Demissionair landbouwminister Femke Wiersma geeft haar voorstel op om de mestnormen voor boeren te versoepelen. Ze doet dit onder druk van de Tweede Kamer. Ook de door haar bepleite stikstofdrempelwaarde voor bouwprojecten wordt opnieuw uitgesteld.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Femke Wiersma (BBB) maakte dit vrijdag na de ministerraad bekend. Haar besluit betekent dat de VVD aan het langste eind trekt in de hoogopgelopen mestruzie in het kabinet. Dat conflict sleepte al wekenlang aan, maar werd uiteindelijk donderdagavond door de Tweede Kamer beslecht.
De ChristenUnie diende woensdag tijdens een Kamerdebat over de kabinetsruzie een motie in die Wiersma opriep haar plannen in de ijskast te zetten totdat een nieuw kabinet aantreedt. Die motie werd mede-ondertekend door D66 en CDA, die samen met de VVD dat nieuwe kabinet aan het formeren zijn. Bij de stemming donderdagavond stemde ook de VVD-fractie voor de motie, waardoor die een ruime meerderheid kreeg. De BBB-fractie stemde tegen.
Het conflict draaide om het ‘actieprogramma nitraatrichtlijn’, een pakket voorschriften dat reguleert hoeveel (kunst)mest Nederlandse boeren de komende vier jaar op hun land mogen gebruiken. In mest zit veel stikstof. De Europese Commissie wil dat Nederland het mestgebruik verlaagt, omdat dit de waterkwaliteit ten goede komt. Wiersma’s actieprogramma zou de Nederlandse stikstofuitstoot juist licht verhogen.
De VVD voorzag een verergering van de stikstofcrisis en was daarom mordicus tegen. VVD-staatssecretaris Aartsen van Waterstaat en VVD-klimaatminister Sophie Hermans stonden in het kabinet lijnrecht tegenover Wiersma en BBB-minister van Volkshuisvesting Mona Keijzer. Omdat de VVD meer ministersposten bezet, kon de partij Wiersma’s besluit in de ministerraad blokkeren, maar de aangenomen Kamermotie maakte een directe confrontatie in de tijdelijke Trêveszaal vrijdag overbodig.
Wiersma wil in de nadagen van haar demissionaire ambtstermijn ook graag een ‘rekenkundige ondergrens’ voor natuurvergunningen invoeren. Dat is een vergunningsvrije drempelwaarde voor (bouw)projecten die stikstof uitstoten. Voor bedrijfsactiviteiten (waaronder nieuwe veestallen) die minder dan een bepaalde hoeveelheid stikstof uitstoten, hoeven ondernemers dan geen natuurvergunning meer aan te vragen.
De BBB adverteert deze rekenkundige ondergrens al meer dan een jaar als dé oplossing voor de stikstofcrisis. Critici stellen dat deze maatregel de crisis juist zal verdiepen, omdat de maatregel op juridisch drijfzand rust en bij de eerste de beste gelegenheid door rechtbanken zal worden afgeserveerd.
Wiersma en haar partijleider Caroline van der Plas hebben al meermaals aangekondigd dat de drempelwaarde er op korte termijn zou komen: eerst was dat nog voor de Tweede Kamerverkiezingen van oktober, daarna per 1 januari 2026.
De minister van Landbouw heeft vrijdag medegedeeld dat die laatste datum ook niet gehaald wordt. Regeringspartner VVD, die harde voorwaarden heeft gesteld aan de invoering van de drempelwaarde, houdt ook deze maatregel tegen.
Een van de VVD-voorwaarden is dat Wiersma eerst een uitvoeringsakkoord moet sluiten met de provincies, die in deze kwestie de vergunningverlenende instanties zijn. Wiersma, die hierover wekelijks overleg voert met de provincies, durfde vrijdag geen nieuwe streefdatum voor invoering meer te noemen.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant