De 25 rijkste families ter wereld zijn dit jaar nog veel rijker geworden, met dank onder meer aan hun olie- en gasreserves. De zorgen over de grote vermogensconcentratie in de top nemen toe.
is economieredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
De 25 rijkste families ter wereld zijn dit jaar nog eens 358,7 miljard dollar rijker geworden. Met dank aan de omvang van hun aandelenpakketten en hun lange ervaring met investeren komt hun gezamenlijke vermogen nu uit op 2,9 biljoen (duizend miljard) dollar.
Dat heeft financieel persbureau Bloomberg berekend. De rijkste familie ter wereld is de familie Walton. De oprichters van de Amerikaanse supermarktketen Walmart zijn de grens van 500 miljard dollar (427 miljard euro) dit jaar gepasseerd. Nummer twee is de familie Al Nahyan, de heersende familie van de Verenigde Arabische Emiraten, met 335,9 miljard dollar. De topdrie wordt gecompleteerd door de familie Al Saud uit Saoedi-Arabië, met 213,6 miljard.
De lijst telt vier nieuwe families. Onder hen de Larrea Mota Velasco’s uit Mexico en de Luksics uit Chili; beide werden oorspronkelijk rijk met kopermijnen. Ook de Italiaanse familie Del Vecchio van de Frans/Italiaanse brillenreus EssilorLuxottica staat voor het eerst in de lijst, met dank aan hun uitstapje naar AI-gestuurde brillen, zo meldt Bloomberg.
Met de snel groeiende rijkdom nemen ook de zorgen over de enorme vermogensconcentratie in de top toe. Dit onder meer vanwege de banden van sommigen met anti-democratisch en extreemrechts gedachtegoed en bewegingen.
Verder belasten de (ultra)rijken het milieu veel meer met hun privéjets en luxejachten dan ‘gewone’ mensen. Diverse families in de lijst uit de VS en het Midden-Oosten hebben hun vermogen ook te danken aan olie- en gasreserves. ‘Dat onderstreept hoe afhankelijk onze economieën van deze fossiele bronnen zijn’, zegt econoom Wouter Leenders, die aan de Universiteit van Californië (Berkeley) onderzoek doet naar vermogensongelijkheid.
De rol van erfenissen wordt steeds belangrijker binnen de top. Vroeger gold het adagium ‘van hemdsmouwen naar hemdsmouwen in drie generaties’: de eerste maakt het fortuin, de tweede behoudt het, de derde is lui geworden en verkwist het. Maar dat gaat niet meer op, zegt Leenders. ‘Door hun vermogen te diversifiëren in allerlei sectoren en verschillende soorten beleggingen kunnen deze zeer vermogende families hun vermogen voor toekomstige generaties veiligstellen.’ Bloomberg heeft voor de lijst alleen families van minimaal twee generaties gekeken. Eerste generatie rijke families en rijke individuen tellen niet mee.
Met de uitdijende groep ultrarijken neemt ook de roep toe de zeer vermogenden zwaarder te belasten. Nu betalen ze nauwelijks belasting omdat dit met adviseurs makkelijk te omzeilen is. Op verzoek van G20-voorzitter Brazilië kwam de Franse econoom Gabriel Zucman met een plan om over grote vermogens 2 procent belasting te heffen.
Een poging dat in Frankrijk in te voeren leidt momenteel tot fel debat. ‘Voor de gemiddelde spaarder is 2 procent een forse belasting’, zegt Leenders. ‘Maar Bloomberg laat zien dat het vermogen van de 25 rijkste families in één jaar met meer dan 14 procent is toegenomen.’
Nederlandse families hebben de lijst niet gehaald. De rijkste familie, de Brenninkmeijers (onder meer C&A), heeft 22 miljard euro (25,7 miljard dollar). Dat is niet voldoende om de (sterk gestegen) ondergrens van 46,4 miljard dollar voor de 25 rijkste families ter wereld te halen.
De familie waar het 93-jarige koninkrijk Saoedi-Arabië naar vernoemd is, werd rijk met de enorme olievoorrraden. Het vermogen is dit jaar gegroeid door onder meer zuinigere uitgaven van de naar schatting vijftienduizend familieleden. Kroonprins Mohammed bin Salman – onder meer bekend van de brute moord op journalist Jamal Khashoggi zeven jaar geleden – bezit zelf volgens persbureau Bloomberg ruim meer dan een miljard dollar.
Tweede generatie van Indiase familie, goed voor 105,6 miljard dollar met Reliance Industries. Vader Dhirubhai overleed in 2002 zonder een testament achter te laten. Zijn weduwe verdeelde het familiefortuin over de twee zoons. Mukesh is nu baas van het in Mumbai gevestigde conglomeraat, dat onder meer een grote olieraffinaderij bezit. Hij woont in een 27 verdiepingen tellend gebouw dat bekendstaat als het duurste huis ter wereld. Mark Zuckerberg, Bill Gates en Ivanka Trump woonden vorig jaar het uitbundige huwelijk bij van Anant Ambani, de erfgenaam van de derde generatie.
Tweede generatie van de rijkste familie van Zuid-Amerika, met 46,4 miljard dollar de hekkensluiter van de rijkste families ter wereld. Andronico Luksic kocht in de jaren vijftig concessies in de Atamaca-woestijn in Chili en nam in 1980 een verlieslijdende spoorwegmaatschappij over en bouwde die om tot een kopergigant. De familie ging ook in bankieren, bierbrouwen en scheepvaart.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant