nodig was om te tonen. Ook met alle respect en openheid die noodzakelijk is bij het maken van zo’n film met zo’n jonge acteur. En toch, ondanks alle voorzichtigheid en Barts eigen alertheid op wat hij wel en niet wilde, merkte ik bij hem spanning als ik in mijn rol switchte van de lieve persoon met wie hij net stond te voetballen naar iemand die iets van hem wilde dat hij niet prettig vond.”
Gijs: „Ik heb tijdens het filmen geen enkele keer aan mijn eigen kinderen gedacht…”
Thekla, tussendoor: „Je kúnt zoiets niet eens spelen met die gedachte erbij.”
Gijs: „…omdat je je concentreert op het verhaal. Ik heb wel nagedacht over waarom Ries die gevoelens voor die jongen heeft.”
Thekla Reuten en Gijs Naber
„Net als bij elk ander personage probeerde ik zijn gevoelens te koppelen aan emoties die ik zelf ken. Dus ik heb gedacht: hoe zou ik dit spelen met een man of vrouw van mijn eigen leeftijd? Pas toen ik de film uiteindelijk zag, voelde ik wat het effect daarvan was.”
„Moeilijk om naar te kijken. Tóén ging ik wel denken: shit, mijn neefjes zijn net zo oud, mijn kinderen bijna.”
Voor de meisjes won in oktober drie Gouden Kalveren: beste speelfilm, beste scenario en beste hoofdrolspeler – Thekla Reuten. De film gaat over twee echtparen die samen een vakantiehuis delen in Oostenrijk. Nadat hun beider tienerdochters betrokken raken bij een ernstig ongeluk, blijkt dat slechts één van de meisjes gered kan worden. Vechtend voor hun eigen kind raken de ouders verwikkeld in een manipulatieve strijd. Thekla: „In het lichaam van mijn personage Anouk is geen spier ontspannen. Ze is in alles zó opgefokt. Zoals ze bijvoorbeeld tijdens een diner op een Lady Macbeth-achtige angstaanjagende manier de regie neemt en probeert om het geheel naar haar hand te zetten om haar dochter te redden.”
„Ik was benieuwd, ja, hoe dat zou zijn. Mike van Diem, de regisseur, had gezegd dat hij geen enkele schoonheid wilde zien bij Anouk. Het was de eerste keer in mijn carrière dat ik…” Ze laat haar schouders, rug en mondhoeken zakken. „Ik vond het fantastisch bedacht dat Mike mijn bovenlip liet wegschminken en mijn wenkbrauwen lichter liet maken. Dat was een enorme verandering van mijn gezicht. Die ANWB-kleding was natuurlijk ook goed.”
Gijs: „Aanvankelijk wilde Mike aan de slag met special make-up. Thekla heeft thuis de tanden ingedaan van een neanderthaler die ik speelde in De Pudding Club [2024], en ik heb haar de neus die ik droeg voor de rol van Willem Holleeder opgeplakt die ik nog ergens had liggen van de serie Judas [2019]. Hebben we Mike een foto van gestuurd: ‘is dit een beetje de kant die je op wilt?’”
Gijs Naber: „Ik heb tijdens het filmen van De pupil geen enkele keer aan mijn eigen kinderen gedacht.”
Thekla: „Schoonheid heeft altijd een rol gespeeld bij mijn eerdere personages. Omdat het in het script stond, of omdat ik misschien zelf dacht dat ik daaraan moest voldoen. Je kunt in dit vak gemakkelijk gaan denken dat je uiterlijk een belangrijk onderdeel is van wie je bent als acteur en als mens. Gijs heeft al gekke tandjes gehad, een grote neus en een kaal hoofd.”
Gijs, lachend: „Ik heb dat kennelijk allemaal nodig om ergens te komen. Zo kun je het ook zien.”
Bij de uitreiking van de Gouden Kalveren zei Thekla Reuten aan het einde van haar speech: „Gijs, dankjewel dat wij het écht samen doen.” Dat is niet vanzelf zo gegaan, zegt ze nu. „Het moederschap is voor mij veel bindender en fysieker geweest dan het vaderschap voor Gijs is. Als hij wegging, zeiden de kinderen ‘doei pap’, als ik wegging hingen ze aan mijn benen.”
Toen ze speelde in de Amerikaanse serie Warrior nun [2020-2022], die werd opgenomen in Spanje, gaf ze nog borstvoeding. „En hoewel ik goed ben in snel oppas regelen en alles organiseren, vond ik het heftig toen bleek dat Gijs er gedurende alle negen draaiweken niet bij zou zijn. Hij zat in Boedapest voor een film, de vluchtverbinding was onhandig. Ik kan het best lang goed volhouden, maar…”
„Nee, het waren dróómweken, dankzij mijn moeder en andere hulptroepen, maar ik probeer uit te leggen dat wij al doende moesten ontdekken hoe we twee acteercarrières naast elkaar konden hebben. Terwijl we tegelijkertijd het moederschap en het vaderschap aan het ontdekken waren. Het was tussen ons niet van de ene op de andere dag fiftyfifty.”
Gijs: „Nu maken we elke keer een balans op als projecten elkaar dreigen te kruisen. Wat vinden we belangrijk als ouders, als geliefden en als acteurs?”
Thekla: „Vermoeiend, soms. Sommige mensen hebben zes jaar dezelfde baan. Als er dan een keer iets verandert, ga je met je partner in gesprek. Maar wij hebben dat het hele jaar door.”
Gijs: „Waarbij we ook te maken hebben met ons ego en onze ambitie.”
Thekla: „Ik weet al vanaf het begin van mijn moederschap dat ik mijn kinderen nooit langer dan een week wil missen. Gijs moest daarvoor eerst negen weken in Boedapest filmen en later nog eens zeven maanden in Praag.” Ze kijkt hem aan. „Jij moest het eerst ervaren om te ontdekken dat je dat nooit meer wilde.”
Gijs: „Ik merk dat de kinderen ons naarmate ze ouder worden steeds meer nodig hebben. Als ze ergens tegenaan lopen, wil ik niet tegen ze zeggen: ‘Oké, goed dat we het hier even over hebben gehad, nu ben ik vier weken weg, maar daarna praten we verder.’”
Thekla: „Het afgelopen half jaar heb ik intensief gewerkt aan een nieuwe serie,” ze doelt op het romantische kostuumdrama Grand Hotel aan Zee, eind 2026 te zien bij KRO-NCRV, „en Gijs was chef de maison. Zo noemen wij dat. Om dat te kunnen doen, heb ik in april tegen Gijs gezegd: de komende tijd ben ik het vadertje en jij het moedertje. Dat betekende bijvoorbeeld dat ik niet wist wat we ’s avonds gingen eten en dat ik, als het op de set een uur uitliep, niet naar huis belde om te vragen of het allemaal wel lukte. De dank aan Gijs die ik uitsprak toen ik het Gouden Kalf kreeg, was omdat ik dit jaar écht heb gevoeld dat ik helemaal ontlast werd.”
Een serveerster komt vragen wat we willen eten. Thekla wijst naar twee bijgerechten op de menukaart. „Ik wil graag de roasted carrots en de grilled broccoli met smoked almonds. En ik wil daar, gek genoeg, graag een ijskoffie bij. Niet te lattig, eerder als cappuccino. Koffie, beetje melk, ijsblokjes, bám.” Gijs bestelt een sandwich met rendang en een karaf water. Hij zegt dat hij weliswaar in verschillende series en films speelt die dit jaar zijn uitgekomen, maar dat die allemaal al eerder opgenomen zijn. Dit jaar heeft hij maar twintig draaidagen gehad.
Gijs: „Heerlijk. Ik heb daar helemáál geen problemen mee.”
Thekla: „Je bent er ook heel goed in.”
Gijs: „Wij gaan heel anders om met onze kinderen dan onze ouders dat deden. De aandacht die wij geven…”
Thekla: „…oeh, nú maak je een vat open.”
Gijs: „…En tegelijkertijd is het praktiseren van ouderschap…”
Thekla: „…een rollercoaster waar je in komt. Maar het heeft niet zoveel zin om generaties te vergelijken. De online wereld, bijvoorbeeld, was er vroeger niet. Het grootste verschil tussen onze ouders en onszelf is dat wij twee fulltime carrières hebben…”
Gijs: „…en daar proberen evenwichtig mee om te gaan.”
Gijs: „Mijn vader functioneerde als hoofd van het gezin. Hij had een directiefunctie op de Hogere Economische School in Amsterdam, mijn moeder koos ervoor om fulltime moeder te zijn. Wat ik fijn vond, maar ik zag ook dat mijn moeder veel ambitie had om andere dingen te doen.”
Thekla: „Er waren nauwelijks voorbeelden van vrouwencarrières.”
Gijs: „Ik geef op een heel andere manier aandacht aan mijn kinderen dan mijn vader deed bij ons. Ik neem hem niks kwalijk, maar wat ik nu ervaar met mijn eigen kinderen heb ik als kind niet gehad.”
Thekla: „En hoe komt dat? Doordat jij nu een half jaar chef de maison bent geweest.”
Gijs: „De gesprekken die ik met mijn kinderen heb zijn intiemer, opener en directer.”
Thekla: „Dat mijn moeder mij niet echt vroeg wat ik voelde, is niet een verwijt aan haar, want het werd háár ook nooit gevraagd.”
Thekla: „Neem het tracken van je kind met gps-horloges. Als een kind weet dat het getrackt wordt, beweegt hij minder verstandig en minder autonoom door de wereld. Je geeft je kind zo’n gps-horloge omdat je het zélf niet kunt loslaten. Ik vind het zelf supermoeilijk om mijn kind los te laten, maar ik wéét dat ik hem die zelfstandige ervaringen moet gunnen. Je moet ook leren loskoppelen van de gevaren die er zijn. Jij”, zegt ze tegen Gijs, „kunt dat veel makkelijker. Als ik het nieuws heb gezien, kan ik daarna uren niet slapen. Gijs gaat liggen en is hup, weg.”
Thekla: „Nee, die stond erin! De scène waarin Anouk de smartphone van haar dochter kapot trapt, is wel later bedacht. Tijdens het draaien zei Mike opeens dat hij een idee voor een shot had dat ik heel leuk zou vinden.”
De ouderbeweging Smartphonevrij opgroeien startte in juli vorig jaar. Inmiddels hebben de ouders van bijna 60.000 kinderen op ruim 4.400 scholen het ouderpact van de beweging getekend, en zich daarmee gecommitteerd aan het voornemen om het geven van een smartphone uit te stellen tot de leeftijd van veertien jaar of later. Samen met psycholoog Thijs Launspach brachten de initiatiefnemers van Smartphonevrij opgroeien afgelopen oktober een gelijknamig boek uit. Inmiddels zijn er 36 landen met een soortgelijke ouderbeweging.
Thekla: „Die grote opkomende tegenbeweging komt natuurlijk doordat de telefoon substantieel is veranderd door algoritmes en AI. Als ik lees hoe ze bij Meta denken over kinderen, wacht, ik pak het er even bij”, ze graait in haar tas naar haar telefoon en zoekt haastig.
Gijs, tegen de interviewer: „Wil je mij anders nog iets vragen?”
Thekla: „Niet zo flauw doen, we hebben ook heel lang over jouw film gepraat.”
Ze kan het document niet vinden en zegt dat ouders, simpelweg door het niet geven van een telefoon aan hun jonge tiener, tonen dat het kán. Dat deze ouders hun kind er een onbezorgde jeugd voor teruggeven. Ze zegt ook dat nu steeds meer scholen aanhaken, omdat leraren merken dat kinderen kampen met slaapproblemen, zich niet meer diep kunnen concentreren en ruziën of pesten op Snapchat.
En ja, erkent ze, een causaal verband tussen smartphones en mentale ongezondheid van jongeren is moeilijk aan te tonen. „Maar we weten wél dat de hersenen van kinderen tussen acht en veertien belangrijke ontwikkelingstaken hebben die later niet meer kunnen worden ingehaald. Kinderen moeten in die periode dingen doen die ze niet online kunnen doen, zoals buiten spelen. En slaapproblemen als gevolg van telefoonbezit zijn wél aangetoond, net als fors toegenomen bijziendheid onder kinderen.”
Ouders denken, zegt ze, dat hun kind digitaal vaardig gemaakt moet worden en dat ze het daarom een smartphone moeten geven in groep acht. „Maar de gemiddelde schermtijd van tieners met een telefoon is zes uur en daarvan bestaat het grootste deel uit sociale media. Dat is geen digitale vaardigheid. Dus dit argument gaat gewoon niet meer op nu dat apparaat zo verslavend gebouwd is.”
„Dat wil ik liever niet weten, omdat het soms te veel is. Ik voel zelf die verslavende werking. Maar ik weet wel dat ik véél te veel op Instagram zat voordat ik met de ouderbeweging begon. Daarmee is het ook begonnen: ik voelde paniek toen mijn kind, destijds acht, vroeg wanneer hij een telefoon kreeg.”
„Nou, actief, soms post ik er zes weken niks op. De grootste verandering die ik heb ingevoerd, is dat ik niets meer op mijn telefoon doe wat ik ook op een computer kan doen. Omdat ik me realiseerde dat mijn kind mij heel vaak bezig zag op mijn telefoon. En dan kun je zeggen dat je aan het werk bent, of de krant leest, maar voor een kind is het gewoon een scherm. En ik praat erover met onze oudste. Ik zeg het tegen hem als ik baal dat ik weer een uur op Instagram heb gezeten terwijl ik eigenlijk wilde gaan slapen. En dat hij het tegen me moet zeggen als hij vindt dat ik te veel op mijn telefoon kijk.”
„Laatst nog, hij vroeg me of ik een vriendje wilde appen voor een speelafspraakje. Ik pakte mijn telefoon om dat te doen en begon mijn eigen appjes te lezen en beantwoorden. Na tien minuten zei hij: ‘Mam, je ging dat appje toch sturen?”
Gijs vertelt dat hij laatst met de kinderen met de trein naar Antwerpen ging. „Dan kun je thuis op de NS-app je treinkaartje kopen, maar ik koos ervoor na school met de kinderen naar het station te fietsen om daar fysiek een kaartje te kopen voor de reis van een week later. Dat klinkt heel gewoon, maar het is een enorme beleving. Het fietsen, het wachten, praten met degene die de tickets verkoopt, de hele fysieke ervaring.” Op zijn T-shirt staat de tekst: ‘Langzamer leven in de gloria’.
Thekla: „Het is heel zinnig om te bedenken of de efficiëntie waar apps je toe dwingen, leidt tot een leuker leven.”
Gijs: „Efficiëntie heeft tot nu toe alleen maar stress opgeleverd.”
Thekla, met een corrigerend stemmetje: „Níet helemáál waar.”
Gijs: „Absoluut wél waar.”
Thekla: „De wasmachine heeft heel veel opgeleverd.”
Gijs: „Ik heb het over de efficiëntie van die apps. Ze worden zogenaamd gemaakt om je leven makkelijker te maken. Ik ben absoluut vóór technologische ontwikkeling. Maar de tijd die je overhoudt, vullen mensen in met andere apps.”
Thekla: „Gijs betaalt bijvoorbeeld met pasjes op zijn telefoon. Ik háát dat, ik wil daar absoluut niet aan beginnen.”
Gijs: „Dat is wel echt het slechtste voorbeeld dat je kunt geven.”
Thekla: „Het gaat over de dwang van de technologie. Als je gedwongen wordt om met een telefoon te betalen, ben je gedwongen om een smartphone te hebben.”
Ze schrikt op, het is kwart over twee geweest. „Ooo, we zijn de kinderen vergeten, Gijs, je moet de kinderen halen! Kun je gaan nu?” Ze zegt dat hij moet gaan omdat zij straks een andere afspraak heeft.
Gijs: „Maar ik wil hier nog heel veel over zeggen.”
Thekla: „Nee, nee, ga!”
Gijs: „Mijn emoties en kwaadheid over dit onderwerp zijn voor een deel gekoppeld aan ons werk. Mensen nemen steeds minder tijd voor verdieping. En de streamingsdiensten voeden dat door een functie te ontwikkelen waarmee je series twee keer zo snel kunt kijken, en door second screen friendly content te maken.”
Thekla: „Ik zal het uitleggen, ga jij nou?”
Hij vertrekt, zij zegt: „Second screen friendly betekent dat er niet te veel heftige plotwendingen mogen zijn, omdat de kijker het anders niet meer begrijpt als hij even op een ander scherm heeft gekeken. De kijker wordt behandeld als een consumerende malloot.”
Tien minuten later is hij alweer terug, met schooltassen maar zonder kinderen. Die zijn met een vriendje mee.
Gijs: „Hij hoort ons natuurlijk al een paar jaar over de gevaren. Een grote eyeopener voor hem was toen hij hoorde dat de grote bazen van techbedrijven hun eigen kind geen smartphone geven.”
Thekla: „Veel mensen weten niet dat kinderen het juist heel goed begrijpen. Het zijn de ouders die bang zijn dat hun kind buiten de boot valt. Dat is precies wat de ouderbeweging het afgelopen anderhalf jaar heeft bereikt: het bewijs en het vertrouwen dat als ouders samen besluiten om die smartphone uit te stellen, de norm verandert en kinderen daar geen probleem mee hebben. Je moet alleen de groepsdruk weghalen. Ons kind weet dat hij straks eerst een Nokia krijgt. En als hij veertien is, zien we wel hoe de wereld dan is.”
Thekla Reuten (Bussum, 1975) begon haar acteercarrière met rollen in films als De trip van Teetje (1998) en Kruimeltje (1999). Nationale bekendheid verwierf ze met haar hoofdrol in de verfilming van Tessa de Loos boek De Tweeling (2002). Kort daarna werd haar carrière internationaal, en speelde ze onder meer in de films In Bruges (2008, met Colin Farrell), The American (2010, met George Clooney) en Red Sparrow (2018, met Jennifer Lawrence). Ze won twee keer een Gouden Kalf: voor haar hoofdrol in de dramafilm Narcosis (2022) en voor die in Voor de meisjes (2025).
Gijs Naber (Vinkeveen, 1980) was in de eerste jaren van zijn acteercarrière verbonden aan het Ro Theater. Daarnaast speelde hij onder meer in films als Zwartboek (2006), Majesteit (2010) en De Heineken Ontvoering (2011). Voor zijn hoofdrol in Aanmodderfakker (2014) kreeg hij zijn eerste Gouden Kalf. De tweede kreeg hij voor de rol van Willem Holleeder in de televisieserie Judas (2019). Zijn internationale carrière is nog jong: hij speelde onder meer een zeekapitein in de Hongaarse film The story of my wife (2021), naast Léa Seydoux, en de trouwe wapenmeester Hagen in de Duitse fantasyserie War of the Kingdoms (2025). In Nederland kwam dit jaar onder meer ook de misdaadserie Suga: ride or die uit, waarin hij een hoofdrol heeft als bendeleider.
Reuten en Naber wonen met hun twee kinderen in Amsterdam.
Gijs Naber en Thekla Reuten in Amsterdam
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC