Kindertheater In een overvolle studioruimte in Almere werkt choreograaf Andreas Denk aan ‘Yeti’, een vierplus-familievoorstelling over een klimaatvluchteling wiens ijskoude wereld is gesmolten. „Maar we spelen niet het Jeugdjournaal na.”
Scène uit de voorstelling 'Yeti' van choreograaf Andreas Denk.
Als een soort omen raakt Google Maps in verwarring tijdens de rit naar de studio van Plan d- in Almere Haven, waar het jeugddansgezelschap van choreograaf Andreas Denk (61) sinds 2022 is gevestigd. Eenmaal in de koude studio in een groezelig bedrijfspand moet met zorg worden gemanoeuvreerd langs trampolines, houten verhogingen, enorme bouwzakken vol piepschuimen sneeuwvlokken en over de buizen van een metershoog, kubusvormig stalen frame; het decor voor de nieuwe voorstelling Yeti.
Tot achter en hoog in de bijna zes meter hoge ruimte van het pand staat en hangt een ontstellende hoeveelheid spullen opgetast: een cementmolen, kinderfietsjes, een tuinkabouter, skischoenen, een vliegengordijn, een afgedankte VanMoof-fiets, benen van een etalagepop, een pianola. Dit naast een grote hoeveelheid gebruikelijker objecten als elektra-, regen- en steigerbuizen, latten, planken, houten platen en kisten gereedschap, vaak afkomstig uit eerdere voorstellingen.
Bouwen, knutselen, repareren: als kind al vermaakte Denk zichzelf zo. Zijn fantasie werd geprikkeld door de gereedschappen, kapotte televisies, wasmachines en andere apparaten in de werkplaats van zijn vader. Ook als theatermaker houdt hij ervan te recyclen, aanvankelijk om geld te besparen, steeds meer uit milieubewustzijn. Bovendien vindt hij nieuwe spullen „minder ziel” hebben. Zelf bouwen aan het decor geeft hem ook telkens nieuwe ideeën.
Voor het tijd is voor een doorloop van de voorstelling, neemt het gezelschap wat lastige punten door. Choreograaf-performer Denk blijkt schuil te gaan onder een grauwwitte berg in reepjes gesneden big shoppers: zijn yetikostuum. Bij elke beweging maken de plastic slierten geluid. Het wachten is op Klaus Jürgens, die de eindregie doet.
Scène uit de voorstelling ‘Yeti’.
Jürgens is een oude bekende; hij richtte met Denk, Andrea Boll en Mischa van Dullemen het Hans Hof Ensemble op, dat vanaf 1996 succesvol was met theatrale dansvoorstellingen. Na het uiteenvallen van de groep in 2008 richtte Denk zich op een jong publiek. Bij onder andere Meekers in Rotterdam en het Gentse kinderkunstencentrum Kopergietery had hij toen al jeugddansvoorstellingen gemaakt.
Voor het Hans Hof Ensemble ontwierp en bouwde hij de decors vaak zelf. Inventieve, dynamische ruimtes met verrassende mogelijkheden. In de Malle Pietjewerkplaats die hij toen had, creëerde Denk voor Vrouwen in bad een fraaie, ronde badkuip – die helaas niet door de deur paste.
Vandaag is Jürgens laat. „Klaus is altijd laat”, klinkt het droogjes uit de mond van Gwen Bieze, een danseres met het syndroom van Down. Voor hij op zijn 23ste naar de dansacademie ging, werkte Denk al vijf jaar met mensen met een beperking. Naarmate hij meer dansactiviteiten met hen deed, groeide zijn behoefte om zelf op het toneel te staan, voorstellingen te maken. „Het integratief werken is als een boemerang teruggekomen”, grijnst hij. „Het is fijn dat met mijn werk te verbinden.”
Als Jürgens eenmaal binnen is, neemt iedereen zijn plaats in. Ook het proefpubliek: een meisje van vier met moeder en nog wat volwassenen. Zodra yeti Denk zijn opwachting maakt in de mensenwereld – noodgedwongen, zijn ijskoude wereld is gesmolten – wordt hij als buitenstaander ongenadig gepest door de andere dansers (Blazej Jasinski en Noëmi Wagner). Gwen sluit wel vriendschap met het vreemde wezen, wiens loeiende gekerm aandoenlijk is, maar ook een beetje eng. De vierjarige toeschouwer kruipt dieper in de armen van haar moeder weg. Later ontkent ze stoer bang te zijn geweest.
Of ze de diepere laag van het verhaal heeft meegekregen is de vraag. In de voorstellingen van Plan d- zijn bijna altijd wel maatschappelijke thema’s aanwezig, de ene keer explicieter dan de andere. In samenwerking met muziektheatergezelschap Het Houten Huis en Club Guy & Roni maakte Denk bijvoorbeeld de bekroonde voorstelling Als het anders loopt, over tergende bureaucratie in het zorgsysteem. Zelfs in de vrolijke, slapstickachtige Buurman-serie van Plan d- zitten boodschappen verstopt, en Bout! (6+), genomimeerd voor de VSCD Jonge Zwaan 2025, is super actueel. Het inventieve gesjouw met buizen, aanleggen van leidingen en sleutelen aan kapotte wasmachines verwijst speels naar de dreiging van uitvallende systemen en zet vaklui die met hun handen werken in het zonnetje.
Yeti gaat over de opwarming van de aarde – uit yeti’s pak stijgt dampend zweet op – over vriendschap en acceptatie van ‘de ander’. „Yeti is een klimaatvluchteling”, zegt de choreograaf, „Maar heel jonge kinderen zien dat nog niet, zij hebben hun eigen leefwereld. Ze weten wél wat het betekent anders te zijn, om het warm of koud te hebben. We willen ze uitdagen met een spannend verhaal, maar gaan niet het Jeugdjournaal naspelen.”
Yeti (4+) door Plan d-. Voorpremière Almere 21/12, première Amsterdam 27/23, tournee t/m 23/2/26. Bout! (6+) is in 2026 nog in diverse steden te zien. Info: plan-d.nl
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De laatste ontwikkelingen rond klimaat, natuur en duurzaamheid
Source: NRC