Dierenartsen
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Huisdierenhouders in gebieden waar dierenartsenpraktijken de afgelopen jaren zijn overgenomen door grote commerciële ketens weten het al lang: de zorg voor de huisdieren is totaal op zijn kop gezet. De spoedpost in het weekend is verplaatst naar een dierenziekenhuis tientallen kilometers verderop, de tarieven voor behandeling en medicijnen schoten omhoog en transparantie over de kosten is ver te zoeken. En na een reeks publicaties in NRC over de (wan)praktijken bij een aantal grote ketens als IVC Evidensia en AniCura, kwam deze week de Autoriteit Consument en Markt (ACM) met een vernietigend rapport over de sector.
De toezichthouder constateert dat in overgenomen dierenartspraktijken de prijzen flink kunnen oplopen. Bij een viertal onderzochte overnames stegen de prijzen voor behandelingen tot 20 procent, en die voor verkochte medicijnen zelfs tot 50 procent. De grote ketens hanteren een „commerciële bedrijfsstrategie gericht op het vergroten van hun winstgevendheid”. Het risico dat klanten behandelingen krijgen aangeboden „die verder gaan dan passend is bij dier en eigenaar” is groot.
De dierenzorg is er op zichzelf niet per se op achteruitgegaan, erkent de ACM. Dankzij specialisatie is de kwaliteit van de zorg onder de ketens soms verbeterd, en voor individuele dierenartsen is het ook makkelijker hun beroep meer als baan dan als roeping uit te oefenen. De tijd dat een dierenarts dag en nacht klaarstond voor zijn klanten is voorbij, constateert de ACM, en de komst van ketens heeft die trend zowel vergemakkelijkt als versneld.
Tegelijkertijd zijn de uitwassen die met de commercialisering gepaard gaan legio. Zo bood marktleider Evidensia zijn dierenartsen begin dit jaar een bonus aan als ze vaker door zouden verwijzen naar aan de keten gelieerde dierenziekenhuizen voor dure behandelingen. Ook werden er zogeheten earn out-regelingen aangeboden aan dierenartsen die hun praktijk aan een keten verkochten, waarbij hun beloning gekoppeld wordt aan omzetgroei. Ze werken meer voor de baas dan voor het baasje.
Tijd om in te grijpen dus. De ACM pleit onder meer voor een verbod op „commerciële prikkels” (geen beloningsafhankelijke omzet- of winstcijfers, uitgevoerde behandelingen, verkochte medicijnen of doorverwijzingen). Daarnaast roept de ACM de sector op om professionele standaarden op te stellen voor veelvoorkomende behandelingen, en moeten huisdiereigenaren op meer locaties medicijnen kunnen aanschaffen zodat er geen gedwongen winkelnering meer plaats hoeft te vinden. Ook moet de informatievoorziening over spoedzorg verbeteren.
De ingrepen die de ACM voorstelt, verstevigen de positie van de consument, maar hebben toch veel weg van symptoombestrijding. Regels en transparantie kunnen helpen, maar veel mensen zijn zo dol op hun huisdier dat ze emotie boven ratio zullen stellen bij de vraag of hun dier behandeld moet worden.
Het echte probleem is hier dan ook marktmacht, waardoor ketens in sommige regio’s een (bijna) monopolie hebben en vrij de prijzen kunnen aanpassen. Om dat te voorkomen, moet de gereedschapskist van de ACM worden uitgebreid en dat vergt een wetswijziging. De nieuwe Tweede Kamer en de coalitie-in-wording doen er verstandig aan het rapport van de ACM goed te bestuderen. Een toezichthouder kan pas echt optreden als hoeder van het consumentenbelang als daartoe de juiste middelen kunnen worden aangewend. Achteraf misstanden bestrijden is daarbij belangrijk, vooraf problemen voorkomen scheelt hier nog veel meer dieren- en mensenleed.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC