De ‘schijnbaar onstuitbare groei van hernieuwbare energie’ is de grootste doorbraak van afgelopen jaar. Dat stelt het vooraanstaande Amerikaanse wetenschapsblad Science in zijn invloedrijke jaaroverzicht.
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Dat oordeel is opvallend, omdat het bepaald geen topjaar was voor het klimaat. 2025 gaat de boeken in als het jaar waarin Amerika het klimaatpact van Parijs opzegde en de klimaattop in Brazilië geen wezenlijk nieuwe doorbraken opleverde. ‘Het doel om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C – altijd al ambitieus – lijkt nu volledig onbereikbaar’, erkent ook Science, blad van het Amerikaanse genootschap van wetenschappers AAAS.
Maar het echte gooi- en smijtwerk komt uit China, dat inmiddels 80 procent van alle zonnepanelen en 70 procent van alle windturbines en lithiumbatterijen ter wereld produceert. Het land wekt genoeg zon en wind op ‘om de hele VS van stroom te voorzien’, aldus het wetenschapsblad in een commentaar. En ‘China’s groeiende export van groene technologie verandert ook de rest van de wereld.’
Zo vervijfvoudigde de import van zonnepanelen in Pakistan in twee jaar tijd, en opende in Kenia de ene na de andere fabriek voor de productie van elektrische auto’s en bussen. In China zelf is de export van duurzame technologie inmiddels een belangrijke aanjager van de economie geworden, goed voor meer dan 150 miljard euro omzet per jaar.
Dat is bij alle sombere klimaatberichten een belangrijk baken van hoop, signaleert ook Robert Vautard, een van de hoofdvoorzitters van het VN-klimaatpanel IPCC. Vautard was deze week in Nederland, waar hij spreker was op een symposium over weersextremen aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
‘Het gaat nog lang niet zo snel als we willen. Maar deze ontwikkeling is de laatste jaren ontstaan, en ze versnelt’, zei Vautard. ‘Vooral voor zich ontwikkelende landen is extreem belangrijk dat duurzame energiebronnen zo goedkoop zijn geworden.’
Intussen nam de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen ook dit jaar weer iets toe, terwijl het de bedoeling was dat die al zo’n vijf jaar zou dalen. Maar ook hier gloort iets van hoop: zo wil China zijn uitstoot in tien jaar met 10 procent omlaagbrengen. Het land, op dit moment de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, is mogelijk nu al zijn piek aan koolstofuitstoot voorbij.
En meer is onderweg, signaleert Science. Op de tekentafel liggen plannen voor drijvende windmolens. Dat zou de bouw van windparken op zee, die nu alleen nog in relatief ondiep water verrijzen, een enorme duw in de rug geven. Ook kijken kenners reikhalzend uit naar de komst van nieuwe generaties zonnecellen, die meerdere kleuren licht kunnen verwerken en zodoende meer opbrengst hebben, ook bij grijs weer.
In Amsterdam kwam Vautard wel met een belangrijke kanttekening: ‘Niet alle sectoren kunnen verduurzamen door elektrificatie. Denk aan de landbouw, of bepaalde delen van de industrie: die kunnen niet op deze manier decarboniseren’, aldus de IPCC-baas.
De op een na grootste doorbraak van het jaar komt volgens Science uit totaal andere hoek, die van de gentherapie. In mei boekten wetenschappers voor het eerst succes met precieze gentherapie tegen bepaalde, zeer ernstige aangeboren stofwisselingsziekten. De therapie herschrijft daarbij ín het lichaam van het patiëntje het stukje DNA waarin een ziekmakende fout is ontstaan.
Een andere ‘doorbraak’ is volgens Science de steeds klinkender successen met ‘xenotransplantatie’, de transplantatie van varkensorganen naar menselijke patiënten. Zo liepen in de VS en in China dit jaar twee patiënten negen maanden rond met de nier van een varken. Varkens worden daarvoor eerst wel op allerlei manieren genetisch gemanipuleerd, zodat hun weefsels er voor het immuunsysteem ‘menselijker’ uitzien.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant