Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Amerika’s hoogste spionagebaas Tulsi Gabbard heeft hard uitgehaald naar Europa vanwege de Oekraïne-oorlog. Volgens Gabbard zijn de EU en de Navo erop uit om de VS in een direct militair conflict te betrekken met Rusland.
Gabbard, die als Director of National Intelligence (DNI) alle Amerikaanse inlichtingendiensten coördineert, is woedend dat persbureau Reuters vrijdag meldde dat Rusland volgens inlichtingendiensten van de VS nog steeds uit is op volledige bezetting van Oekraïne. ‘Nee, dit is een leugen en propaganda’, twitterde Gabbard zaterdag op boze toon.
Gabbard: ‘Het is gevaarlijk dat u dit valse verhaal verspreidt om de vredesinspanningen van president Trump te dwarsbomen en hysterie en angst onder de bevolking aanwakkert om hen ertoe te bewegen de escalatie van de oorlog te steunen, wat precies is wat de Navo en de EU echt willen om het Amerikaanse leger zo rechtstreeks in een oorlog met Rusland te betrekken.’
Volgens Reuters zouden de Amerikaanse spionagediensten ook van mening zijn dat de Russische president Vladimir Poetin de gebieden in Europa terug wil die deel uitmaakten van de Sovjet-Unie, zoals de Baltische staten. Dit hebben zes bronnen die op de hoogte zijn van de Amerikaanse inschatting bevestigd aan persbureau Reuters. De jongste Amerikaanse analyse komt overeen met die van de spionagediensten onder president Joe Biden sinds de Russische invasie in 2022.
De conclusies van inlichtingendiensten zoals de CIA botsen met beweringen van president Donald Trump dat Poetin de Oekraïne-oorlog wil beëindigen. Ook Europese regeringen en inlichtingendiensten gaan ervan uit dat Rusland niet zal stoppen met zijn agressie en de komende jaren een grote militaire bedreiging zal vormen voor Europese landen.
Maar volgens Gabbard is de meest recente inschatting van de diensten dat Rusland een grotere oorlog met de Navo juist wil vermijden. Gabbard: Ze schatten ook in dat, zoals de afgelopen jaren hebben aangetoond, de prestaties van Rusland op het slagveld erop wijzen dat het momenteel niet in staat is om heel Oekraïne te veroveren en te bezetten, laat staan heel Europa.’
Gabbard, een voormalige Democratische parlementariër die zich vorig jaar aansloot bij Trump, zegt dat Reuters ‘willens en wetens’ leugens verspreidt namens ‘oorlogsstokers die Trumps vredesplannen willen ondermijnen.’
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is bereid tot direct overleg met Rusland in de VS. Zelensky zegt een voorstel van de Amerikaanse regering te steunen. Hij wil wel dat het overleg de weg vrijmaakt voor de vrijlating van de krijgsgevangenen of directe onderhandelingen met de Russische president Vladimir Poetin.
De VS, die sinds vrijdag met een Russische delegatie in Miami praten over de beëindiging van de oorlog, hebben voorgesteld dat de nationale veiligheidsadviseurs van de drie landen nu om de tafel gaan zitten. ‘Als een dergelijke bijeenkomst nu zou kunnen plaatsvinden om de uitwisseling van krijgsgevangenen mogelijk te maken, of als een bijeenkomst van nationale veiligheidsadviseurs overeenstemming bereikt over een ontmoeting tussen leiders, dan kan ik daar geen bezwaar tegen hebben’, aldus Zelensky.
Een topoverleg op het niveau van nationale veiligheidsadviseurs heeft tot nu toe niet plaatsgevonden. Hij benadrukte opnieuw dat Oekraïne de bestandslijn wil bevriezen en geen gebied wil afstaan in de regio Donetsk aan de Russen in het kader van een akkoord om de oorlog te beëindigen. De gesprekken tussen de VS en Rusland worden zondag vervolgd. De Russische onderhandelaar Kirill Dmitriev noemde de besprekingen de afgelopen dagen ‘constructief’.
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De Russische president Vladimir Poetin is bereid om met zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron te praten ‘als er wederzijdse politieke wil is’. Dat meldt een woordvoerder van het Kremlin volgens het Russische staatspersbureau RIA.
‘Poetin heeft zijn bereidheid uitgesproken om de dialoog met Macron aan te gaan’, zei Dmitry Peskov tegen het staatspersbureau. ‘Dus als er wederzijdse politieke wil is, kan dat alleen maar als iets positiefs worden gezien.’
Macron zei eerder deze week te vinden dat Europa Poetin weer zou moeten benaderen over het beëindigen van de oorlog. ‘Ik geloof dat het in ons belang is als Europeanen en Oekraïners om het juiste kader te vinden om dit gesprek weer op te pakken in de komende weken’, stelde hij.
In een reactie op de woorden van Macron zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dat Europese bondgenoten de door de VS geleide onderhandelingen moeten blijven steunen. ‘Als het niets wordt, zullen we allemaal over andere opties nadenken’, zei hij.
De gesprekken die Rusland en de Verenigde Staten in Miami voeren over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne gaan zondag verder. Dat heeft de speciale gezant van de Russische president Vladimir Poetin gezegd. 'De gesprekken verlopen constructief', zei Kirill Dmitriev tegen journalisten.
Amerikaanse diplomaten overleggen sinds vrijdag in Miami met zowel Oekraïense als Russische vertegenwoordigers over een vredesplan. Europa is daar ook bij aanwezig.
Zaterdag reisde ook Dmitriev af naar de Amerikaanse stad. Naar verwachting spreekt hij daar met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump. Mogelijk schuift ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan.
De Verenigde Staten hebben voorgesteld om in Florida gesprekken te voeren samen met Oekraïense en Russische vertegenwoordigers. Dat zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zaterdag tegen verslaggevers.
Of Oekraïne akkoord gaat met een overleg tussen de drie landen hangt volgens Zelensky af van lopende gesprekken tussen de VS en Oekraïne. Mogelijk neemt ook een Europese delegatie deel aan de gesprekken. Zelensky zei ook dat hij van plan is de kwestie te bespreken met het hoofd van de Oekraïense delegatie, Roestem Oemjerov.
Een Russische delegatie onder leiding van gezant Kirill Dmitriev is al in Florida. Later op zaterdag voeren de Russen overleg met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump. Buitenlandminister Marco Rubio zei tegen Amerikaanse media dat ook hij mogelijk aan de gesprekken deelneemt.
Eerder deze week trof Zelensky de Amerikaanse onderhandelaars en Europese bondgenoten al in Berlijn. Toen maakte hij duidelijk dat Oekraïne bereid is het Navo-lidmaatschap niet langer als harde voorwaarde voor vrede te stellen. Wel verlangt het andere veiligheidsgaranties van het Westen.
In Miami vinden dit weekend gesprekken plaats over zowel een vredesplan voor Oekraïne als voor Gaza.
Redactie
De regering in Nairobi zit in zijn maag met de zeker 200 Kenianen die met valse beloftes naar Rusland zijn gelokt en zich hebben moeten aansluiten bij het leger. 18 mannen die meevochten aan Russische zijde in Oekraïne zijn deze week gerepatrieerd.
‘We vermoeden dat er rekruteringsnetwerken actief zijn in Kenia en Rusland’, zei minister van Buitenlandse Zaken Musalia Mudavadi eerder deze maand.
De Daily Nation, een Keniaanse krant, publiceerde deze week over de rekruteringsoperaties. Zo dacht een man dat hij in Rusland in de vleesindustrie zou gaan werken, om vervolgens in Moskou aangekomen doorgestuurd te worden naar een militair trainingskamp. Hij regelde de reis en het visum via Whatsapp en zou daarvoor omgerekend zo'n 200 euro hebben betaald. Dankzij hulp van de ambassade kon hij recent terugkeren naar zijn thuisland, maar zeker 82 anderen zouden nog vastzitten in Rusland.
Volgens diplomatieke berichten, in bezit van Daily Nation, zouden veel gerekruteerden slechts een week getraind zijn voor ze moesten aantreden op het strijdtoneel. Zeker een Keniaan is om het leven gekomen. Deze Martin Macharia Mburu dacht dat hij naar Rusland vertrok om aan de slag te gaan als chauffeur, maar kwam in oktober om het leven aan het front bij het Oekraïense Lyman.
Rusland rekruteert in verschillende Afrikaanse landen soldaten. Recent raakte de dochter van de oud-president van Zuid-Afrika Jacob Zuma in opspraak omdat ze betrokken zou zijn bij een wervingsoperatie van huurlingenleger Wagner.
Ook in Azië zoekt Rusland naar militairen, onder meer in Centraal-Aziatische landen als Kirgizië en Oezbekistan. Volkskrant-verslaggever Tom Vennink sprak vorig jaar met de nabestaanden van Oezbeekse gerekruteerden. Lees dat verhaal hier.
Redactie
Bij een Russische raketaanval in de Zuid-Oekraïense provincie Odesa zijn zeven mensen gedood. Dat meldt Oleh Kiper, de gouverneur van Odesa. Vijftien mensen raakten bij de aanval gewond. Volgens Kiper was de aanval gericht op ‘haveninfrastructuur’. Wat het doelwit van de aanval precies was, heeft de gouverneur niet bekendgemaakt.
In en rond Odesa bevinden zich enkele van de grootste zeehavens van Oekraïne. Die havens zijn regelmatig het doelwit van Russische luchtaanvallen. Vanochtend werd in Odesa een vrouw gedood bij een Russische aanval. Door de aanval kwam een deel van de stad enkele uren zonder elektriciteit en water te zitten.
Daan de Vries
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is morgen mogelijk aanwezig bij een overleg met Oekraïense onderhandelaars in Miami. Ook speciaal gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump, sluiten waarschijnlijk aan.
In Miami voert een Oekraïense delegatie, geleid door oud-defensieminister Roestem Oemjerov, vandaag een eerste ronde gesprekken met Amerikaanse onderhandelaars. Het is niet bekend wie de Amerikaanse regering daarbij vertegenwoordigt.
Volgens Rubio hebben Oekraïne en de VS ‘flinke vooruitgang’ geboekt in hun pogingen om tot een gezamenlijk vredesvoorstel te komen. Wel benadrukt de Amerikaanse buitenlandminister dat er ‘nog een lange weg te gaan is’ en dat de ‘moeilijkste kwesties’ voor het laatst zijn bewaard. Rubio zei niet om welke kwesties het gaat, maar het is aannemelijk dat de status van de Oost-Oekraïense provincie Donetsk een van de pijnpunten is.
In het oorspronkelijke Amerikaans-Russische vredesvoorstel stond dat Oekraïne die provincie geheel zou moeten afstaan, inclusief delen die niet door Rusland worden bezet. Sinds dat plan vorige maand naar buiten werd gebracht hebben Oekraïne en zijn Europese bondgenoten er alles aan gedaan om de VS ervan te overtuigen dat punt uit het vredesvoorstel te verwijderen, evenals een paar andere voor Oekraïne zeer pijnlijke concessies.
Daan de Vries
In de Verenigde Staten vindt vandaag opnieuw een overleg plaats tussen Oekraïense en Amerikaanse onderhandelaars. Dat schrijft Roestem Oemjerov, het hoofd van de Oekraïense delegatie, op X. Volgens Oemjerov zijn bij het gesprek ook vertegenwoordigers van Europese landen aanwezig. Onderwerp van de bijeenkomst is het Amerikaans-Russische vredesplan dat een einde moet maken aan de oorlog in Oekraïne.
Toen het Amerikaanse voorstel vorige maand naar buiten werd gebracht, bevatte het plan een reeks zeer pijnlijke concessies voor Oekraïne. De VS wilden onder meer dat Oekraïne afstand zou doen van delen van Oost-Oekraïne die momenteel niet door Rusland worden bezet.
De afgelopen weken hebben Oekraïne en zijn Europese bondgenoten geprobeerd om het vredesvoorstel op enkele punten te wijzigen. Het is echter onduidelijk in hoeverre de Amerikaanse regering ontvankelijk is voor het Oekraïens-Europese tegenvoorstel.
De onderhandelende partijen laten weinig los over het verloop van de gesprekken; na een reeks gesprekken in Berlijn zeiden de onderhandelaars begin deze week slechts dat er ‘veel vooruitgang’ is geboekt. Tijdens die bijeenkomst zou de Amerikaanse delegatie er nogmaals op hebben aangedrongen dat Oekraïne de gehele provincie Donetsk moet opgeven, een eis die voor Oekraïne onacceptabel is.
Daan de Vries
Het Oekraïense leger heeft wederom een boorplatform van Lukoil in de Kaspische Zee geraakt. Dat meldt een anonieme functionaris van de Oekraïense geheime dienst SBOe aan persbureau Reuters. Het is nog onduidelijk welke schade de aanval heeft aangericht.
Het is de derde keer dat Oekraïne een olieplatform van het Russische staatsbedrijf raakt in de Kaspische Zee, op honderden kilometers van Oekraïne. Vorige week voerde het leger voor het eerst een dergelijke aanval uit.
Oekraïne valt zeer regelmatig de Russische olie-infrastructuur aan, omdat olie Ruslands belangrijkste exportproduct is. Bovendien frustreert het de aanlevering van brandstof aan het Russische leger.
Dylan van Bekkum
Oekraïne heeft voor het eerst een schip van de Russische schaduwvloot aangevallen dat voer op de Middellandse Zee. Dat meldt een bron van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe aan persbureau Reuters. Rusland heeft nog niet gereageerd.
Het gaat om de tanker Qendil. Die voer meer dan 2000 kilometer bij Oekraïne vandaan. Het vaartuig zou flinke schade hebben opgelopen, maar leeg zijn geweest op het moment van de aanval.
De zogeheten schaduwvloot is een verzameling schepen die via een ondoorzichtige constructie van anonieme bedrijven onder een neutrale vlag varen. Rusland gebruikt deze vloot om westerse sancties te ontwijken en toch handel te voeren.
Dylan van Bekkum
In zijn eindejaarstoespraak heeft de Russische president Vladimir Poetin een weinig verzoenende toon aangeslagen. ‘Russische troepen rukken op in alle richtingen, de vijand moet zich terugtrekken’, zei Poetin. In werkelijkheid boekt het Russische leger al ruim 3,5 jaar geen of zeer moeizaam terreinwinst.
Ook zei de president dat Oekraïne niet klaar is voor vredesonderhandelingen, omdat het land geen grond zou willen opgeven. In werkelijkheid heeft de Oekraïense president Zelensky juist door laten schemeren dat hij bereid is door Rusland bezette delen van Oekraïne in een vredesdeal op te geven.
Het Kremlin maakte vandaag eveneens bekend de lichamen van duizend Oekraïense soldaten te hebben overgedragen. Oekraïne droeg daarbij 26 Russische lijken over.
Dylan van Bekkum
In de eerste reacties van Europese regeringsleiders klinkt opluchting over het feit dat er een alternatieve manier is gevonden om tot een steunpakket voor Oekraïne te komen. Op de top in Brussel werd gisteravond geen akkoord bereikt inzetten van Russische bevroren. In plaats daarvan leent de EU 90 miljard euro op de kapitaalmarkt.
Dat er geen overeenstemming kwam over het inzetten van de tegoeden, kwam onder meer doordat België niet de garanties kreeg die het vroeg. De angst voor Russische represailles was de Belgen te groot. ‘Oekraïne en Europa hebben gewonnen’, zei premier De Wever over de oplossing die de EU nu gevonden heeft.
Hij wilde duidelijk niet de boeken ingaan als degene die steun aan Oekraïne blokkeert. ‘Als er op de top geen besluit was genomen over financiële hulp aan Oekraïne zou dat een totale ramp zijn geweest’, zei De Wever op een persconferentie. ‘We zouden niet alleen Oekraïne in de steek hebben gelaten, maar ook onszelf.’
De Duitse kanselier Merz was een van de felste pleitbezorgers voor het inzetten van de tegoeden. Tegenover de pers legde hij zich na afloop neer bij de gekozen middenweg. ‘Europa heeft aangetoond van goede wil te zijn. Steun aan Oekraïne is op deze manier veiliggesteld’, waren zijn montere woorden.
Commissievoorzitter Von der Leyen, eveneens een voorstander van het omzetten van de tegoeden in een lening, sprak vergelijkbare woorden en zei dat ‘Europa zijn belofte is nagekomen’. De Franse president Macron toonde zich verheugder en noemde de top ‘heel erg goed voor Oekraïne’.
Hongarije, Slowakije en Tsjechië, landen met een pro-Russische regering, doen niet mee aan de lening die nu is afgesproken. De Hongaarse premier Orbán was dan ook zeer negatief over de deal. ‘Dit is verloren geld’, zei hij na afloop.
Dylan van Bekkum
Bij een Russische luchtaanval op de Oekraïense havenstad Odesa is vannacht een vrouw gedood. De aanval was gericht op een elektriciteitscentrale, zo melden lokale autoriteiten.
De aanval leidde tot een uitval van de elektriciteit en watervoorziening in delen van de stad. Het verkeer tussen de stad en haar haven is voorlopig gestremd. Onduidelijk is nog wanneer dit weer verholpen is.
De vrouw zat in een auto terwijl een bom insloeg op een brug in de stad. Haar drie kinderen hebben het incident overleefd, maar zijn wel gewond geraakt.
Dylan van Bekkum
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op X zijn dankbaarheid uitgesproken voor de lening van 90 miljard euro die Europese leiders gaan afsluiten voor Oekraïne. ‘Dit is aanzienlijke steun die onze weerbaarheid werkelijk versterkt’, schrijft Zelensky.
Inzet van de EU-top in Brussel gisteren was het mogelijke gebruik van bevroren Russische tegoeden om Oekraïne te steunen. Over dit plan konden de leiders geen overeenstemming bereiken, waarna werd besloten de gezamenlijke lening af te sluiten.
Zelensky toonde zich daar niet rouwig om. ‘Het is belangrijk dat Russische tegoeden onbeweeglijk blijven en dat Oekraïne een financiële zekerheidsgarantie heeft gekregen voor de komende jaren’, aldus de Oekraïense president.
Redactie
Kirill Dmitriev, de speciale gezant van de Russische president Vladimir Poetin voor investeringen en economische samenwerking, zegt dat 'wet en rede' hebben gezegevierd, nu de leiders van de Europese Unie hebben besloten geld te lenen om Oekraïne te financieren in plaats van de bevroren Russische tegoeden te gebruiken.
'Een grote klap voor de EU-oorlogshitsers onder leiding van de mislukte Ursula − de stemmen van rede binnen de EU hebben het illegale gebruik van Russische reserves om Oekraïne te financieren geblokkeerd', zei Dmitriev op X, verwijzend naar de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen.
ANP
Een Oekraïense delegatie is onderweg naar de VS voor overleg met de Amerikanen over hun vredesplan. President Volodymyr Zelensky heeft bekendgemaakt dat het overleg morgen zal plaatsvinden, en dat Europese functionarissen mogelijk aanschuiven bij het gesprek.
Vorige maand legden de VS een 28-puntenplan op tafel voor vrede tussen Oekraïne en Rusland. Het voorstel, opgesteld in samenspraak met de Russen, bevatte enkele zeer pijnlijke concessies voor de Oekraïeners, zoals het opgeven van grondgebied. Sindsdien wordt op hoog niveau onderhandeld over mogelijke aanpassingen.
De Oekraïense president meldt dat er in deze fase nog geen definitieve voorstellen op tafel liggen. Wel riep hij bondgenoten nog maar eens op om Oekraïne te steunen, voor het geval Rusland weigert de oorlog te beëindigen.
Het Kremlin zegt voorbereidingen te treffen voor een onderhoud met de VS. Daarmee reageerde woordvoerder Dmitri Peskov op berichtgeving van nieuwssite Politico. Die meldde gisteren dat een Russische en Amerikaanse delegatie elkaar komend weekend ontmoeten in Miami.
Jasper Daams
Buitenlandchef Kaja Kallas van de Europese Unie zegt erop te vertrouwen dat de lidstaten vandaag overeenstemming bereiken over de inzet van bevroren Russische tegoeden. Tegen de Duitse radiozender Deutschlandfunk zei dat het niet voor het eerst zou zijn dat de EU een oplossing zou vinden in een complexe situatie.
De lidstaten komen vandaag bijeen tijdens een cruciale top in Brussel. Daar moeten de landen een knoop doorhakken over het al dan niet aanwenden tegoeden van de Russische centrale bank, die nu door de EU bevroren zijn. De Europese Commissie wil die inzetten voor een renteloze lening aan Oekraïne, maar de Belgische premier Bart De Wever ligt voorlopig dwars.
De tegoeden liggen grotendeels vast in België, bij de financiële dienstverlener Euroclear. De Wever vreest voor Russische claims en eist dat andere lidstaten voor in totaal tientallen miljarden euro’s garant staan.
Voorafgaand aan de top zei De Wever dat hij de gewenste garanties nog niet heeft, maar benadrukte dat de plannen nog niet vaststaan. Hij voegde toe dat er nog ‘dealbreakers’ zijn die eruit moeten. ‘Anders zal men mij daar buiten moeten dragen’, aldus de Belgische premier.
Jasper Daams
Lees ook: EU-leiders móéten leveren op top over Oekraïne en Mercosur: ‘Moment van de waarheid’
De regio Tsjerkasy, in het midden van Oekraïne, is volgens gouverneur Ihor Taboerets getroffen door een ‘massale’ droneaanval. Een deel van de gelijknamige stad is daardoor zonder stroom komen te zitten. Ook zouden zes mensen gewond zijn geraakt.
Rusland heeft, net als voorgaande jaren, zijn pijlen vlak voor de winter gericht op de Oekraïense stroomvoorziening. De afgelopen tijd voerde het meerdere drone- en luchtaanvallen uit met als doel de Oekraïense bevolking in de kou en in het donker te laten zitten. Afgelopen week zaten grote delen van de oostelijke regio Donetsk langere tijd zonder stroom.
Gouverneur Taboerets spreekt op Telegram van ‘een moeilijke nacht voor de regio Tsjerkasy’. De Russische aanval zou zijn gericht op belangrijke infrastructuur. Ook liepen een kleine twintig huizen schade op, aldus Taboerets.
Ook de gouverneur van de zuidelijke provincie Mykolajiv maakt melding van Russische aanvallen op de Oekraïense stroomvoorziening. Op twee plaatsen zaten de mensen daar even zonder stroom, maar dat zou inmiddels zijn hersteld.
Jasper Daams
Wil de EU een speler zijn op het wereldtoneel, dan moeten de leiders donderdag resultaten leveren: geld voor Oekraïne en handel met Mercosur. In Brussel is men is doordrongen van het belang van deze alles-of-niets-bijeenkomst. ‘Deze top maakt of kraakt de relevantie van de EU.’
Lees hier de volledige analyse van EU-correspondent Marc Peeperkorn.
Oekraïense drones hebben een tanker geraakt in de Zuid-Russische haven van Rostov aan de Don, waarbij doden en gewonden zijn gevallen en brand is uitgebroken. Dat meldde de burgemeester van de stad, die geen exacte aantallen noemde.
'Hulpdiensten zijn bezig met het blussen van de brand op de tanker die werd getroffen terwijl deze in de haven lag na een droneaanval', aldus de burgemeester tegen Russische persbureaus. 'Een olielekkage is voorkomen. Helaas zijn er wel doden en gewonden.'
De regionale gouverneur Joeri Sljoesar had de Oekraïense aanval op het schip in de haven eerder al gemeld. Hij sprak van 'slachtoffers onder de bemanning', maar noemde eveneens geen aantallen. Sljoesar zei ook dat in de stad delen van een flatgebouw in aanbouw beschadigd zijn geraakt door drones en dat in een nabijgelegen plaats twee woningen zijn afgebrand.
Na uitvoerig overleg de afgelopen dagen tussen de VS, Europa en Oekraïne over beëindiging van de oorlog, waarschuwde de Russische president Vladimir Poetin vandaag dat Rusland hoe dan ook zijn doelen in Oekraïne zal bereiken. Desnoods met militaire middelen, zei Poetin tijdens een toespraak op het ministerie van Defensie.
‘De doelen van de speciale militaire operatie zullen zeker worden bereikt’, aldus Poetin, doelend op de invasie van Oekraïne. ‘Wij geven er de voorkeur aan om dit te doen en om de grondoorzaken van het conflict aan te pakken via diplomatie. Maar als het vijandige land en zijn buitenlandse beschermers weigeren deel te nemen aan inhoudelijke gesprekken, zal Rusland de bevrijding van zijn historische gebieden met militaire middelen bewerkstelligen.’
De VS en Rusland zullen dit weekeinde in Miami opnieuw praten over beëindiging van de oorlog, zo meldde Politico vandaag. De Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff en president Trumps schoonzoon Jared Kushner zullen praten met een delegatie onder leiding van de Russische onderhandelaar Kirill Dmitriev. Witkoff en Kushner overlegden deze week in Berlijn met Europese en Oekraïense delegaties over onder andere veiligheidsgaranties voor Oekraïne als er een akkoord wordt bereikt met Rusland.
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De Russische president Vladimir Poetin heeft vandaag aangekondigd dat Ruslands nieuwe middellange afstandsraket, de Oresjnik, aan het einde van het jaar operationeel zal worden. De raket heeft een bereik van zo’n vijfduizend kilometer en werd vorig jaar november voor het eerst gebruikt, bij een aanval op een fabriek in de Oekraïense stad Dnipro.
Poetin prijst al maanden de capaciteiten van de Oresjnik. Volgens hem kan de raket een snelheid bereiken van tien keer de snelheid van het geluid en heeft het een verwoestende kracht vergelijkbaar met die van een kernwapen. Ook zou het nieuwe wapen bewapend kunnen worden met meerdere koppen, die elk op een ander doelwit afgaan, waardoor het moeilijk bestreden kan worden.
Twitter bericht wordt geladen...
‘Tegen het einde van dit jaar zal het nieuwe middellangeafstandsraketsysteem met de hypersonische raket Oresjnik operationeel worden’, kondigde Poetin aan tijdens een bijeenkomst op het ministerie van Defensie. De stationering betekent het definitieve einde van het INF-verdrag dat de VS en Rusland sloten in 1987 en dat de stationering van middellange afstandsraketten verbood. De VS besloten zich in 2019 terug te trekken uit het verdrag, maar Moskou zei daarna dat het zich vrijwillig zou houden aan het verbod.
De aanval vorig jaar op Oekraïne werd internationaal gezien als een poging van het Kremlin om het Westen te intimideren. De Oresjnik kan namelijk ook bewapend worden met kernkoppen. Rusland beschikte over genoeg andere wapens, zoals kruisraketten, om de Oekraïense fabriek te vernietigen. Poetin zei verder dat het Russische leger aan de winnende hand is in Oekraïne en het initiatief heeft veroverd. Hij prees Washington voor het overleg over beëindiging van de oorlog. ‘Wij verwelkomen de vooruitgang die in de dialoog is geboekt met de nieuwe Amerikaanse regering’, aldus Poetin.
Stieven Ramdharie
De Britse regering heeft de Russische oligarch Roman Abramovitsj woensdag negentig dagen de tijd gegeven om de opbrengst van zijn vroegere club Chelsea vrij te maken voor humanitaire hulp aan Oekraïne. Als de miljardair niet instemt, zal gerechtelijke actie worden ondernomen. Het gaat om 2,5 miljard pond, zo’n 2,8 miljard euro.
Abramovitsj werd, samen met andere Russische miljardairs, getroffen door Britse sancties na de invasie van Oekraïne in 2022. Een paar maanden na de Russische inval kreeg hij echter toestemming om Chelsea te verkopen aan een groep investeerders. Het geld werd bevroren op een Britse bankrekening maar het is nog steeds van hem.
De Britse regering wil dat de bevroren miljarden worden besteed aan humanitaire doelen in Oekraïne. Met Abramovitsj waren hierover afspraken gemaakt, maar een akkoord over de precieze besteding van het geld bleef uit. De miljardair had beloofd om een fonds op te richten om oorlogsslachtoffers te helpen. Abramovitsj hangt nu een rechtszaak boven het hoofd als hij niet instemt met de laatste kans die hem nu wordt gegeven. Hij heeft nog niet gereageerd.
‘Het is onaanvaardbaar dat meer dan 2,5 miljard pond aan geld dat aan het Oekraïense volk verschuldigd is, bevroren blijft op een Britse bankrekening’, aldus minister van Financiën Rachel Reeves. Premier Keir Starmer waarschuwde de miljardair haast te maken met besteding van het geld. ‘De tijd dringt voor Roman Abramovitsj om de belofte na te komen die hij deed toen Chelsea werd verkocht’, aldus Starmer. ‘Deze regering is bereid om die belofte via de rechter af te dwingen, zodat elke cent terechtkomt bij degenen wier levens zijn verwoest door Poetins illegale oorlog.’
Stieven Ramdharie
Bij een Russische luchtaanval op de Oekraïense stad Zaporizja zijn zeker 26 gewonden gevallen. Rusland zette bij de aanval drie zware vliegtuigbommen in, meldt gouverneur Ivan Fedorov van de provincie Zaporizja. Een van die bommen trof een flatgebouw in de Centraal-Oekraïense stad. Reddingswerkers zoeken in het puin nog naar meer mogelijke slachtoffers.
De aanval op Zaporizja vond rond het middaguur plaats, terwijl het zwaartepunt van de Russische aanvallen op Oekraïense steden doorgaans ’s nachts ligt. Zaporizja, waar voor de Russische invasie ruim 700 duizend mensen woonden, is geregeld het doelwit van Russische luchtaanvallen. De stad ligt op enkele tientallen kilometers van de frontlinie. Al sinds 2022 wordt zo’n twee derde van de provincie door Rusland bezet, inclusief de kerncentrale in Enerhodar, de grootste kerncentrale van Europa.
Daan de Vries
Het Oekraïense leger zegt de Noord-Oekraïense stad Koepjansk voor het grootste deel te hebben heroverd. Volgens bevelhebber Oleksandr Syrsky hebben de Oekraïners 90 procent van de stad onder controle. Eind november beweerde het Russische leger nog dat Koepjansk geheel in Russische handen was, hoewel Oekraïne dat altijd heeft ontkend.
Koepjansk, in het oosten van de Oekraïense provincie Charkiv, ligt al sinds vorig jaar in de buurt van de frontlinie. Deze zomer bereikten Russische militairen voor het eerst de stad zelf. In de maanden daarna vielen steeds grotere delen van Koepjansk in Russische handen. De stad, die voor de Russische invasie zo’n 25 duizend inwoners telde, is door de gevechten grotendeels verwoest. Koepjansk ligt op een strategische plaats aan de rivier de Oskil, waar verschillende snelwegen en spoorlijnen samenkomen.
Deze maand begon Oekraïne een tegenoffensief in Koepjansk. Voor het eerst in lange tijd wist Oekraïne daarbij naar eigen zeggen een aanzienlijk stuk grondgebied te bevrijden. Afgelopen vrijdag bracht president Volodymyr Zelensky een bezoek aan het front in Koepjansk. Het Russische leger ontkent dat Oekraïne er successen boekt, maar Russische militaire bloggers bevestigen dat Rusland het moeilijk heeft.
Daan de Vries
De Amerikaanse regering zal op korte termijn nieuwe sancties invoeren tegen de Russische olie-industrie, als Rusland geen vredesakkoord sluit met Oekraïne. Dat meldt persbureau Bloomberg op basis van anonieme ingewijden. De sancties zouden onder meer gericht zijn op de Russische schaduwvloot, waarmee Rusland zijn olie over de wereld verscheept. Ook willen de VS sancties opleggen aan bedrijven die handelen in Russische olie.
De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zou de plannen begin deze week hebben voorgelegd aan Europese bondgenoten, tijdens een gesprek met een groep Europese ambassadeurs. De nieuwe sancties worden mogelijk nog deze week officieel aangekondigd, schrijft Bloomberg.
In de eerste maanden van zijn presidentschap legde de Amerikaanse president Donald Trump geen nieuwe sancties op aan Rusland. In oktober kwam zijn regering met maatregelen tegen de Russische oliebedrijven Lukoil en Rosneft, die van groot belang zijn voor de Russische economie. Ook hebben de VS, net als de Europese Unie, sancties opgelegd aan honderden olietankers die Russische olie zouden verschepen.
Oekraïne, de VS en Europese landen hebben de afgelopen dagen een reeks gesprekken gevoerd over een vredesvoorstel. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zullen de Amerikanen dat voorstel de komende dagen voorleggen aan Rusland.
Het belangrijkste discussiepunt is wat er moet gebeuren met de delen van Oost-Oekraïne die momenteel niet door Rusland worden bezet: Rusland wil dat Oekraïne dat grondgebied opgeeft, wat voor Oekraïne onacceptabel is. Ook weigert Oekraïne de bezette gebieden formeel als Russisch grondgebied te erkennen.
Daan de Vries
Oekraïne heeft vannacht een droneaanval uitgevoerd op een olieraffinaderij in de Zuid-Russische stad Slavjansk-aan-de-Koeban. Dat melden de regionale autoriteiten van de provincie Krasnodar, waar de aanval plaatsvond. Door de droneaanval is brand uitgebroken op het complex. Op Russische en Oekraïense Telegramkanalen gaan beelden rond waarop de brand te zien is. De precieze omvang van de schade is onduidelijk. Oekraïne heeft nog niet gereageerd.
Een deel van de Oekraïense drones is onderschept door de Russische luchtverdediging, schrijft het Russische leger op Telegram. In totaal zou Oekraïne 31 drones hebben afgevuurd op Krasnodar. Twee mensen raakten gewond door brokstukken van neergehaalde drones. Ook veroorzaakten brokstukken schade aan een stroomkabel, waardoor bijna 40 duizend mensen zonder elektriciteit kwamen te zitten.
Het Oekraïense leger voert regelmatig droneaanvallen uit op de Russische olie-industrie. Ook raffinaderijen en pijplijnen in de provincie Krasnodar waren de afgelopen maanden meermaals doelwit van Oekraïense aanvallen. In dezelfde provincie trof Oekraïne maandag voor het eerst een Russische onderzeeër bij een aanval met een zeedrone in havenstad Novorossiejsk.
Daan de Vries
Acht EU-landen aan de oostflank van het Navo-grondgebied hebben de EU gevraagd om ‘onmiddellijk’ prioriteit te geven aan de verdediging van deze regio tegen de dreiging van Rusland. De leiders van Finland, Zweden, Estland, de Baltische staten, Polen, Roemenië en Bulgarije willen dat een deel van het defensiebudget van de EU wordt gereserveerd voor hen. ‘Europa’s oostflank is een gezamenlijke verantwoordelijkheid’, zeggen ze.
De leiders van deze landen waren bijeen voor de eerste zogenoemde ‘Oostflanktop’, in de Finse hoofdstad Helsinki. Deze landen grenzen aan of liggen dicht bij Rusland en bondgenoot Belarus, en geven naar rato meer uit aan defensie dan de meeste EU-landen. Zij vrezen dat Rusland uit is op een ‘bufferzone’ langs zijn westgrens, op het grondgebied van deze Europese oostflank.
De ‘heldere en ondubbelzinnige’ vraag om hulp komt in aanloop naar de Europese Commissietop in Brussel van aanstaande donderdag. Naast de kwestie over het al dan niet inzetten van bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne, zullen de lidstaten onderhandelen over de meerjarenbegroting.
‘De oostelijke grensregio's moeten een sleutelrol spelen in de defensieprojecten van de EU’, aldus de Finse premier Petteri Orpo. ‘Het is onze taak ervoor te zorgen dat dit onderwerp hoog op de agenda blijft staan en op EU-niveau wordt begrepen.’ Naar verwachting zullen de landen die boodschap komende donderdag in Brussel herhalen.
Jasper Daams
Rusland heeft omroep Deutsche Welle (DW) op de lijst geplaatst van ongewenste organisaties, vanwege vermeende ‘anti-Russische propaganda’. Dat heeft het Russische ministerie van Justitie bekendgemaakt. Iedere vorm van samenwerking met de internationaal georiënteerde omroep wordt daarmee strafbaar in Rusland.
Het aantal organisaties dat door Rusland is aangemerkt als ‘ongewenst’ heeft sinds het begin van de invasie van Oekraïne een vlucht genomen. Waar tussen 2015 en 2019 jaarlijks drie à vier organisaties dit predicaat kregen, zijn het er nu tientallen per jaar. In totaal staan er inmiddels een kleine driehonderd organisaties op de lijst. Rusland stelt doorgaans dat deze een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid.
De regering in Moskou heeft de Duitse omroep al langer op de korrel. In februari 2022, enkele weken voor het begin van de Russische invasie, sloot Rusland het DW-kantoor in Moskou en beëindigde het de persaccreditatie van de werknemers. Dat was een vergeldingsactie voor het Duitse verbod op Duitstalige uitzendingen van de Russische staatszender Russia Today. De Russische DW-dependence verhuisde naar Letland, van waaruit ze nog altijd Russischtalig nieuws brengt.
In een reactie op de Russische ban spreekt DW-directeur Barbara Massing in een videoboodschap van een ‘poging om vrije media het zwijgen op te leggen’. Volgens haar benadrukt het besluit ‘de schaamteloze minachting van het Russische regime voor persvrijheid en legen haar angst voor onafhankelijke informatie bloot’.
Massing zegt onverminderd door te gaan met de onafhankelijke verslaggeving over de oorlog in Oekraïne, en stelt dat de Russischtalige afdeling een groter publiek dan ooit bedient, de Russische censuur ten spijt.
Jasper Daams
Grote delen van de oostelijke Oekraïense regio Donetsk zitten volledig zonder stroom na Russische luchtaanvallen. Dat meldt de Oekraïense netbeheerder Ukrenergo op Telegram. Het gaat om de delen van de provincie die op dit moment nog in Oekraïense handen zijn. Volgens het Oekraïense ministerie van Energie zitten zo’n 427 Oekraïeners in de provincie zonder stroom.
Met het aanbreken van de winter is de Oekraïense stroomvoorziening opnieuw een van de belangrijkste doelwitten van de Russen. Doel is om Oekraïeners in de kou en het donker te laten zitten. Delen van de provincies Dnipropetrovsk en Mykolajiv hebben volgens Ukrenergo ook te maken met stroomonderbreking. Herstelwerkzaamheden zijn aan de gang, hoewel die zeker in Donetsk worden bemoeilijkt door voortdurende Russische aanvallen.
De zuidelijke provincie Odesa kampt nog altijd met grootschalige stroomuitval als gevolg van recente Russische luchtaanvallen. Volgens gouverneur Oleh Kiper zitten op dit moment ruim 280 duizend gezinnen nog zonder stroom. Na herstelwerkzaamheden de afgelopen drie dagen is de stroomvoorziening voor zo’n 330 duizend huishoudens weer hersteld.
Thom Canters
Bij een internationale conferentie in Den Haag hebben 35 landen hun handtekening gezet onder de oprichting van een internationale commissie voor de behandeling van Oekraïense claims van oorlogsschade. Onder de ondertekenaars zijn naast Oekraïne ook Nederland, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk. De Nederlandse minister David van Weel van Buitenlandse Zaken maakte eerder vandaag al bekend dat de commissie zal zetelen in Den Haag.
De commissie moet schadeclaims afhandelen van Oekraïense burgers, organisaties of overheidsinstanties. Daarvan zijn er nu al zeker 86 duizend binnen, zei secretaris-generaal van de Raad van Europa, Alain Berset, eerder op dinsdag bij binnenkomst in het World Forum. Een register om die claims bij te houden bestaat al sinds 2023. De Wereldbank heeft de kosten voor wederopbouw in Oekraïne tot en met vorig jaar december geraamd op 450 miljard euro.
Waar de claims precies van betaald moeten worden, moet nog verder worden uitgewerkt. Er gaan stemmen op om de bevroren Russische tegoeden bij Europese financiële instellingen daarvoor te gebruiken. ‘Het doel is om claims vast te stellen die uiteindelijk door Rusland moeten worden vergoed’, aldus Van Weel. Een garantie dat dat ook zal gebeuren is er volgens hem vooralsnog niet. Berset verwacht dat ‘binnen naar schatting 12 tot 18 maanden’ een compensatiefonds voor de in Oekraïne geleden schade wordt opgericht.
EU-buitenlandchef Kaja Kallas, aanwezig in Den Haag, zei dat Rusland niet onder de rekening voor de oorlog uit kan komen. Zelensky, die eerder vandaag al het Nederlandse parlement toesprak, sprak de hoop uit op ‘sterke en voldoende internationale steun, zodat mensen werkelijk voelen dat elke soort schade die is veroorzaakt door de oorlog kan worden gecompenseerd’.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky denkt dat binnen enkele dagen een nieuw vredesvoorstel aan Rusland voorgelegd kan worden. De afgelopen dagen voerde hij intensief overleg met de Verenigde Staten en Europese bondgenoten over een herziening van het 28-puntenplan. Dat plan rustte vooral op onderhandelingen tussen de VS en Rusland.
Tijdens zijn toespraak in de Tweede Kamer vandaag zei Zelensky dat er intensieve onderhandelingen worden gevoerd over een mogelijk vredesakkoord. Maandagavond, voor zijn vertrek van Berlijn richting Nederland, stelde hij al dat het ontwerp voor een vredesakkoord waar hij met de Amerikanen over sprak ‘zeker werkbaar is’.
Een aantal kwesties blijft echter onopgelost, waarvan de status van Oekraïens grondgebied in het oosten van het land de voornaamste is. Zelensky herhaalde dat het uitgesloten is dat Oekraïne de Donbas formeel erkent als Russisch grondgebied. Ook het vertrekken uit grondgebied in de Donbas dat Rusland op dit moment nog niet bezet, zoals de Amerikanen willen, gaat er bij Zelensky vooralsnog niet in.
Zelensky zei bovendien te hopen dat er tijdens de kerstdagen een staakt-het-vuren komt, specifiek ten aanzien van de energiesector. Russische aanvallen op de Oekraïense stroomvoorziening hebben grote delen van het land in het donker en de kou gezet.
Vanuit het Kremlin is dinsdag te horen dat zo’n bestand er enkel kan komen als er een breder vredesakkoord ligt. Volgens woordvoerder Dmitri Peskov is het onwaarschijnlijk dat Rusland meedoet aan ‘onwerkbare oplossingen voor de korte termijn’, een standpunt dat Moskou al langer inneemt.
Rusland wacht bovendien nog op de uitkomst van het overleg in Berlijn, aldus Peskov. Details over de op de Navo-leest geschoeide veiligheidsgaranties voor Oekraïne die de VS aangeboden zouden hebben heeft Moskou nog niet gekregen. Naar verwachting zullen de Amerikanen die binnenkort delen. Speciaal gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner vervullen de afgelopen tijd een brugfunctie tussen Oekraïne en Rusland.
Thom Canters
‘We bevinden ons nu in de meest intense onderhandelingen over vrede sinds het begin van de oorlog’, zo begon president Zelensky zijn toespraak voor de leden van de Nederlandse Eerste en Tweede Kamer. ‘Daarom hebben we nu dezelfde politieke steun nodig als die we destijds kregen.’ De Oekraïense leider staat de afgelopen weken onder grote druk van de Verenigde Staten om tot een akkoord te komen over het beëindigen van de oorlog.
Volgens Zelensky veranderen ‘criminelen’ als de Russische president Vladimir Poetin niet van de ene op de andere dag. ‘Daarom hebben we het nu niet alleen over een staakt-het-vuren, maar ook over veiligheidsgaranties.’ Rusland moet gedwongen worden om te accepteren dat ‘er regels gelden in deze wereld’. Hij riep Nederland als gastheer van het Internationaal Strafhof op ook na een eventueel einde van de oorlog alles eraan te doen om Rusland verantwoordelijk te houden voor zijn daden.
Daarnaast bedankte Zelensky Nederland voor de steun voor ‘een rechtvaardig einde van deze oorlog’, naast de militaire en financiële steun die het de afgelopen jaren al heeft gegeven. ‘Elke daad van solidariteit laat één ding duidelijk zien: de oorlog van Rusland zal nooit de norm worden.’
In zijn toespraak stelde Zelensky dat Russische propaganda niet kan verhullen dat het als enige schuldige is aan het bloedvergieten in zijn land. Hij hekelde de Russische logica om daar alleen mee te stoppen als anderen concessies doen. Als voorbeeld gaf Zelensky de Russische eis om grondgebied af te staan dat het op dit moment nog niet bezet.
Het is volgens hem nu aan Oekraïne, samen met Europa en de VS, om te laten zien dat het Westen in staat is om vrede te bewerkstelligen. ‘Ik hoop dat de volgende keer dat ik dit parlement toespreek, ik hier sta met dankbaarheid voor het bereiken van vrede’, zo besloot hij zijn toespraak.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is gearriveerd in de Tweede Kamer in Den Haag, als onderdeel van zijn bezoek aan Nederland. Daar spreekt hij leden van de Eerste en Tweede Kamer toe, inmiddels voor de vierde keer sinds het begin van de grootschalige Russische invasie begin 2022.
Zelensky landde afgelopen nacht in Rotterdam, waar hij naartoe vloog vanuit Berlijn. Daar voerde hij sinds zondag topoverleg met de VS en Europese bondgenoten over het beëindigen van de oorlog tegen zijn land.
Naast de toespraak staat er een lunch in het Catshuis met demissionair premier Dick Schoof op de agenda. Daar zullen ook ministers David van Weel (Buitenlandse Zaken) en Ruben Brekelmans (Defensie) ook bij aanschuiven. Later op de dag gaat Zelensky langs bij koning Willem-Alexander. De laatste keer dat Zelensky in Den Haag was, was voor de Navo-top afgelopen zomer. Daarvoor sprak hij ook al twee keer Nederlandse parlementsleden toe, de eerste keer via videoverbinding.
Naar verwachting maakt Zelensky ook zijn opwachting in het World Forum The Hague. Daar wordt vandaag een verdrag ondertekend voor een Internationale Claimscommissie voor Oekraïne, die kantoor zal houden in Den Haag. Deze commissie zal claims van particulieren, organisaties en overheidsinstanties in Oekraïne voor schadevergoedingen als gevolg van de oorlog in behandeling nemen en beoordelen.
Hoe de claims precies moeten worden uitbetaald, moet nog worden uitgewerkt. Volgens een bron van persbureau Reuters wordt er gekeken naar de bevroren Russische tegoeden. Minister van Weel zij bij aankomst in het World Forum The Hague dat Rusland uiteindelijk de portemonnee zal moeten trekken, maar dat de commissie geen garantie is dat de schadevergoedingen ook betaald worden.
Thom Canters
Er ligt nog geen ideaal vredesplan op tafel, zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na overleg met de belangrijkste Europese leiders en Amerikaanse onderhandelaars in Berlijn. Zelensky noemt de huidige ontwerptekst van het vredesplan een werkversie, meldt persbureau Reuters.
De Verenigde Staten willen snel vrede, maar Oekraïne moet de kwaliteit van die vrede waarborgen, aldus Zelensky. Hij wil daarvoor sterke veiligheidsgaranties van de Amerikanen. De partijen zijn dichtbij een overeenkomst daarover, aldus de Oekraïense president.
Kyiv steunt het idee van een staakt-het-vuren tijdens de kerstperiode, in het bijzonder wat betreft aanvallen op de energie-infrastructuur.
Als Rusland een vredesplan afwijst, dan zal Oekraïne de VS vragen om extra wapens, waaronder langeafstandswapens, en druk op sancties tegen Rusland, aldus Zelensky.
ANP
Oekraïne en zijn Europese bondgenoten zijn bereid offers te brengen in de vredesonderhandelingen met Rusland nu de VS hebben beloofd te hulp te komen mocht Rusland een toekomstige wapenstilstand schenden. Dat zegt demissionair premier Dick Schoof.
De veiligheidsgaranties die Europa en de VS samen bieden, komen volgens Schoof ‘heel dicht bij’ de belofte van de Navo-landen om een aanval op één hen te beschouwen als een aanval op allen. De Amerikanen ‘zijn bereid op te treden als het staakt-het-vuren op de een of andere manier wordt geschonden’, maakte Schoof op uit het overleg, waarbij ook president Trump inbelde.
De Europese bondgenoten willen onder meer een multinationale troepenmacht leveren met ook militairen op Oekraïens grondgebied. Of Nederland daaraan wil bijdragen, moet nog in de Tweede Kamer worden besproken. Rusland is tot dusver mordicus tegen westerse troepen in Oekraïne, maar Schoof verwacht dat daarin verandering zal komen: ‘Omdat dat voor ons essentieel is, denk ik dat Rusland daar in de onderhandelingen toch op een of andere manier naartoe moet bewegen en dat zal moeten accepteren.’
De Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner hebben volgens de demissionair premier ‘echt het gevoel’ dat hierover ‘reëel’ met het Kremlin te praten valt. Door de afspraken van maandagavond is vrede in Oekraïne ‘dichterbij dan ooit’, meent Schoof. Ook Trump liet zich eerder op de dag in dezelfde bewoordingen uit.
Redactie
Volgens Donald Trump is een vredesdeal tussen Oekraïne en Rusland ‘dichterbij dan ooit’. Dat heeft de Amerikaanse president gezegd in het Witte Huis na telefonisch overleg met de Oekraïense president Zelensky en verschillende Europese leiders in Berlijn.
De Oekraïense en Amerikaanse delegaties hebben vandaag voor de tweede dag op rij onderhandeld in Berlijn. Beide kampen meldden na afloop vooruitgang te hebben geboekt. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft voor het eerst zijn wens voor Navo-toetreding losgelaten. In ruil daarvoor wil hij wel stevige bilaterale veiligheidsgaranties.
Ook de leiders van de landen uit de zogeheten Coalition of the Willing zijn vanavond in Berlijn voor overleg. Trump zei met hen een ‘erg lang en erg goed gesprek’ te hebben gevoerd. Naast Zelensky ging het om leiders van onder meer Duitsland, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Ook sprak hij met Navo-baas Mark Rutte en voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie.
Na het overleg hebben de Europese leiders bekendgemaakt dat zij Oekraïne bij een toekomstig bestand willen beschermen met een troepenmacht die ook in het land zelf kan opereren. Deze ‘multinationale troepenmacht’ is een van de veiligheidsgaranties aan Oekraïne, aldus de Europese leiders. De troepen zouden kunnen rekenen op ‘steun van de VS’, al is niet direct duidelijk wat die steun precies inhoudt.
Het is niet bekend of Rusland akkoord zal gaan met het voorstel; tot dusver was een internationale troepenmacht in Oekraïne onbespreekbaar voor de regering in Moskou.
Jasper Daams
Rusland heeft de Russische feministische punkband Pussy Riot aangemerkt als extremistische organisatie. De rechtbank in Moskou verbiedt daarmee niet alleen alle binnenlandse activiteiten van de groep, zelfs het liken van een post van de band op sociale media wordt illegaal.
Pussy Riot verwierf in 2012 internationale bekendheid met een protest tegen president Vladimir Poetin in een Russisch-orthodoxe kerk. Enkele bandleden zaten daarna celstraffen uit. De groep werd een symbool van verzet tegen het Kremlin en is dat tot op de dag van vandaag nog altijd.
De Russische regering probeert het activisme van de groep al jarenlang de kop in te drukken. In september werden leden van de band bij verstek veroordeeld tot jarenlange gevangenisstraffen vanwege het verspreiden van leugens over Rusland. De bandleden wonen tegenwoordig in het buitenland.
Nadezjda Tolokonnikova, een van de oprichters van de band, omschrijft de Russische classificatie van Pussy Riot op X als een poging om het bestaan van de groep ‘uit het bewustzijn van de Russen te wissen’. Onder de indruk van het extremismestempel toont ze zich echter niet. ‘Als het vertellen van de waarheid extremistisch is, dan zijn wij graag extremisten.’
Jasper Daams
Oekraïense onderwaterdrones hebben een Russische onderzeeër getroffen in de Zwarte Zee, in de marinehaven van Novorossiejsk. Dat meldt de Oekraïense binnenlandse veiligheidsdienst (SBOe). Het zou de eerste keer ooit zijn dat Oekraïne op deze manier een Russische onderzeeër heeft uitgeschakeld.
Hoewel Oekraïne nauwelijks meer beschikt over een eigen marine, is het er de laatste weken in geslaagd om de aanvallen op de Zwarte Zee op te voeren. Dat is mogelijk vanwege het snelgroeiende Oekraïense dronearsenaal. De laatste tijd waren meermaals olietankers die onder de Russische slag voeren doelwit van Oekraïense aanvallen.
De getroffen onderzeeër, die zo’n 400 miljoen euro zou kosten, heeft volgens de SBOe aanzienlijke schade opgelopen en kan daardoor niet langer worden gebruikt. Volgens de dienst gebruikte Rusland het schip om doelen op Oekraïens grondgebied onder vuur te nemen.
De SBOe heeft een video gedeeld waarop een grote explosie te zien is bij een schip in de haven van Novorossiejsk. De beelden kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd. Wel heeft persbureau Reuters bevestigd dat het gaat om de haven van Novorossiejsk.
Rusland heeft de aanval inmiddels ontkend. Een woordvoerder van de Russische Zwarte Zeevloot meldt dat de Oekraïense droneaanval het doel niet heeft bereikt. ‘Geen enkel schip of onderzeeër van de Zwarte Zeevloot in de basis in de baai van Novorossiejsk liep schade op’, aldus de woordvoerder.
Jasper Daams
De VS bieden Oekraïne ‘stevige’ veiligheidsgaranties in de vredesonderhandelingen. Dat heeft een hooggeplaatste Amerikaanse functionaris gezegd tijdens een onlinepersmoment. De garanties aan Oekraïne zouden overeenkomen met die van de Navo, een belangrijke eis van president Volodymyr Zelensky.
De Oekraïense president hamert al langer op veiligheidsgaranties voor de periode na de oorlog met Rusland. Lange tijd stuurde hij aan op toetreding tot de Navo, waar iedere lidstaat onder Artikel 5 bij een aanval verzekerd is van militaire steun van het bondgenootschap. Dit weekend liet Zelensky de eis van Navo-toetreding varen, en stelde hij dat bilaterale veiligheidsgaranties van het Westen ook volstaan, mits juridisch bindend.
Volgens de Amerikaanse functionaris ligt een voorstel met Artikel 5-achtige garanties op tafel, inclusief afschrikking met wapens. Verdere details zijn nog niet bekend. De functionaris voerde de druk op Oekraïne op door te stellen dat het voorstel niet eeuwig op tafel zal blijven liggen. Rusland is volgens hem bereid om ermee in te stemmen.
Jasper Daams
De Amerikaanse onderhandelingsdelegatie in Berlijn heeft er gisteren op aangedrongen dat Oekraïne instemt met de terugtrekking van zijn troepen uit de regio Donetsk. Dat zegt een ingewijde tegen persbureau Reuters. Het inleveren van grondgebied door Oekraïne zou voor de Russen een belangrijke kwestie blijven.
De VS en Oekraïne onderhandelen sinds gisteren in Duitsland over een weg naar vrede. Vertrekpunt was Zelensky’s reactie op het Amerikaans-Russische 28-puntenplan dat vorige maand naar buiten kwam. Daarin staat dat Oekraïne enkele zeer gevoelige concessies moet doen, maar het opgeven van grondgebied was voor Oekraïne de pijnlijkste.
Onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner blijven vasthouden aan de Russische eis, waarover vandaag naar verluidt verder is onderhandeld. Zelensky heeft als tegenvoorstel gedaan een referendum te organiseren, zodat de Oekraïeners zich kunnen uitspreken over het afstaan van grondgebied.
De Oekraïense hoofdonderhandelaar Roestem Oemjerov schrijft vandaag op X dat de landen ‘echte vooruitgang’ hebben geboekt. Hij spreekt daarbij de hoop uit voor het einde van de dag een overeenkomst te sluiten ‘die ons dichter bij vrede brengt’. Het Amerikaanse onderhandelingsduo stelt zich volgens hem ‘zeer constructief’ op in de zoektocht naar een duurzame vrede. Verdere details laat hij achterwege.
Of de onderhandelende partijen vanavond daadwerkelijk tot een doorbraak komen, is afwachten. Vanavond schuiven enkele andere Europese kopstukken aan bij de onderhandelingen, onder wie Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, Navo-baas Mark Rutte en de leiders uit Frankrijk, het VK en Italië. Ook demissionair premier Dick Schoof is erbij.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
Duitsland en Oekraïne gaan nauwer samenwerken op het gebied van defensie. Tijdens een bezoek aan Berlijn heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een tienpuntenplan gepresenteerd. Dat voorziet onder meer in meer samenwerking tussen de defensie-industrieën van beide landen en regelmatig overleg tussen hun defensieministers.
Hoewel Duitsland sinds de Russische invasie al gold als één van de belangrijkste bondgenoten van Oekraïne, leunt de regering in Kyiv na het wegvallen van de Amerikaanse steun nog meer op die van Berlijn. Geen ander Europees land geeft zo veel militaire steun als Duitsland.
Met deze nieuwe overeenkomst krijgt de belangrijke rol voor de Duitsers meer vorm. Het plan richt zich grotendeels op de defensie-industrieën uit beide landen. De Oekraïense defensie-industrie krijgt een eigen kantoor in Berlijn, staat in het document. Ook gaan de landen kijken naar mogelijkheden voor de gezamenlijke aankoop van in Oekraïne geproduceerd defensiematerieel voor de verdediging van het Navo-luchtruim, zoals interceptiedrones.
Verder hebben Duitsland en Oekraïne afspraken gemaakt over het tegengaan van corruptie in Oekraïne. Daarmee proberen de landen het hoofd te bieden aan westerse zorgen naar aanleiding van het grootschalige corruptieschandaal in de Oekraïense politieke top. Dat kwam vorige maand aan het licht en kostte twee ministers en Zelensky’s rechterhand Andri Jermak hun baan.
Jasper Daams
Rusland ziet in het feit dat Oekraïne bereid is af te zien van het gewenste Navo-lidmaatschap een basis voor verdere gesprekken om een einde te maken aan de oorlog. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zei maandag dat de kwestie ‘een van de hoekstenen is’ van de onderhandelingen. Rusland heeft een Oekraïens Navo-lidmaatschap als rode lijn gepresenteerd.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei zondag de Oekraïense ambities om lid te worden van de Navo te willen laten varen als daar duidelijke veiligheidsgaranties van het Westen tegenover staan. Hij is op dit moment in Berlijn om met Amerikaanse onderhandelaars te praten over een akkoord om de oorlog te beëindigen. Later vandaag volgt er ook een overleg met Europese regeringsleiders.
Peskov heeft gezegd te verwachten dat de Amerikanen Rusland spoedig zullen bijpraten over het overleg in Berlijn. Het Kremlin wil dat Oekraïne de hele Donbas afstaat aan Rusland, ook de delen die nog niet bezet zijn. Dat stond ook in het originele 28-puntenplan, dat grotendeels tot stand kwam na gesprekken tussen de VS en Rusland. Tijdens de gesprekken in Berlijn worden ook de Oekraïense tegenvoorstellen besproken. Kyiv weigert bijvoorbeeld zomaar grondgebied op te geven.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky spreekt dinsdagochtend opnieuw de Tweede Kamer toe. Later op de dag luncht hij in het Catshuis met demissionair minister-president Dick Schoof en hij brengt 's middags een bezoek aan koning Willem-Alexander. Bovendien zal hij een conferentie in Den Haag bijwonen over compensatie voor Oekraïne voor de Russische invasie.
De toespraak van Zelensky van morgen is de vierde sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne van februari 2022. De eerste keer was op 31 maart 2022, via een videoverbinding. Iets meer dan een jaar later sprak hij beide Kamers van de Staten-Generaal toe in het gebouw van de Senaat. Afgelopen juni was hij te gast in de Tweede Kamer in de marge van de Navo-top in Den Haag.
Vandaag is Zelensky nog in Berlijn voor topoverleg met een Amerikaanse delegatie over het beëindigen van de oorlog. De gesprekken, die de tweede dag ingaan, zijn aan het eind van de ochtend hervat, meldt een ingewijde aan persbureau Reuters. Later vandaag volgt een overleg tussen Zelensky en Europese regeringsleiders. De Amerikaanse delegatie is daar volgens Duitsland ook voor uitgenodigd.
Thom Canters
De Russische centrale bank is bij een rechtbank in Moskou een zaak begonnen tegen de in België gevestigde financiële dienstverlener Euroclear vanwege de bevroren Russische tegoeden. Staatspersbureau Tass meldt dat Rusland omgerekend bijna 200 miljard euro aan schadevergoeding eist. Europese leiders spreken bij een top deze week over de plannen om de 185 miljard euro aan Russische tegoeden die bij Euroclear vaststaan te gebruiken voor een lening aan Oekraïne.
Wat de juridische gevolgen zouden zijn van een eventuele uitspraak, is onduidelijk. Onderdeel van de Europese sancties tegen Rusland is een clausule die instellingen beschermt tegen schadeclaims wanneer zij de strafmaatregelen naleven.
Tegelijkertijd voedt een zaak mogelijk de vrees in België voor Russische vergeldingsmaatregelen als de plannen om de tegoeden te gebruiken voor een lening aan Oekraïne doorgang vinden. Rusland spreekt steevast over ‘diefstal’ en heeft gedreigd ‘een aanval op ons bezit’ met gelijke munt terug te betalen.
De Belgische premier Bart De Wever verzet zich vooralsnog tegen de plannen. EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft maandag gezegd dat het belangrijk is dat België aan boord is bij een beslissing over de verdere financiering voor Oekraïne, wat de EU ook beslist.
In aanloop naar de top van Europese regeringsleiders van later deze week besloot de EU afgelopen week al wel om de tegoeden voor onbepaalde tijd te bevriezen. Tot dusver moest die maatregel iedere zes maanden worden verlengd. Dat maakte het plan om de tegoeden te gebruiken kwetsbaar, omdat ook de pro-Russische regeringen van Hongarije en Slowakije moeten instemmen met de verlenging.
Thom Canters
Lees hier ook: Verhitte strijd over bevroren Russische tegoeden: gaat Brussel 140 miljard Russisch geld aan Oekraïne uitlenen?
De nieuwe overlegronde tussen Oekraïne en de Verenigde Staten in Berlijn gaat maandag de tweede dag in. Gisteren spraken Steve Witkoff en Jared Kushner, het tweetal dat door president Trump naar voren is geschoven om een deal erdoor te drukken, al met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. In het ruim vijf uur durende overleg is volgens Witkoff al ‘veel vooruitgang geboekt’. Hij gaf geen verdere details, maar zei dat de twee partijen de gesprekken maandag voort zullen zetten.
Vanuit het Witte Huis staat er veel druk op Oekraïne om tot een akkoord te komen. Zelensky stuurde deze een herziene versie van het originele 28-puntenplan op, dat vooral een uitvloeisel was van gesprekken tussen de VS en Rusland. Het grootste pijnpunt tussen de Kyiv en Washington blijft de controle over Oekraïens grondgebied in het oosten van het land.
Zelensky weigert in te stemmen met het afstaan van de regio Donetsk, inclusief de delen die Rusland op dit moment nog niet bezet. De Amerikanen dringen daarop aan. Wel heeft Zelensky gezegd bereid te zijn Oekraïens Navo-lidmaatschap te laten varen, in ruil voor bilaterale veiligheidsgaranties van de VS en andere bondgenoten.
Maandag reist ook een reeks Europese leiders af naar Berlijn voor gesprekken over het beëindigen van de oorlog. Zij komen op uitnodiging van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vanavond bij elkaar in de Bondskanselarij, om de stand van zaken in de onderhandelingen te bespreken.
Thom Canters
Lees hier ook: Zelensky kan en wil zijn handtekening niet onder Trumps ‘vredesplan’ zetten
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Amerikaanse gezant Steve Witkoff had afgelopen weekend in Berlijn een ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Europese leiders. Het Witte Huis dringt aan op een vredesakkoord tussen Rusland en Oekraïne voor het eind van het jaar. Volgens woordvoerster Karoline Leavitt van het Witte Huis is de Amerikaanse president Donald Trump ‘extreem gefrustreerd’ over Oekraïne en Rusland, omdat het deze strijdende partijen niet lukt tot een bestand te komen. Zelensky heeft woensdag een herziene versie van een vredesplan opgestuurd naar het Witte Huis.
• Als Oekraïne voldoende ‘veiligheidsgaranties’ van bondgenoten krijgt, zouden verkiezingen al binnen twee of drie maanden gehouden kunnen worden. Dat heeft de Oekraïense president Zelensky gezegd, vermoedelijk in reactie op de Amerikaanse president Trump. De Oekraïense leider beloofde vanavond dat hij het parlement zal vragen voorbereidingen te treffen om een stembusgang tijdens de staat van beleg mogelijk te maken.
• Oekraïne heeft in september en oktober opnieuw te weinig wapens en munitie gekregen van zijn Europese bondgenoten om het wegvallen van Amerikaanse steun te compenseren. Dat concluderen onderzoekers van het Kiel Institute.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant