Honderdduizenden pagina’s, foto’s, telefoonbestanden, krabbeltjes: dat zijn de Epstein-dossiers die vrijdag openbaar zijn gemaakt. Toch missen er nog altijd bestanden en zijn een hoop documenten (deels) zwartgelakt. Het leidt tot woedende reacties van slachtoffers en politici – zowel Democratisch als Republikeins.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De leider van de Democraten in de Senaat, Chuck Schumer, briest: ‘Domweg een berg zwart gemaakte pagina’s vrijgeven is in strijd met de geest van transparantie en met de letter van de wet.’ Schumer doelt daarmee op de Epstein Files Transparency Act, de wet die 19 november door het Congres werd aangenomen, en dezelfde dag door president Donald Trump ondertekend. Die wet bepaalde dat alle stukken van de onderzoeken tegen de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein uiterlijk vrijdag 19 december moesten worden vrijgegeven.
Amerika had reikhalzend uitgekeken naar de documenten, waarin bewijzen zouden moeten staan van medeplichtigheid van hooggeplaatste politici en andere beroemdheden aan de seksuele praktijken van Epstein. De steenrijke Epstein was in 2008 veroordeeld voor seks met minderjarigen. In 2019 was hij bovendien aangeklaagd voor nog meer seksuele misdrijven, waaronder vrouwenhandel, toen hij dood werd aangetroffen in zijn cel.
Onder Epsteins vrienden bevonden zich Donald Trump, Bill Clinton, Mick Jagger, Chris Tucker, Richard Branson, Andrew Mountbatten-Windsor (voorheen prins Andrew) en Michael Jackson. Epstein ontving deze ‘rich and famous’ mannen decennialang bij zich thuis, en vaak waren daar ook meisjes en zeer jonge vrouwen die hij naar verluidt soms ‘uitleende’ aan zijn gasten. De vrijgegeven bestanden zouden inlichtingen bevatten over de mogelijke betrokkenheid van zijn beroemde connecties bij seksueel misbruik.
Justitie heeft zeker twaalfhonderd slachtoffers van Epstein geïdentificeerd. Weinigen van hen, zoals Virginia Giuffre, werden bekend. Giuffre zocht de confrontatie met de miljardair en droeg bij tot de val van de Britse prins Andrew. Ook schreef ze er een boek over, maar overleed voordat dat eerder dit jaar uitkwam.
De vrijdag vrijgegeven ‘data dump’ onthulde echter bijna niets dat niet al bekend was. De foto’s gingen de wereld rond. Vooral van Bill Clinton is er veel materiaal verspreid: liggend in een jacuzzi, in een zwembad en met Epsteins handlanger Ghislaine Maxwell. Richard Branson staat erop, Andrew Mountbatten-Windsor ligt gestrekt over de schoot van vijf onherkenbaar gemaakte vrouwen terwijl Maxwell lachend toekijkt.
De foto’s onthullen niets zonder context, die er geen enkele keer bij gegeven wordt. Wat de media wel opvalt, is dat er veel foto’s van de Democratische ex-president Bill Clinton zijn, en heel weinig van Donald Trump, van wie toch bekend is dat hij in de jaren negentig en begin deze eeuw bevriend was met Epstein.
Clinton had al laten weten dat hij nooit iets heeft geweten van diens seksuele wandaden, en zijn woordvoerder suggereert dat de regering Clinton nu alleen maar naar voren schuift om de aandacht af te leiden en ‘zichzelf af te schermen van wat er komen gaat’. The Guardian ‘ruikt een doofpot’, vooral omdat Trump, die anders altijd over alles zijn mening ventileert, vrijdag nadrukkelijk zwijgt over de Epstein Files.
Ook de teksten die zijn vrijgegeven vertellen weinig. Cruciale passages en namen zijn zwart gemaakt. Volgens verschillende media zijn meer dan 550 pagina’s zelfs volledig weggecensureerd. Van een bestand met het opschrift ‘Grand Jury NY’ is alleen de naam te lezen omdat alle 119 pagina’s zwart zijn gemaakt.
Dat mag justitie doen om slachtoffers te beschermen, maar wel met mate. Plaatsvervangend procureur-generaal Todd Blanche zegt tegen Fox News dat dat precies is wat er is gebeurd. De jurist zweert dat alleen namen van slachtoffers zijn zwartgemaakt, om hun privacy te beschermen. Verder mag de regering ook stukken onleesbaar maken of achterhouden die ‘een actief federaal onderzoek in gevaar kunnen brengen’ of anderszins als ‘geheim’ zijn bestempeld. Ook dat is gebeurd. Blanche ontkent echter met klem dat namen van politici zijn zwartgelakt om ze te verdoezelen.
The Guardian schrijft dat ‘de teleurstelling tastbaar is’, vooral bij de slachtoffers. The New York Times vat de reactie van de slachtoffers samen als: teleurgesteld, gefrustreerd en achterdochtig. Marijke Chardouni, die door Epstein werd aangerand toen ze 20 was, vraagt zich af: ‘Als alles is weggelakt, waar blijft dan de transparantie?’ Marina Lacerda, in 2019 een belangrijke getuige in het onderzoek naar Epstein: ‘We zijn in de steek gelaten. We wachtten op deze dag om al die andere mannen voor het gerecht te kunnen krijgen die tot nu toe beschermd zijn gebleven.’
Maria Farmer was in 1996 een van de eerste slachtoffers die een klacht indiende tegen Epstein, een aanklacht waar de FBI nooit iets mee heeft gedaan. Zij heeft ondanks alle zwarte strepen haar zaak in de vrijgegeven stukken teruggevonden, onder de datum 3 september 1996, zodat niemand meer kan zeggen dat ze die aanklacht uit haar duim heeft gezogen. Ze voelt zich gerehabiliteerd, maar is wel teleurgesteld dat geen nieuwe schuldigen zijn ontmaskerd: ‘Ze moeten zich schamen; ze hebben al deze meisjes pijn gedaan.’
De woede trekt door beide politieke partijen. De Republikein Thomas Massie zet uit woede een foto van de wet online, met de zware nadruk op het woordje ‘alle’. Niet de helft, maar álle stukken hadden vrijdag openbaar moeten worden. Procureur Todd Blanche zegt dat al zijn mensen in het ministerie van Justitie echt druk bezig zijn met de rest, die ‘in de komende weken’ zal worden vrijgegeven. Dat is hoe dan ook te laat, vindt Massie. De Democratische afgevaardigden Robert Garcia en Jamie Raskin gaan ‘alle wettelijke middelen’ onderzoeken om de regering te dwingen tot echte openheid.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant